Dec 102019
 

Το ΚΜΟΠ, σε συνεργασία με τον οργανισμό Orlando LGBT+, σας προσκαλούν στο συνέδριο “Επανεξετάζοντας την σεξουαλική και έμφυλη βία, σε βάρος των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων” την Πέμπτη 12 Δεκεμβρίου 2019 και ώρα 16:00 – 20:00 στο Innovathens (Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων, Πειραιώς 100, Αθήνα).

Η ημερίδα επικεντρώνεται στην υποδοχή, υποστήριξη και ενδυνάμωση των επιζώντων / επιζήσαντων καθώς και στις ανάγκες των επαγγελματιών για τη βελτίωση της δουλειάς τους στο πεδίο.
Η σεξουαλική και έμφυλη βία (SGBV) είναι βαθιά συνυφασμένη με την ομοφοβία και την τρανσφοβία, αν και σπάνια αναγνωρίζεται η μεταξύ τους σύνδεση. Στο έργο LOOK WIDE γίνεται απόπειρα να έρθει στην επιφάνεια αυτή η σύνδεση, και στην τελική ημερίδα επικεντρωνόμαστε στις ανάγκες των επιζώντων ατόμων και τις δεξιότητες των επαγγελματιών που δουλεύουν στο πεδίο και καλούνται να αναγνωρίσουν και να υποστηρίξουν ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα που έχουν υποστεί σεξουαλική και έμφυλη βία.

Η συμμετοχή είναι δωρεάν – απαραίτητη η εγγραφή στον σύνδεσμο https://forms.gle/LTPnPzcZ8JDynstR8

Στα άτομα που θα συμμετέχουν θα δοθούν Βεβαιώσεις Παρακολούθησης.

Πρόγραμμα:

16:00 – 16:30 Προσέλευση – Εγγραφές

16:30 – 16:40 Εισαγωγή Ιωάννα Μάρκου, Υπεύθυνη Επικοινωνίας, ΚΜΟΠ
16:40 – 17:00 Παρουσίαση έργου Look Wide – Άκης Πανταζής, Συντονιστής Προγραμμάτων, ΚΜΟΠ
17:00 – 17:45 Έμφυλη Βία και ΛΟΑΤΚΙ+ ταυτότητες, θεωρητική προσέγγιση και οι ανάγκες στο πεδίο – Έλενα – Όλγα Χρηστίδη, MSc Ψυχολόγος, Επιστημονικά Υπεύθυνη Orlando LGBT+, Νάνσυ Παπαθανασίου, PhD Κλινική Ψυχολόγος, Διδάσκουσα Παντείου Πανεπιστημίου & ΠΑ.Δ.Α., Επιστημονικά Υπεύθυνη Orlando LGBT+

17:45 – 18:00 Διάλειμμα

18:00 – 19:30 Round Table: Καλές πρακτικές και διαθεματική προσέγγιση
Εκπρόσωπος Emantes – International Lgbtqia+ Solidarity
Άννα Κουρουπού, Διευθύντρια Red Umbrella Athens, Θετική Φωνή (Positive Voice)
Χρύσα Μπότση, MD – MSc, Πνευμονολόγος Φυματιολόγος HIV, Μονάδα Λοιμώξεων «Ανδρέας Συγγρός», ΕΟΔΥ
Αλεξάνδρα Βασιλείου, Ph.D. – Κοινωνική Ψυχολόγος
Μαρία Λιάπη, Κοινωνιολόγος, Διοτίμα – Κέντρο Γυναικείων Μελετών και Ερευνών / CRWI Diotima
19:30 – 20:00 Παρουσίαση οδηγού Look Wide – Έλενα – Όλγα Χρηστίδη, Νάνσυ Παπαθανασίου

Για οποιαδήποτε διευκρίνιση, μπορείτε να επικοινωνήσετε στο 210 3637547 και στο εμαιλ markou.i@kmop.gr

Dec 102019
 

Μια ομάδα αλληλεγγύης με μεράκι, επιστημονική γνώση και δέσμευση! Φοιτητές και φοιτήτριες του Τμήματος Εκπαίδευσης και Αγωγής της Προσχολικής Ηλικίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών πραγματοποιούν, εδώ και χρόνια, εκπαιδευτικές δράσεις στην Ανοιχτή Δομή Φιλοξενίας του Ελαιώνα. Το Processwork Hub υποστηρίζει την ομάδα κάθε χρόνο με συναντήσεις ενδυνάμωσης. Ήρθε η στιγμή που μπορείς κι εσύ να υποστηρίξεις τη δουλειά της ομάδας με μια βόλτα από το μπαζάρ ενίσχυσης που διοργανώνουν αυτό το Σάββατο 14/12.

Σαματασάββατα και Ταμάμ

(με τη συμμετοχή του νηπιαγωγείου Ελαιώνα – παράρτημα του 54ου νηπιαγωγείου Αθηνών)

Οι εθελοντικές ομάδες αλληλεγγύης φοιτητών/φοιτητριών του ΤΕΑΠΗ του ΕΚΠΑ διοργανώνουν μπαζάρ ενίσχυσης εκπαιδευτικών δράσεων για την Ανοιχτή Δομή Φιλοξενίας Ελαιώνα.

  • Πότε; Σάββατο 14/12/19
  • Πού; “Άστορ”, Σταδίου 28
  • Τι ώρα; 11.00 – 16.00

Στις 13.00 θα γίνει προβολή ταινιών και συζήτηση με τους συνετλεστές και μαθητές/μαθήτριες πρόσφυγες [Playing With the Lens (10’) – Parvaneh (12’) – In Between (21’)]

Dec 072019
 

Αυτή τη βδομάδα ολοκληρώθηκε η εφαρμογή του προγράμματος “Ενδυνάμωση Ηγεσίας” για managers και συντονίστριες του Day Care Center Αθήνας των Γιατρών Χωρίς Σύνορα.

Κάθε άνθρωπος έχει το δικό του μοναδικό τρόπο να ηγείται μιας ομάδας. Το πρόγραμμα επαγγελματικής επιμόρφωσης “Ενδυνάμωση Ηγεσίας” απευθύνεται σε όσους ασκούν ηγετικό ρόλο σε ομάδες και οργανισμούς. Ιδρύθηκε το 2008 από τον Lukas Hohler και την Grundkraft, με σκοπό την παροχή αποτελεσματικών εργαλείων για την αντιμετώπιση των καθημερινών προκλήσεων και τη βελτίωση της διαχείρισης της ομαδικής εργασίας. Με βάση την προσέγγιση του Processwork, υποστηρίζει ανθρώπους σε θέση ηγεσίας να να κατανοήσουν με σαφήνεια τη σχέση του δικού τους προσωπικού στυλ ηγεσίας εντός και εκτός του χώρου εργασίας, καθώς και να αναδείξει τις εσωτερικές πηγές δύναμης και πλούτου, προκειμένου να αντλήσουν τα μέγιστα οφέλη.

Το πρόγραμμα αυτό ενδυναμώνει τους ανθρώπους που βρίσκονται σε θέση ευθύνης, συντονισμού και ηγεσίας να αναγνωρίσουν εγγενείς δυνάμεις που αποτελούν κλειδιά για την αντιμετώπιση προκλήσεων και την επίλυση προβλημάτων. Επίσης τους προσφέρει δεξιότητες απαραίτητες για να βελτιώσουν τις εργασιακές τους σχέσεις και να εκπληρώσουν τον ηγετικό ρόλο που τους έχει ανατεθεί στον οργανισμό μέσα στον οποίον εργάζονται.

Τις συναντήσεις ολομέλειας συντόνισαν η Αλεξάνδρα Βασιλείου και η Βέρα Λάρδη, η οποία και ολοκλήρωσε τη διαδικασία εκπαίδευσης εκπαιδευτών για αυτό το πρόγραμμα. Ευχαριστούμε την ομάδα του DCC για τη συμμετοχή της και τον πλούτο των συναντήσεων μας. Καλή αντάμωση ξανά!

Nov 282019
 

«Βάλ’ τους Χ – Ο Μαύρος Χάρτης της Ρατσιστικής Βίας»

 ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ: ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2019

Μια ιδέα που έγινε καμπάνια, μια καμπάνια που έγινε έκθεση, μια έκθεση που έγινε βιβλίο.

Πηγή: www.humanrights360.org

Η διαδρομή της καμπάνιας «Βάλ’ τους Χ – Ο Μαύρος Χάρτης της Ρατσιστικής Βίας» είναι μακριά και συναρπαστική. Η αποτύπωσή της σε βιβλίο από τις εκδόσεις «Τόπος» σηματοδοτεί την ολοκλήρωση μιας περιόδου αγώνα για το βασικό: Να γίνει γνωστή η εγκληματική δράση της Χρυσής Αυγής ώστε το σύνολο της κοινωνίας να αντιληφθεί το εύρος της δράσης της.

Η ιδέα που γεννήθηκε πριν από περίπου δύο χρόνια, πήγασε από μία πολύ συγκεκριμένη ανάγκη: Να έρθει στο προσκήνιο η οργανωμένη ρατσιστική βία που συνδέεται με τη δικογραφία της Χρυσής Αυγής. Για να γίνει αυτό ορατό και συγκεκριμένο, αποφασίσαμε να αποτυπώσουμε τη ρατσιστική βία εκεί ακριβώς όπου συμβαίνει: στον δρόμο. Έτσι, τοποθετήσαμε στα σημεία των επιθέσεων αυτοκόλλητα με QR Codes με τα οποία ο καθένας να μπορεί να «πλοηγηθεί» με το κινητό του στον μαύρο χάρτη της ρατσιστικής βίας.

Αφού εντοπίσαμε, μέσα από τεκμηριωμένες καταγραφές, τα πιο σοβαρά περιστατικά, ζητήσαμε από 50 Έλληνες δημιουργούς οπτικής εικόνας να τα αποτυπώσουν – ο καθένας με τη δική του προσωπική ματιά. Στη συνέχεια τοποθετήσαμε κάθε επίθεση με την αντίστοιχη εικόνα και περιγραφή πάνω στον χάρτη της Ελλάδας και την ανεβάσαμε στον ιστότοπο valtousx.gr. Με ένα κλικ πάνω στα σημεία του χάρτη, ο επισκέπτης αντιλαμβάνεται ότι το κάθε τοπωνύμιο είναι ένας τόπος αιματηρής επίθεσης – συχνά ατιμώρητης.

Τέλος, ζητήσαμε από ξένους και Έλληνες εικαστικούς καλλιτέχνες να σκιτσάρουν τα βασικά πρόσωπα στη δίκη της Χρυσής Αυγής, δίνοντας έτσι ένα συναρπαστικό οπτικό υλικό από μια δίκη που μοιάζει αθέατη για τα ελληνικά και ξένα ΜΜΕ.

Αυτή η πολυδιάστατη και συλλογική προσπάθεια αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της πρωτοβουλίας «Βάλ’ τους Χ – Ο Μαύρος Χάρτης της Ρατσιστικής Βίας».

Το ίδρυμα «Ρόζα Λούξεμπουργκ» και η «HumanRights360» με την κομβική συνδρομή των εκδόσεων «Τόπος», αποφασίσαμε να εκδώσουμε αυτό το βιβλίο ως μια τεκμηρίωση της ιστορίας της ρατσιστικής βίας στην Ελλάδα αλλά και ως μια ελάχιστη συμβολή στον πολυετή αγώνα των δικηγόρων της Πολιτικής Αγωγής στη δίκη της Χρυσής Αυγής, καθώς όλα τα έσοδα του βιβλίου θα διατεθούν σε αυτούς.

Το Λεύκωμα Ο Μαύρος Χάρτης της Ρατσιστικής Βίας αποτελεί τη συμπύκνωση ενός εφιαλτικού χρονικού. Ταυτόχρονα όμως ένα εργαλείο γνώσης, κατανόησης και υπέρβασης στα χέρια της κοινωνίας μας.

Σχεδιάζουν οι:

Δήμητρα Αδαμοπούλου, Τάσος Αναστασίου, Ευάγγελος Ανδρουτσόπουλος, John Antono, Aspalax, Μάριος Μπόρας, Γιώργος Μπότσος, Bratimoto, Γιώργος Χαλκιάς, Chrispy Sift, Molly Crabapple, Σπύρος Δερβενιώτης, Vasco Gargalo, Δημήτρης Γεωργοπάλης, Τομέκ Γιοβάννης, Γιώργος Γούσης, Kanellos COB, Βάλια Καπάδαη, Λουίζα Καραγεωργίου, Θανάσης Καραμπάλιος, Θωμάς Κεφαλάς, Σταύρος Κιουτσούκης, Κώστας Κυριακάκης, Μιχάλης Κουντούρης, Άρης Λάμπος, Λέανδρος, Stephen Livanos, Πάνος Μαραγκός, Δημήτρης Μαστώρος, Γιώργος Μικάλεφ, Παναγιώτης Μητσομπόνος, Δήμητρα Νικολαΐδη, No Budget Epics, Noir Captain, Αλεξία Οθωναίου, Γαβριήλ Παγώνης, Πανάγος, Παναγιώτης Πανταζής, Βαγγέλης Παπαβασιλείου, Παύλος Παυλίδης, Θανάσης Πετρόπουλος, Θανάσης Πέτρου, Piotr, Kianoush Ramezani, Tjeerd Royaars, Soloup, Στέλλα Στεργίου, Maria Stoian, Tasmar, Σάββας «The Pack» Αμπατζίδης, Έφη Θεοδωροπούλου, Αντώνης Βαβαγιάννης, Ξανθός Βενιζέλου, Λευτέρης Γιακουμάκης, Γεωργία Ζάχαρη

Nov 282019
 

Το σ/κ βρεθήκαμε στη Σάμο, μετά από πρόσκληση του Κέντρου Πρόληψης “Φάρος”. Σκοπός του ταξιδιού, ένα βιωματικό εργαστήριο για την ευρεία κοινότητα του νησιού με θέμα “Πως Χτίζουμε Κοινότητες”. Το εργαστήριο συντόνισαν η Αλεξάνδρα Βασιλείου και η Βέρα Λάρδη.

Η πρόκληση μεγάλη. Η διάρκεια του εργαστηρίου (4 ώρες), ο χρόνος (Σάββατο απόγευμα) και οι ιδιαίτερα επώδυνες συνθήκες που βιώνουν οι κάτοικοι, οι πρόσφυγες και μετανάστες που ζουν στο νησί. Η ομάδα των στελεχών του Κέντρου Πρόληψης φρόντισε με μεράκι και τρυφερότητα την εκδήλωση. Οι συμμετέχοντες και οι συμμετέχουσες ήρθαν με περιέργεια και διάθεση για συμμετοχή.

Σιγά-σιγά ζεστάθηκε η ομάδα. Το εργαστήριο είχε ως σκοπό το χτίσιμο δεξιοτήτων. Να αναρωτηθούμε, να κουβεντιάσουμε και να εξασκηθούμε στις δεξιότητες αυτές που υποστηρίζουν μια βιώσιμη κοινότητα.

Δεν άργησε να αναδυθεί η βίαιη και απάνθρωπη συνθήκη μέσα στην οποία ζουν όλοι στο Βαθύ. Το ΚΥΤ Σάμου δημιουργεί ντροπή, οργή και απόγνωση. Η κατάσταση που έχει δημιουργηθεί στο νησί δεν είναι ούτε τυχαία, ούτε αναπόφευκτη. Είναι αποτέλεσμα πολιτικών αποφάσεων, εντός κι εκτός συνόρων. Είναι ένα έγκλημα πολιτικό και κοινωνικό. Η συνύπαρξη σε αυτές τις συνθήκες γίνεται άθλος. Δοκιμάζεται η ανθρωπιά, το φιλότιμο και η αξιοπρέπεια όλων. Οι ακραίες φωνές βρίσκουν έδαφος για να σκορπίσουν λόγο μισαλλόδοξο και ξενοφοβικό. Η ευαισθησία και η ενσυναίσθηση γίνονται κίνητρο για δράση, αλλά οδηγούν και σε απελπισία και πόνο.

Όλα αυτά και πολλά άλλα αναδύθηκαν στη συζήτηση της ομάδας. Συμπέρασμα δεν βγήκε. Πως άλλωστε, σε τόσο μικρό χρόνο και σε τόσο φορτισμένες συνθήκες; Αλλά καταφέραμε ως ομάδα να διατηρήσουμε ενεργή την επίγνωση μας για τον τρόπο που συζητάμε, για αυτά που κλιμακώνουν ή αποκλιμακώνουν την ατμόσφαιρα, για αυτά που μας ενώνουν και αυτά που μας χωρίζουν. Φύγαμε προβληματισμένες αλλά και συγκινημένες από την πρόθεση όσων ήρθαν στο εργαστήριο να συνυπάρξουμε για αυτό το χρόνο, να αντέξουμε την ένταση και να αναζητήσουμε νέους τρόπους.

Ακολουθούν δυο κείμενα. Ένα της Βέρας Λάρδη κι ένα από το blog του Κέντρου Πρόληψης.

Η βιωματική εμπειρία στη δουλειά με κοινότητες

Βέρα Λάρδη

Λίγες σκέψεις μετά το εργαστήρι που κάναμε στη Σάμο. Μετά από πρόσκληση του Κέντρου Πρόληψης Σάμου Φάρος βρεθήκαμε να συντονίζουμε μαζί με την Αλεξάνδρα Βασιλείου ένα βιωματικό εργαστήριο με τίτλο “Πως χτίζουμε κοινότητες”. Συχνά συνδυάζουμε τα εργαλεία μας φροντίζοντας να συμπληρώνουμε την συζήτηση με βιωματικές ασκήσεις, παιχνίδια και θεωρία.

Το σαββατοκύριακο 23-24 Νοεμβρίου, βρεθήκαμε, λοιπόν, στη Σάμο για δύο βιωματικά εργαστήρια, ένα ανοιχτό στο κοινό και ένα για τους εργαζόμενους και εργαζόμενες στο Κέντρο Πρόληψης. Η Σάμος είναι ένα από τα νησιά μας που αντιμετωπίζει μεγάλες προκλήσεις λόγω του προσφυγικού. Η τοπική κοινότητα στο Βαθύ προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην κανονικότητα που είχε συνηθίσει και την ένταση που δημιουργούν οι νέες πολύ δύσκολες, για όλους, συνθήκες. Το εργαστήριο του Σαββάτου είχε σαν στόχο να εξερευνήσουμε τρόπους αντιμετώπισης των προκλήσεων που βοηθούν στην αποφυγή της πόλωσης και ενδυναμώνουν την εποικοδομητική συνδιαλλαγή ανάμεσα στα μέλη της κοινότητας. Ήταν ανοιχτό για το κοινό και μπορούσε να το παρακολουθήσει όποια/ος επιθυμούσε. Βρεθήκαμε με μια ετερόκλιτη ομάδα: νεότεροι, γηραιότεροι, άντρες και γυναίκες, με διαφορετικές απόψεις, πολιτικές πεποιθήσεις, με λιγότερη ή περισσότερη εμπειρία σε βιωματικές επιμορφώσεις και οργανωμένες δράσεις. Η ομάδα αποτελούνταν από περίπου πενήντα μέλη της τοπικής κοινωνίας και 3-4 επισκέπτες όπως εμείς. Συναντηθήκαμε στην ισόγεια αίθουσα του ξενοδοχείου. Καθίσαμε σε κύκλο. Κάποια στιγμή, τους μοιράσαμε μεγάλα κομμάτια χαρτί. Σε κάποια έγραφε “κοινότητα είναι…” και σε κάποια άλλα “κοινότητα δεν είναι….” Τους καλέσαμε να χωριστούν σε μικρότερες ομάδες, να πάρουν ένα από τα χαρτιά και να συμπληρώσουν με μαρκαδόρους τη φράση.

Παρατηρούσα τις ομάδες να δουλεύουν. Στην συνέχεια θα τους ζητούσαμε να κάνουν ομαδικά γλυπτά εμπνευσμένα από τις σημειώσεις τους. Η καρδία μου άρχισε να χτυπάει πιο δυνατά. Ήρθε η αμφιβολία. Ήμουν νεοφερμένη σε μία ομάδα που φαίνεται να διαπραγματεύεται έντονη σύγκρουση μέσα στην κοινότητά της λόγω των συνθηκών. “ Μήπως δεν μπουν στη διαδικασία; Μήπως νιώσουν ότι εκτίθενται; Οι περισσότεροι φαίνεται να μην έχουν ξανακάνει κάτι παρόμοιο. Μήπως αρνηθούν από αμηχανία;” Αυτά σκεφτόμουν λίγο πριν τους δώσω την οδηγία για την άσκηση.

Η σωματική έκφραση έχει την μοναδική ιδιότητα να επιδρά άμεσα σε όποιον δεχθεί να μπει στην διαδικασία ανεξαρτήτως εμπειρίας, προσωπικών απόψεων και αναγκών. Δεν χρειάζεται καμία άλλη προϋπόθεση πέραν από την διάθεση να εμπιστευτείς τη διαδικασία.

Και ναι, όλοι σε αυτήν την ομάδα δέχθηκαν- χωρίς εχέγγυα- να δοκιμάσουν, ανεξαρτήτως της στάσης και θέσης τους στην κοινότητα, γηραιότεροι, νέοι, παραδοσιακοί, συντηρητικοί, προκατειλημμένοι, μαχητικοί και διαλλακτικοί. Τα σώματα ζωντάνεψαν, πήραν αυθόρμητα μία στάση που εξέφραζε την εσωτερική τους διεργασία, τα χέρια αν και ακίνητα σε μία στάση αφηγήθηκαν ολόκληρες ιστορίες συμπερίληψης ή περιθωριοποίησης, σύγκρουσης και αποδοχής. Η κοινότητα συνδέθηκε, μάτια βούρκωσαν, η συγκίνηση σε κάποιες και κάποιους ήταν έκδηλη… Κράτησε για λίγο, μόλις μερικά λεπτά. Μετά τα χέρια κατέβηκαν, τα σώματα χαλάρωσαν, ξανακαθίσαμε στις καρέκλες. Περάσαμε στο επόμενο.

Ασφαλώς δεν φτάνει να νιώσεις, χρειάζεται και να καταλάβεις. Τα θέματα δεν λύνονται έτσι απλά κάνοντας γλυπτά σε ένα εργαστήριο θεάτρου ή χορεύοντας σε ένα γλέντι στην πλατεία. Όμως τη στιγμή όπου όλοι αυτοί οι διαφορετικοί άνθρωποι στάθηκαν στο χώρο σε συμπλέγματα ομαδικών γλυπτών, τα σώματά τους αποκάλυψαν ταυτόχρονα την διαφορετικότητα και την βαθύτερη σύνδεση τους με την κοινότητα. Αυτή η βαθειά συγκινητική στιγμή για κάποιους συνέβαλλε μετά στο να διαπραγματευτούμε τον τρόπο με το οποίο κουβεντιάζουμε ως κοινότητα τα θέματα που αφορούν την συμβατική μας πραγματικότητα.

Στα δεκαπέντε χρόνια που ασχολούμαι με την εκπαίδευση ενηλίκων έχω αξιοποιήσει επανειλημμένα το θέατρο playback και το παιχνίδι. Τα τελευταία χρόνια το ψυχόδραμα το κοινωνιόδραμα και η κοινωνιομετρία έχουν προστεθεί στην εργαλειοθήκη. Κάθε φορά εκπλήσσομαι με την δύναμη της σωματικής έκφρασης στη δουλειά με ενήλικες, την διαθεσιμότητα των ανθρώπων να μπουν στην διαδικασία και τον πλούτο που κερδίζω προσωπικά από την επαφή μαζί τους.

Με μεγάλη συμμετοχή κατοίκων της Σάμου υλοποιήθηκε τo Βιωματικό Εργαστήριο του Κέντρου Πρόληψης Π.Ε. Σάμου “Φάρος”, “Πώς Χτίζουμε Κοινότητες.»

Πηγή: Φάρος

To Βιωματικό Εργαστήριο του Κέντρου Πρόληψης Π.Ε. Σάμου “Φάρος”, “Πώς Χτίζουμε Κοινότητες”, με προσκεκλημένες συντονίστριες την κα. Αλεξάνδρα Βασιλείου, Ph.D. (Κοινωνική Ψυχολόγος) και την κα. Βέρα Λάρδη (ψυχοθεραπεύτρια Ψυχοδράματος), υλοποιήθηκε στο Ξενοδοχείο «Αιολίς» στην πόλη της Σάμου. Είναι η πρώτη δράση σε μια σειρά εκδηλώσεων με αφορμή τα «εικοσάχρονα» της ίδρυσης του «Φάρου», που συμπληρώνονται φέτος. 

Υπήρξε μεγάλη προσέλευση κοινού από όλες τις κοινωνικές ομάδες του νησιού. Φάνηκε η ανάγκη του ανθρώπου που ζει στη Σάμο «αυτόν τον καιρό» να συζητήσει θέματα που δυσκολεύουν και πυροδοτούν εντάσεις.
Στα πλαίσια αυτού του εργαστηρίου  δόθηκε η δυνατότητα να ανταλλάσσει κανείς απόψεις, «βάζοντας στην κουβέντα» απλά την θέση του και όχι την διαφωνία του, να μιλά χωρίς ταμπέλες και ετικέτες, να αξιοποιεί την εμπειρία των χρόνων και των διαφορετικών βιωμάτων, να διαφωνεί  χωρίς να διαλύει και να διαλύεται. Παρουσιάσαμε τα «δώρα» που φέρνει καθένας και καθεμία στην τοπική του κοινότητα. Μοιραστήκαμε τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε στις κοινότητες που συμμετέχουμε. «Δώσαμε φωνή» στη Σάμο, προσκαλώντας την να μιλήσει για τις δικές της ανάγκες.

Ως Κέντρο Πρόληψης ευχαριστούμε όλους όσοι  τις συμμετείχατε και τολμήσατε να εκφραστείτε  αναλαμβάνοντας τον ενεργό ρόλο που αξίζει στην Κοινότητα. Τέλος, ευχαριστούμε την Αλεξάνδρα Βασιλείου και την Βέρα Λάρδη που με την μαεστρία τους μας κινητοποίησαν, μας ενέπνευσαν και μας έκαναν να βιώσουμε τον πλούτο της κοινότητας.

Ένα κλικ εδώ για φωτογραφίες από το εργαστήριο.

Nov 222019
 

Πηγή: ΠΡΩΤΑ.12

“Η Συνέλευση των Παιδιών” είναι ένας μικρός οδηγός για εκπαιδετικούς, γονείς και παιδιά, σχετικά με τη διοργάνωση μαθητικών συνελεύσεων από το νηπιαγωγείο ως τις μεγάλες τάξεις του λυκείου. Σε αυτόν μπορείτε να βρείτε επιχειρήματα για τη σκοπιμότητα των συνελεύσεων, προτάσεις για τον τρόπο οργάνωσής τους και ιδέες για το πώς μπορείτε να δώσετε νόημα και ενδιαφέρον σε αυτή τη διαδικασία. 

Είναι πολύ σημαντικό στην καθημερινότητα του σχολείου, μέσα και έξω από τις τάξεις, να υπάρχουν διαρκώς ερεθίσματα και βιώματα που βοηθούν τα παιδιά να καταλάβουν τι σημαίνει στην πράξη η δημοκρατία. Πώς επιτυγχάνεται η συνεργασία, η συζήτηση, η ακρόαση των άλλων, ο αλληλοσεβασμός, η κατανόηση, η συλλογική λήψη αποφάσεων, η ανάληψη και ο καταμερισμός ευθυνών, η αλληλεγγύη, η κοινή προσπάθεια για τη βελτίωση του σχολικού περιβάλλοντος, των σχέσεων και της σχολικής ζωής. 

Η εμπειρία μάς έχει δείξει ότι όταν εμπιστευόμαστε τα παιδιά και τους δείχνουμε -με το παράδειγμά μας- τρόπους με τους οποίους μπορούν να εκφράζουν τη γνώμη τους, να ακούν, να διαλέγονται και να παίρνουν μαζί αποφάσεις, τότε βλέπουμε ότι τα παιδιά μπορούν να κάνουν θαύματα!

Οι συντάκτες του οδηγού έχουν ζήσει από κοντά την αναγκαιότητα αλλά και τη χρησιμότητα της οργάνωσης συνελεύσεων στο σχολείο:

Ο Γιώργος Μόσχος, νομικός, υπήρξε ο πρώτος και για σχεδόν 15 χρόνια Συνήγορος του Παιδιού στην Ελλάδα, έχοντας αναλάβει από το 2003 αυτόν το ρόλο στην ανεξάρτητη αρχή Συνήγορος του Πολίτη. Επισκέφτηκε πολλές εκατοντάδες σχολεία και συνομίλησε με σχεδόν 20.000 παιδιά σχετικά με την άσκηση των δικαιωμάτων τους. Η Ασπασία Καλησώρα, εκπαιδευτικός της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, εφαρμόζει συστηματικά τις συνελεύσεις στα σχολεία όπου υπηρέτησε από το 2005 και έχει διαπιστώσει στην πράξη τα τεράστια οφέλη που έχουν για τα παιδιά.

Την έκδοση επιμελήθηκε καλλιτεχνικά η Ειρήνη Κουμπαρούλη και υποστηρίζει η ΠΡΩΤΑ.12.

Ο οδηγός έχει εγκριθεί ως εκπαιδευτικό υλικό από το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής και το Υπουργείο Παιδείας (δείτε την απόφαση έγκρισης εδώ). Σύντομα πρόκειται να εκτυπωθεί σε 3.000 αντίτυπα, με χρηματοδότηση του ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη. 

Μπορείτε να δείτε και να κατεβάσετε τον οδηγό εδώ.

Παράλληλα με το εκπαιδευτικό υλικό, εγκρίθηκε και το εκπαιδευτικό πρόγραμμα “Ζουμ στην τάξη μας και στο δικό μας σχολείο” που αποτελεί μια διεργασία εκπαίδευσης στη διεξαγωγή συνελεύσεων. Δείτε το πρόγραμμα εδώ.

Nov 202019
 

Ψυχολόγοι που συμμετείχαν στο International Summit on Psychology and Global Health στην Λισσαβόνα ομόφωνα αποφάσισαν να κάνουν ότι είναι εφικτό για να ενθαρρύνουν συμπεριφορές που βοηθούν στην επίγνωση για την κλιματική αλλαγή.

Εδώ η κοινή τους ανακοίνωση (αγγλικά).

Proclamation

“We, representatives of national and international psychological organizations in attendance at the Lisbon Inaugural International Summit on Psychology’s Contributions to Global Health, are committed to ongoing collaboration in the application of psychological science to jointly advance progress on critical global issues, including the United Nations Sustainable Development Goals.

Our commitment of professional, scientific, educational, cultural, and applied resources will be directed to advancing those issues and Goals for which psychology offers the greatest contribution.

Our initial efforts will be focused on Sustainable Development Goal 13: Take urgent action to combat climate change and its impacts.

Our mutual work on applications of psychological science to climate change will also provide a framework and model for future collaboration focused on proposals to address critical global issues”.

DRAFT RESOLUTION

“WHEREAS there is overwhelming agreement among climate scientists that climate crisis poses a serious global threat, is occurring faster than previously anticipated, and is caused in part by human behavior;

WHEREAS the resistance of some individuals worldwide to accept evidence of climate crisis reflects a variety of psychological, social, economic, and political factors, including misunderstanding the relevant science; psychological threats of departing from the consensus view of one’s peer-group; deliberate exposure to misinformation; and concerns about financial losses stemming from addressing climate crisis;

WHEREAS current research and public communication on the impact of climate crisis have often emphasized the major physical damage caused by extreme weather, such as floods, droughts, hurricanes, and wildfires, and insufficiently addressed the increased displacement, migration, and conflict affecting those populations involved;

WHEREAS climate crisis has a disproportionate impact on already vulnerable groups with fewer resources, including low-income individuals or those who live in rural areas, people of color, women, children, older adults, and individuals with disabilities;

WHEREAS research shows that climate change-related events can result in major acute and chronic adverse mental health outcomes, including stress, trauma, and shock; post-traumatic stress disorder and other forms of anxiety; depression; and substance use disorder, which have been a secondary consideration in climate change communication and action;

THEREFORE, BE IT RESOLVED that our psychology organizations will advocate for and support international and cross-disciplinary collaboration to mitigate and facilitate adaptation to climate crisis.

We will inform our respective members and the public about climate crisis, emphasizing scientific research and consensus on its causes and short- and long-term harms, and the need for immediate personal and societal action;

We will encourage our members and other mental health leaders to be vocal advocates concerning the necessary preparatory and responsive adaptations to climate crisis and to invest more in research and practice is this area;

We will advocate for Universities and other entities could include formation on societal challenges and, particularly, climate crisis for psychologists and other mental health professionals;

We will increase the availability of services and supportive interventions to help minimize harm to mental health and well-being, especially among vulnerable populations, and increase community resilience;

We will advocate for the rights of those most susceptible to the negative health, and mainly, mental health impacts of climate crisis, for example, by encouraging policymakers to fully fund programs to aid those who suffer harm from severe climate crisis-related events;

We will support the development of a public awareness campaign to encourage individuals and communities to adopt behaviors to help prepare for and recover from gradual climate change and acute climate crisis events;

We will encourage governmental, educational, health, and corporate leaders to use more psychological science in police designs as well as to adopt norms, values, and policy to promote sustainable preventive and corrective behaviors in individuals, groups and communities“.

PROCLAMATION ON COLLABORATION SIGNED BY

American Psychological Association, Order of Portuguese Psychologists, Australian Psychological Society, Bahamas Psychological Association, Brazilian Society of Psychology, British Psychological Society, Canadian Psychological Association, Caribbean Alliance of National Psychological Associations, Chinese Psychological Society, Asian Psychological Association, College of Psychologists of Peru, Colombian College of Psychologists, Cuban Society of Health Psychology, Cuban Society of Psychology, European Federation of Psychologists’ Associations, Flemish Association for Clinical Psychologists, German Psychological Society, Guatemala College of Psychologists, International Association of Applied Psychology, International Council of Psychologists, International Union of Psychological Science, Jamaican Psychological Society, Japanese Psychological Association, Jordanian Clinical Psychologists Association, Lebanese Psychological Association, Mexican Psychological Society, National Psychological Association of Ukraine, New Zealand Psychological Society, Nicaraguan Association for the Development of Psychology, Nigerian Psychological Association, Norwegian Psychological Association, Order of Psychologists of Albania, Pan-African Psychology Union, Psychological Association of Namibia, Psychological Society of Kenya, Seoul National University, Spanish Psychological Association, Sri Lanka Psychological Association, Swedish Psychological Association, Uganda Council of Psychologists, Uruguayan Psychological Association and Zanzibar Professional Counselors Association.

Source: https://www.psychologyandglobalhealth.org

Και η ανακοίνωση του American Psychological Association.

Psychological Associations From Around the World Meet to Discuss Application of Psychology to Stem Climate Change

LISBON, Portugal — The leaders of psychological associations from more than 40 nations gathered here today for the first International Summit on Psychology and Global Health and signed a proclamation agreeing to apply psychological science to advance progress on combating climate change.

“This is a landmark for psychology around the world as we commit our discipline for the first time to act collectively and individually to use our science to help solve one of the greatest challenges of our era,” said Arthur C. Evans Jr., PhD, CEO of the American Psychological Association. “Climate change is a problem created largely by human behavior so it is fitting that we apply the science of human behavior to mitigating its impacts.”

“It’s a pleasure to co-host this summit in Lisbon, Portugal, which, in fact, can make a decisive contribution to a better understanding of the human behavior and decision-making factors involved in the climate crisis, as well as the decisive role that psychology and psychologists can play globally and locally,” said Francisco Miranda Rodrigues, president of the Order of Portuguese Psychologists (Ordem dos Psicólogos Portugueses).

The proclamation commits the 43 signatories to use their professional, scientific, educational, cultural and applied resources “to achieve progress on matters of utmost importance for which psychology offers the greatest contribution.” Their initial efforts will focus on the United Nations’ Sustainable Development Goal 13: Take action to combat climate change and its impacts.

The inaugural International Summit on Psychology and Global Health, which runs from Nov. 14-16, was organized and cosponsored by American Psychological Association and the Order of Portuguese Psychologists. In addition to issuing the proclamation, participants planned to release a resolution later in the meeting and to co-create a campaign to achieve the goals set forth in both documents. 

Participants also planned to address topics including:

  • How to communicate effectively about climate change.
  • How to promote environmentally friendly behaviors.
  • How to promote adaptation and resilience to climate change.
  • Social justice issues related to groups that suffer disproportionate impacts from climate change.

Among the more than 40 psychological associations represented at the summit were Australia, Brazil, China, Peru, Cuba, Jordan, Mexico, Nigeria, South Korea and Uganda. 

For more information on the summit and a full list of participants, visit the International Summit on Psychology and Global Health webpage. 

Nov 132019
 

Το Κέντρο Πρόληψης Π.Ε. Σάμου “Φάρος” διοργανώνει βιωματικό εργαστήριο συνάντησης, προβληματισμού και ανάπτυξης δεξιοτήτων, με τίτλο “Πώς χτίζουμε Κοινότητες” το Σάββατο, 23 Νοεμβρίου 2019, από τις 17.30 έως τις 21.30, στην αίθουσα εκδηλώσεων του ξενοδοχείου Aeolis στην πόλη της Σάμου. Το εργαστήριο απευθύνεται σε όλα τα μέλη της κοινότητας του νησιού της Σάμου ωστόσο, λόγω του περιορισμένου αριθμού συμμετεχόντων, είναι απαραίτητη η δήλωση συμμετοχής στα τηλέφωνα του Κ.Π., 22730.23443 & 87070-1 (8.30-14.30 καθημερινά). Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.

Περισσότερες πληροφορίες για το εργαστήριο
Στο εργαστήριο θα εξερευνήσουμε με βιωματικό τρόπο την έννοια της κοινότητας. Τι είδους κοινότητες έχουμε ανάγκη σήμερα και πως τις χτίζουμε; Τι δώρα φέρνουμε στις κοινότητες που ανήκουμε, ποιες προκλήσεις αντιμετωπίζουμε; Θα αναφερθούμε σε δεξιότητες που μας βοηθούν να στηρίξουμε τη βιωσιμότητα μιας κοινότητας, αξιοποιώντας θεωρητική συζήτηση και βιωματικές ασκήσεις.

Βέρα Λάρδη – Αλεξάνδρα Βασιλείου

Προσκεκλημένες συντονίστριες του εργαστηρίου είναι η Αλεξάνδρα Βασιλείου, Ph.D. (Κοινωνική Ψυχολόγος) και η Βέρα Λάρδη (ψυχοθεραπεύτρια Ψυχοδράματος), εκπαιδεύτριες ενηλίκων με πολύχρονη εμπειρία στη δουλειά με κοινότητες. Αξιοποιώντας εργαλεία του Processwork και του Ψυχοδράματος, συντονίζουν βιωματικές επιμορφώσεις και κοινωνικές παρεμβάσεις. Σκοπός αυτών των παρεμβάσεων είναι η ενδυνάμωση ομάδων, καθώς και η εκπαίδευση και αναγνώριση των δυναμικών συμπερίληψης και αποκλεισμού που εμφανίζονται σε κάθε κοινότητα.

Nov 042019
 

ΕΚΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗ ΒΟΗΘΕΙΑ

Η κατάσταση που επικρατεί το τελευταίο διάστημα στο ΚΥΤ Μόριας και στους γύρω χώρους (αυτό που ντόπιοι, αλληλέγγυοι και πρόσφυγες αποκαλούν ζούγκλα) είναι λίγο-πολύ γνωστή σε όλους. 13.000 άνθρωποι συνωστίζονται σε ένα χώρο που έχει φτιαχτεί για 3.000. Οι περισσότεροι από αυτούς είναι παιδιά. Οι ανάγκες είναι πολλές. Οι καιρικές συνθήκες χειροτερεύουν και μεγαλώνουν τα προβλήματα.

Αυτή τη στιγμή προέχει η συγκέντρωση των παρακάτω:

Βρεφικά
Γάλα βρεφικό 1-3 ετών
Πάνες για 1-3 ετών

Ρούχα
· Μπουφάν
· Παιδικά ρούχα
· Κουβέρτες
· Αντρικά παντελόνια και μπλούζες
· Γυναικεία παντελόνια
· Παπούτσια
· Μόνο καινούργια εσώρουχα για παιδιά και ενήλικες
· Κάλτσες
· Πετσέτες

Προϊόντα υγιεινής
· Σερβιέτες
· Παιδικά προϊόντα υγιεινής
· Οδοντόβουρτσες, οδοντόκρεμες
· Αφρόλουτρο, σαμπουάν, σαπούνι

Ø Αλληλέγυοι και αλληλέγγυες
Ø Συνύπαρξη και Επικοινωνία στο Αιγαίο
Ø ΗΛΙΑΚΤΙΔΑ ΑΜΚΕ
Ø Welcome to Europe
Ø Attika Human Support

Τα παραπάνω είδη συγκεντρώνουμε στην Αθήνα μέχρι Πέμπτη 7/11 εδώ:

Σάββατο & Κυριακή στο Καφενείο της Ακαδημίας Πλάτωνος,
Μοναστηρίου 140, Αθήνα, Το Καφενείο Στην Ακαδημία Πλάτωνος

Καθημερινά στο βάθος κήπος,
Κεραμεικού 99, Αθήνα, www.bathoskipos.gr

Καθημερινά στο: The Giant yogis project
Κειριαδων 13, Κάτω Πετράλωνα (δίπλα στο Σπιρτόκουτο), The Giant yogis project

* Σε περίπτωση που συγκεντρώνεται πολύ υλικό είναι σκόπιμη μια κάποια διαλογή.

Oct 312019
 
photo: www.creativehealing.org/processwork

Η Ανοιχτή Διεργασία Ομάδας αυτήν την Παρασκευή 1/11, 7.00 – 9.00 μμ, στο Καλαμάκι (Γιαννάρου 17, στάση τραμ ‘Πικροδάφνη’).

“Βαθιά Δημοκρατία είναι η αίσθηση ότι ο κόσμος είναι εδώ για να μας βοηθήσει να γίνουμε ολόκληροι και ότι εμείς είμαστε εδώ για να βοηθήσουμε τον κόσμο να γίνει ολόκληρος” — Arnold Mindell

Οι συναντήσεις Διεργασίας Ομάδας στηρίζονται σε μια συναισθηματική στάση “Βαθιάς Δημοκρατίας” και είναι ανοιχτές σε όσους επιθυμούν να εξερευνήσουν θέματα και προβλήματα που αφορούν την ζωή μας, ως κοινωνικά και πολιτικά άτομα, στα πλαίσια της ομάδας. Το θέμα επιλέγεται στην κάθε συνάντηση από την ομάδα. Η συναντήσεις αυτές είναι χωρίς κόστος.

Oct 152019
 

Ρωγμές, Ρήγματα και Αντιστάσεις στην Κυρίαρχη Ψυχιατρική

Θεόδωρος Μεγαλοοικονόμου

Εκδόσεις ΑΓΡΑ, Οκτώβριος 2019

Αριθμός σελίδων : 448,  Τιμή : 22,00 Ευρώ

ISBN: 978-960-505-386-4

Ρωγμές, Ρήγματα και Αντιστάσεις στην Κυρίαρχη Ψυχιατρική

Θεόδωρος Μεγαλοοικονόμου

Εκδόσεις ΑΓΡΑ, Οκτώβριος 2019

Αριθμός σελίδων : 448,  Τιμή : 22,00 Ευρώ

ISBN: 978-960-505-386-4

Το κρίσιμο ερώτημα, το μεγάλο διακύβευμα του σήμερα στον χώρο της ψυχικής υγείας είναι το πώς η ψυχιατρική, που, κάτω από την άμεση ή έμμεση χειραγώγηση της από το φαρμακοβιομηχανικό σύμπλεγμα, έχει βουλιάξει στον βιολογικό αναγωγισμό, στις διαγνωστικές ετικέτες, στον μονόδρομο του ψυχοφάρμακου, στη διαχείριση και στην καταστολή αντί για την απάντηση στις ανάγκες των υποκειμένων, θα μπορέσει ν’ ανοιχτεί σε άλλους, ριζικά εναλλακτικούς και χειραφετητικούς ορίζοντες.

Σε συνθήκες βαθιάς οικονομικής, κοινωνικής και πολιτισμικής κρίσης διεθνώς, με έναν διαρκώς εντεινόμενο ρατσισμό απέναντι στην όποια διαφορετικότητα, όταν όλο και ευρύτερα στρώματα του πληθυσμού πετιούνται σ’ έναν κοινωνικό καιάδα ως περιττοί και πλεονάζοντες, πώς θα μπορέσει η ψυχιατρική να αντλήσει από τις χειραφετητικές πρακτικές και αντιλήψεις ενός σχετικά πρόσφατου παρελθόντος, και να γίνει μια άλλη ψυχιατρική, που δεν θα χάνει τον άρρωστο πίσω από την αρρώστια, που θα μπορεί να δει και να νιώσει ότι το παράλογο είναι μέσα μας όπως και ο λόγος; Πώς θα μάθει να διαλέγεται και να διαπραγματεύεται αντί να επιβάλλει;

Και πατώντας στη χειραφετητική κληρονομιά του ’60 και του ’70, που μοιάζει να έχει ξεχαστεί, πώς θα τη φέρει και πάλι στο προσκήνιο, όχι με σκοπό τη μηχανική της αντιγραφή, αλλά για να την ξεπεράσει, επινοώντας και ανακαλύπτοντας τις χειραφετητικές διαδρομές και διεξόδους στις νέες συνθήκες όπως αυτές έχουν διαμορφωθεί.

Κείμενα για τις υπαρξιακές και κοινωνικές ρίζες του ψυχικού πόνου, την κατασκευή της σχιζοφρένειας, τη βιολογικοποίηση της παιδικής «ζωηρότητας», τα ψυχοφάρμακα, τις νευροεπιστήμες, τις ιδεολογίες του ψυχιατρικού εκσυγχρονισμού, τα ψυχιατρικά ιδρύματα, τις «μη κερδοσκοπικές» οργανώσεις και την ιδιωτικοποίηση της ψυχικής υγείας, την ιδρυματική βία, την ψυχιατρική και το δίκαιο, την ελληνική ψυχιατρική μεταρρύθμιση, την ψυχιατρικοποίηση και την ψυχολογικοποίηση της οικονομικής κρίσης κ.ά.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Ο Θεόδωρος Μεγαλοοικονόμου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1947. Σπούδασε ιατρική στο ΕΚΠΑ και, ως ψυχίατρος, από το 1982, ήρθε σε επαφή με το κίνημα της εναλλακτικής ψυχιατρικής, εμπνευσμένο από τον Ιταλό Φράνκο Μπαζάλια. Εργάστηκε διαδοχικά σε τρία ψυχιατρεία: στο Δρομοκαΐτειο (1986-1990), στο Κρατικό Θεραπευτήριο Λέρου (1990-1999) και στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής (1999-2014), παίρνοντας πρωτοβουλίες για μεθόδους και προγράμματα ριζικής αποδόμησης και ξεπεράσματος των ιδρυματικών πρακτικών στην κατεύθυνση της αποϊδρυματοποίησης. Ανέπτυξε συνεχή και συστηματική δραστηριότητα για την ανάπτυξη ενός εναλλακτικού κινήματος στην ψυχική υγεία, από κοινού με άτομα που διέθεταν ψυχιατρική εμπειρία, μαζί με οικογένειες, λειτουργούς ψυχικής υγείας και κοινωνικά κινήματα. Έχει δημοσιεύσει πολλά επιστημονικά άρθρα σε περιοδικά και συλλογικές εκδόσεις. Στις Εκδόσεις Άγρα κυκλοφορεί επίσης το βιβλίο του Λέρος: Μια ζωντανή αμφισβήτηση της κλασικής ψυχιατρικής (2016).

Oct 102019
 

Πηγή: Πρωτοβουλία Ψ

Άλλη μια «Παγκόσμια Ημέρα για την Ψυχική Υγεία», κάθε χρόνο στις 10 Οκτώβρη, που δεν χρησιμεύει παρά απλώς για να υπενθυμίσει την προϊούσα εξάπλωση και επιδείνωση των προβλημάτων ψυχικής υγείας παγκοσμίως (και φυσικά στην Ελλάδα) και συμβαδίζει με την ταυτόχρονη υποχρηματοδότηση, συρρίκνωση και βιολογικοποίηση των συστημάτων ψυχικής υγείας στην μια χώρα μετά την άλλη.

Η φετινή «Παγκόσμια Ημέρα» είναι αφιερωμένη στην «Προαγωγή της Ψυχικής Υγείας και στην Πρόληψη των Αυτοκτονιών». ΄Ηδη από την δεκαετία του 90 τα think tank του ΠΟΥ είχαν κάνει και αυτά τις εκτιμήσεις τους για το ζοφερό μέλλον που έβλεπαν να έρχεται (όπως κάνουν τα think tank όλων των οργανισμών του κυρίαρχου συστήματος), προβλέποντας, ήδη από τότε, ότι οι αυτοκτονίες θα είχαν τέτοια ραγδαία άνοδο ώστε, μέχρι το 2020, να φτάσουν ν΄ αποτελούν, διεθνώς, τη δεύτερη αιτία θανάτου (μετά τα καρδιαγγειακά νοσήματα).

Η Ελλάδα ήταν μια από τις χώρες στις οποίες αυτό επιβεβαιώθηκε στο υπέρτατο βαθμό μετά το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης και τα διαδοχικά μνημόνια μετά το 2010, όταν οι κατ΄ έτος αυτοκτονίες, σε μια χώρα με τα πιο χαμηλά ποσοστά αυτοκτονιών στην Ευρώπη, απέκτησαν τον πιο υψηλό ρυθμό ανόδου και έφτασαν μέχρι και να διπλασιαστούν σε σχέση με αυτές προ του ξεσπάσματος της κρίσης (οι πραγματικές και όχι αυτές που «καταφέρνει» να καταγράψει η ΕΛΣΤΑΤ).

Στις επισημάνσεις του ΠΟΥ περιλαμβάνονται ζητήματα γνωστά από μακρού, τα οποία και ως Πρωτοβουλία ‘Ψ’ έχουμε επανειλημμένως επισημάνει, όπως ότι η ανεργία, η οικονομική καταστροφή και η προσφυγιά είναι μεταξύ των κυριότερων ψυχοπιεστικών παραγόντων που οδηγούν στην εξάπλωση και επιδείνωση των ψυχοπαθολογικών εκδηλώσεων, των εισαγωγών για ψυχιατρική νοσηλεία, των καταθλιπτικών συμπτωμάτων, των αυτοκτονιών. Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, περίπου ένας στους δέκα καταγράφεται, διεθνώς, με κάποιας μορφής, ήπια, ή πιο σοβαρή, «ψυχική διαταραχή», περισσότεροι από 350 εκ. άνθρωποι σε όλο τον κόσμο υποφέρουν από συμπτώματα στο καταθλιπτικό φάσμα, ενώ περί τις 800.000 είναι ετησίως οι καταγεγραμμένες, διεθνώς, αυτοκτονίες και, φυσικά, πολλαπλάσιες οι απόπειρες. Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, στους νέους 15 έως 27 ετών η αυτοκτονία έχει φτάσει να γίνει η κύρια αιτία θανάτου (πηγάζοντας από τις διάφορες μορφές βίας, κακοποίησης, απομόνωσης, απουσίας μέλλοντος κλπ). Είναι, τέλος, ενδιαφέρουσα και η επισήμανση που κάνει για τις σοβαρές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία που έχει η απορρύθμιση των εργασιακών σχέσεων, οι (κυρίαρχες πλέον) συνθήκες εργασιακής ανασφάλειας, οι ελαστικές σχέσεις εργασίας.

Βέβαια, όλα αυτά ήταν ανέκαθεν απλές επισημάνσεις, χωρίς ποτέ κανένα πρακτικό αντίκρισμα. Είναι, άλλωστε, και στη φύση όλων αυτών των διεθνών οργανισμών να λειτουργούν, συχνά και μέσω κάποιων σωστών επισημάνσεων, ως το άλλοθι των κυρίαρχων εξουσιών για την εφαρμογή των διαμετρικά αντίθετων πολιτικών από αυτές που εξυπακούονται από αυτές τις επισημάνσεις.

Σ’ αυτή τη χώρα είχαμε, ακριβώς στις παραμονές της «Παγκόσμιας Ημέρας» αυτών των διακηρύξεων, ένα σαφέστατο δείγμα από τη μεριά του Υπουργείου Υγείας για το ποια πολιτική προεικονίζεται και στον τομέα της Ψυχικής Υγείας. Όχι, δηλαδή, ότι, ήδη από πριν, «δεν ξέραμε», αλλά η αιφνιδιαστική, με «επείγουσες νομοθετικές διαδικασίες» εκπαραθύρωση του εκλεγμένου, μέσα από συλλογικές/δημοκρατικές διαδικασίες Διοικητικού Συμβουλίου του ΚΕΘΕΑ, προκειμένου να μπορούν να διορίσουν ανεμπόδιστα τους εντεταλμένους τους για την υλοποίηση των πολιτικών που έχουν έτοιμες προς εφαρμογή, μιλάει για το τι μας περιμένει σε όλο τον χώρο της Ψυχικής Υγείας και της Υγείας γενικότερα.

Είναι σαφής η στόχευση στην υπονόμευση και στη διάλυση των «στεγνών» προγραμμάτων, συνδεδεμένων με πρακτικές κοινωνικής επανένταξης, στήριξης στην εκπαίδευση κλπ – και το ΚΕΘΕΑ, από συστάσεώς του, λειτουργεί σ΄ αυτή τη βάση, της οποίας «φέρων οργανισμός» ήταν ανέκαθεν αυτή ακριβώς η δημοκρατική λειτουργία, η γενική συνέλευση για την εκλογή του (άμισθου) ΔΣ κλπ, την οποία καταργεί η δεξιά κυβέρνηση Μητσοτάκη/Κικίλια. Μια «συνέλευση των μελών», δηλαδή, αυτών που συμμετέχουν στα θεραπευτικά προγράμματα, των οικογενειών τους, των λειτουργών της μονάδας, των εθελοντών. Αυτοί που πρώτοι απ΄ όλους θα πληγούν από αυτή την επέλαση του αυταρχισμού, θα είναι ακριβώς όλες και όλοι αυτοί που είχαν κατακτήσει, μέσω αυτών των διαδικασιών, ένα λίγο-πολύ ισότιμο ρόλο μέσα στην ίδια την συνέλευση της δομής. Κάτι που αποτελεί το ζητούμενο για την ίδια την πραγματική και όχι επίπλαστη θεραπευτικότητα μιας μονάδας (ψυχικής υγείας, απεξάρτησης κοκ).

Η επίθεση στο ΚΕΘΕΑ δεν είναι παρά ένα πρώτο βήμα στην αποδιάρθρωση των υπαρχουσών δομών απεξάρτησης (του 18Ανω κλπ), στα πλαίσια μιας πολιτικής προσανατολισμένης στο μονόδρομο των υποκατάστατων (μεθαδόνης κλπ), συνδυασμένης με το «νόμο και τάξη», μετά τους πρόσφυγες, και για τους τοξικοεξαρτημένους (που το ίδιο το κυρίαρχο σύστημα πολλαπλασιάζει και έχει γκετοποιήσει σε διάφορα σημεία, αλλά που τώρα αυτό, προφανώς «ενοχλεί» την «τουριστική ανάπλαση»), μέσω των «χώρων ελεγχόμενης χρήσης» (που θεσμοθέτησε η προηγούμενη κυβέρνηση), αλλά και της βίαιης απομάκρυνσης, με τις «επιχειρήσεις- σκούπα» (έως και του εγκλεισμού) μακριά από το κέντρο της πόλης… «να μη φαίνονται».

Και η φετινή «Παγκόσμια Ημέρα της Ψυχικής Υγείας» μας βρίσκει, λοιπόν,
-με το 65% των εισαγωγών για ψυχιατρική νοσηλεία να είναι ακούσιες,
-με τις πρακτικές της καταστολής και της «περιστρεφόμενης πόρτας» κυρίαρχες και αυτονόητες (ως, δήθεν, «ιατρικές πράξεις»),
-χωρίς καμιά κοινωνική στήριξη για όσες και όσους έχουν ανάγκη,
-με πολλαπλασιασμό των αστέγων, ένα μεγάλο ποσοστό των οποίων είναι άτομα με σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας,
-με τα πολλαπλασιαστικά αυξανόμενα προβλήματα ψυχικής υγείας των προσφύγων να μένουν αναπάντητα, συχνά να μην κατανοούνται καν και να απορρίπτονται στον Καιάδα – όπως και πολλών ντόπιων,
-με παντελή έλλειψη κοινοτικών υπηρεσιών και υποτυπώδεις παιδοψυχιατρικές υπηρεσίες
-χωρίς, «ποτέ και πουθενά», καμιά τομεοποίηση,
-με όλες τις υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας (όπως και συνολικά της Υγείας) δραματικά υποστελεχωμένες και υποχρηματοδοτημένες,
-με την ακραία βιολογικοποίηση της ψυχιατρικής και την χειραγώγηση της ψυχιατρικής κοινότητας από το βιο-φαρμακο-βιομηχανικό σύμπλεγμα.

΄Ηδη η προηγούμενη κυβέρνηση έχει αφήσει έτοιμο (καθώς δεν είχε προλάβει, λόγω εκλογών, να το ψηφίσει) το νομοσχέδιο για την «ακούσια θεραπεία στην κοινότητα», ενώ και το βίαιο κλείσιμο των ψυχιατρείων, που είχε πάρει αναβολή το 2015, παραμένει ως μια επικρεμάμενη απειλή.

Αυτή είναι η «Παγκόσμια Ημέρα της Ψυχικής Υγείας» του έτους 2019 για αυτή τη χώρα και μας περιμένουν πολλά, για αντίσταση, οργάνωση και διεκδίκηση. Στην κατεύθυνση πάντα μιας ριζικά εναλλακτικής και χειραφετητικής Ψυχικής Υγείας.

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

 Posted by at 16:59  ψυχική υγεία  Comments Off on Παγκόσμια Ημέρα “Ψυχικής Υγείας” – “Μια από τα ίδια”, όπως κάθε χρόνο, και ακόμα χειρότερα
Oct 092019
 

Νάνσυ Παπαθανασίου*

Το θέμα με την πρόταση της κυβέρνησης δεν είναι αν θα διοριστούν στο Δ.Σ. του ΚΕΘΕΑ οι άριστοι ή η αποζημίωση που θα λαμβάνουν. Είναι ότι καταργεί ουσιαστικά τον κοινοτικό προσανατολισμό του ΚΕΘΕΑ, το πιο σημαντικό ίσως στοιχείο ενδυνάμωσης, επαναφέροντας την κοινότητα σε μια θέση ανίσχυρη, μακριά από τη λήψη αποφάσεων.

Το ΚΕΘΕΑ ανακοίνωσε ότι επιχειρείται η κατάργηση του αυτοδιοίκητου χαρακτήρα του, με τον διορισμό του Δ.Σ. του από το υπουργείο Υγείας.

Μέχρι τώρα το Δ.Σ. του ΚΕΘΕΑ είναι άμισθο, εκλεγόταν από τη Γενική Συνέλευση, αποτελείται από εννέα αιρετά και τρία αναπληρωματικά μέλη και συμμετέχουν σε αυτό και δύο μη αιρετά μέλη (από το Εθνικό Συμβούλιο Δημόσιας Υγείας και το το Δ.Σ. του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής αντίστοιχα).

Το ΚΕΘΕΑ έχει χτίσει έναν τομέα επιστημονικής εξειδίκευσης που βασίζεται στο κοινοτικό μοντέλο δουλειάς από και με την κοινότητα στην οποία απευθύνεται, σε μια έκταση που είναι πρωτόγνωρη στην Ελλάδα.

Η πράξη αυτή επεκτείνεται και στη σύνθεση της Γενικής Συνέλευσης· ένα από τα πιο σημαντικά χαρακτηριστικά της οργανωτικής δομής του ΚΕΘΕΑ είναι η πρόσβαση στις γενικές συνελεύσεις των μελών των θεραπευτικών προγραμμάτων που είναι στη φάση της επανένταξης.

Αναγνωρίζεται δηλαδή το δικαίωμα όσων λαμβάνουν τις υπηρεσίες του ΚΕΘΕΑ να συμμετέχουν ισότιμα στις συλλογικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων που αφορούν την εκλογή του Δ.Σ., μαζί με τους εργαζόμενους και τους εκπροσώπους των οικογενειών.

Η φιλοσοφία πίσω από αυτή τη στάση συνάδει απόλυτα με τη δυνατότητα που δίνει το ΚΕΘΕΑ σε πρώην χρήστες και χρήστριες να γίνουν θεραπευτές και θεραπεύτριες, να ενταχθούν δηλαδή ισότιμα στο επαγγελματικό και επιστημονικό προσωπικό, μετά την ολοκλήρωση της επανένταξης, να συμμετάσχουν στη χάραξη των στόχων και της πολιτικής του οργανισμού.

Η πρακτική αυτή αναγνωρίζει την αξία του προσωπικού βιώματος και ως δυνάμει επιστημονικού εργαλείου και δίνει έμπρακτα τη δυνατότητα στα άτομα που έχουν υπάρξει χρήστες και χρήστριες να μετακινηθούν στον ρόλο του επαγγελματία. Με δυο λόγια, κάνει πράξη την επανένταξη την οποία διεκδικεί.

Το θέμα με την πρόταση της κυβέρνησης δεν είναι αν θα διοριστούν στο Δ.Σ. του ΚΕΘΕΑ οι άριστοι ή η αποζημίωση που θα λαμβάνουν. Είναι ότι καταργεί ουσιαστικά τον κοινοτικό προσανατολισμό του ΚΕΘΕΑ, το πιο σημαντικό ίσως στοιχείο ενδυνάμωσης, επαναφέροντας την κοινότητα σε μια θέση ανίσχυρη, μακριά από τη λήψη αποφάσεων.

Ταυτόχρονα, είναι και ένα ηχηρό μήνυμα ότι ο τοίχος ανάμεσα σε όσους βρίσκονται σε θέση ισχύος (επιστημονικής, κοινωνικής, πολιτικής ή όποιας άλλης) και σε όσους βρίσκονται σε θέση «ωφελούμενου» δεν πρέπει να γκρεμίζεται· το μόνο αποδεκτό είναι ένα μοντέλο «φιλανθρωπίας» και «αυθεντίας», που στην ουσία του είναι βαθιά εξουσιαστικό. Είναι όμως και απόλυτα συνεπές με την επιθυμία για διατήρηση μιας κοινωνικής ιεραρχίας που καθιστά αδύνατη την ισοτιμία.

Οσοι επαγγελματίες ψυχικής υγείας εργαζόμαστε βασισμένοι και βασισμένες στις αρχές της κοινοτικής συμπεριληπτικής προσέγγισης στην παροχή υπηρεσιών ψυχοκοινωνικής υγείας χρειάζεται να διαφυλάξουμε παραδείγματα όπως αυτό του ΚΕΘΕΑ και, επικεντρωμένοι σε έναν κοινοτικό τρόπο δουλειάς, να προσπαθούμε να βελτιώνουμε πρακτικές και να αίρουμε αποκλεισμούς και διακρίσεις εντός των οργανισμών μας.

Με αυτήν την έννοια, το ΚΕΘΕΑ μπορεί να έχει πολλά πράγματα ακόμη να βελτιώσει και να διορθώσει στην ήδη μακρά πορεία του, βήματα που μόνο στηρίζοντας τον ανεξάρτητο χαρακτήρα του μπορούμε να ελπίζουμε ότι θα γίνουν.

* PhD – κλινική ψυχολόγος, επιστημονικά υπεύθυνη Orlando LGBT+

Πηγή: ΕφΣυν

Oct 072019
 

Δελτίου Τύπου του ΚΕΘΕΑ

Σας προσκαλούμε την Τετάρτη 9 Οκτωβρίου 2019, στις 12:00 το μεσημέρι στη διαμαρτυρία του ΚΕΘΕΑ έξω από το Υπουργείο Υγείας.  Μέλη, γονείς, εργαζόμενοι και φίλοι του ΚΕΘΕΑ ενώνουμε τις φωνές μας σε δυνατή κραυγή:

ΚΑΤΩ ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΚΕΘΕΑ!

Όλοι μαζί  στέλνουμε ηχηρό μήνυμα προς τον Υπουργό Υγείας, την Κυβέρνηση και τον Πρωθυπουργό και ζητάμε:

  • την άμεση ανάκληση της αυταρχικής ΠΝΠ με την οποία καταλύεται η αυτοδιοίκηση του ΚΕΘΕΑ
  • τον τερματισμό της επιχειρούμενης απαξίωσης του ΚΕΘΕΑ και της θεραπευτικής του πρότασης , που βασίζεται στην εσωτερική δημοκρατία και σε συλλογικές διαδικασίες
  • την ενίσχυση των δωρεάν δημόσιων προγραμμάτων απεξάρτησης και κοινωνικής ένταξης.
  • την έναρξη ουσιαστικού διαλόγου για μια εθνική στρατηγική με σεβασμό στα δικαιώματα των ευάλωτων ομάδων.

Η κραυγή διαμαρτυρίας του ΚΕΘΕΑ θα ακουστεί την ίδια μέρα και ώρα σε όλες τις μεγάλες πόλεις όπου υπάρχουν προγράμματα του ΚΕΘΕΑ.

Μαζί μας την Τετάρτη φορείς και συλλογικότητες από τον χώρο της απεξάρτησης και της κοινωνικής φροντίδας.

Oct 052019
 

Πηγή: ΕφΣυν

Αντα Ψαρρά, Διαλεκτή Αγγελή

Κατάμεστο το αμφιθέατρο του ΕΚΠΑ στην εκδήλωση αποχαιρετισμού του πρωτοποριακού προγράμματος για τα παιδιά (και όχι μόνο) της μειονότητας ● Αδεια παρέμεινε η τιμητική θέση για την υπουργό Παιδείας ή τον εκπρόσωπό της ● Πανεπιστημιακοί, καθηγητές και πολιτικοί μίλησαν για το σπουδαίο έργο και την ανάγκη να υπάρξει συνέχεια.

φωτογραφία από την ΕφΣυν

Ενα κατάμεστο αμφιθέατρο του Πανεπιστημίου Αθηνών, λίγες ημέρες πριν, χαιρέτισε και αποχαιρέτησε το 22χρονο Πρόγραμμα Εκπαίδευσης Μουσουλμανοπαίδων (ΠΕΜ).

Στην εκδήλωση μίλησαν οι πρωτεργάτριες πανεπιστημιακές καθηγήτριες που σχεδίασαν το πολύπλευρο εκπαιδευτικό πρόγραμμα βασίζοντάς το εξ ολοκλήρου στον σεβασμό προς τον άλλο και την εμπιστοσύνη, αλλά και στην προσπάθεια να εφοδιάσουν όσους συμμετέχουν σε αυτό με εκείνα τα εργαλεία που θα τους δώσουν την ευκαιρία να ενταχθούν ισότιμα στην κοινωνία των πολιτών. Μίλησαν ακόμα πρώην υπουργοί Παιδείας που στήριξαν το ΠΕΜ, ενώ έλαμψε διά της απουσίας του –με ό,τι κι αν σημαίνει αυτό– το σημερινό υπουργείο. Παρών και ο Κώστας Σημίτης, επί πρωθυπουργίας του οποίου ξεκίνησε το πρόγραμμα.

Η Θράκη, τη δεκαετία του 1990, πέρασε από τις μπάρες του αποκλεισμού και των πογκρόμ στα ΠΕΜ της ανοιχτόμυαλης εκπαίδευσης, της γνώσης και της συλλογικής προσπάθειας. Το «νεογέννητο» πρόγραμμα των Αννας Φραγκουδάκη, Θάλειας Δραγώνα, Νέλλης Ασκούνη, Αλεξάνδρας Ανδρούσου, Νέτας Αποστολίδου και τόσων άλλων ξεκίνησε νήπιο στα δύσκολα χρόνια του αποκλεισμού, πέρασε στην εφηβεία του με πολύχρωμες δράσεις, βλέποντας τον αριθμό του συνεχώς να μεγαλώνει, και τώρα στα 22 αναζητά τη νέα ώριμη και σύγχρονη ταυτότητά του, πάντα μακριά από αγκυλώσεις και ξεπερασμένα στερεότυπα.

Οι έμπειρες πανεπιστημιακές καθηγήτριες και οι δεκάδες εκπαιδευτές των παιδιών και των γυναικών της Θράκης δούλεψαν ασταμάτητα, φτάνοντας στο σημείο να μπορούν σήμερα –όταν και αν τους ζητηθεί– να εκχωρήσουν σε νέους αναδόχους την πλούσια πείρα και το σύνθετο έργο τους, να σταθούν στο πλευρό τους και να φροντίσουν όλοι μαζί να μη χαθεί άλλη μια πολύτιμη ευκαιρία.

Τα εύληπτα βιβλία, οι εκπαιδευτικές μέθοδοι και το πλούσιο υλικό χρησιμοποιούνται σήμερα στην εκπαίδευση των παιδιών προσφύγων και φοιτητών, ενώ η φήμη της πρωτοποριακής διδασκαλίας στη Θράκη πέρασε στην απέναντι πλευρά του Ατλαντικού.

«Το ΠΕΜ μάς λογάριασε για πρώτη φορά ανθρώπους, ήταν μια όαση παιδείας», είπε στην αντίστοιχη εκδήλωση στην Ξάνθη ο πρώην βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, γιατρός Μουσταφά Μουσταφά, συμπληρώνοντας: «Ως εδώ και μη παρέκει με τον εθνικισμό και την υποκρισία, να γίνει επιτέλους ένα διαπολιτισμικό σχολείο να πηγαίνει όλος ο κόσμος».

Μειονότητες

Την εκδήλωση στην Αθήνα χαιρέτισε ο πρύτανης του ΕΚΠΑ Μελέτιος-Αθανάσιος Δημόπουλος δίνοντας τον λόγο στην πρώτη ομιλήτρια και μία εκ των εμπνευστών του προγράμματος, την ομότιμη καθηγήτρια του ΕΚΠΑ Αννα Φραγκουδάκη, η οποία μίλησε για ένα πρόγραμμα που σκοπό έχει την αποδοχή των παιδιών της μειονότητας ως ισότιμων μελών της κοινωνίας, τονίζοντας παράλληλα ότι η δυσκολία του έργου έγκειται στο γεγονός ότι διαχρονικά το υπερκαθορίζει η πολιτική διάσταση.

«Κληθήκαμε να αλλάξουμε την πολιτική της περιθωριοποίησης. Συναντήσαμε αντιστάσεις αρχικά. Η τοπική κοινωνία μάς αντιμετώπιζε ως “πράκτορες της Αθήνας” και ο Tύπος της πλειονότητας μας κατηγορούσε για “αντεθνικές πρακτικές”» είπε, περιγράφοντας τον παραλογισμό με τον οποίο ήρθαν αντιμέτωποι, με την καθηγήτρια του ΕΚΠΑ Θάλεια Δραγώνα να προσθέτει ότι οι στόχοι του έργου προσέκρουαν συχνά στη δύσκολη πραγματικότητα.

Στη συνέχεια, η καθηγήτρια του ΑΠΘ Νέτα Αποστολίδου αναφέρθηκε στα βιβλία και στο διδακτικό υλικό που χρησιμοποιήθηκε στο πρόγραμμα, με τη συντονίστρια του πάνελ και καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Κρήτης Εφη Αβδελά να κάνει ειδική αναφορά στα βιβλία Ιστορίας.

Από την πλευρά της η αν. καθηγήτρια του ΕΚΠΑ Νέλλη Ασκούνη μίλησε με στοιχεία που αποδεικνύουν την επιτυχία του προγράμματος: το 2000 η σχολική διαρροή των παιδιών της μειονότητας ήταν 65%, σχεδόν το 80% των κοριτσιών εγκατέλειπαν το σχολείο, χωρίς να έχουν αποκτήσει ούτε καν απολυτήριο Γυμνασίου, και οι σπουδαστές στην τριτοβάθμια ήταν μόλις 500 τον αριθμό. Κατά τη διάρκεια του προγράμματος η σχολική διαρροή μειώθηκε στο 25%, ενώ χιλιάδες είναι πλέον οι εισακτέοι στα Πανεπιστήμια.

Τέλος, η αν. καθηγήτρια του ΕΚΠΑ Αλεξάνδρα Ανδρούσου μίλησε για τα καινοτόμα ΚΕΣΠΕΜ (Κέντρα Στήριξης Προγράμματος Εκπαίδευσης Μουσουλμανοπαίδων) και τα κινητά ΚΕΣΠΕΜ, όπου υλοποιούνταν δράσεις «έξω από το σχολείο για το σχολείο».

«Η εκδήλωση στο ΕΚΠΑ σηματοδοτεί την ολοκλήρωση μιας μεγάλης παρέμβασης», τόνισε η καθηγήτρια Μαρία Σφυρόερα προλογίζοντας το δεύτερο πάνελ, που ξεδίπλωσε τις εμπειρίες των συνεργατών και των εκπαιδευτών του.

Η κοινωνιολόγος Χαρά Καραβία είπε ότι «την αρχική αμηχανία διαδέχτηκε ο ενθουσιασμός στην Ξάνθη, την πόλη των χρωμάτων, με τις ασπρόμαυρες αγκυλώσεις».

Στη συνέχεια η λέκτορας του ΔΠΘ Μαρία Κωνσταντινίδου μοιράστηκε με το κοινό την εμπειρία της ως «πλειονοτική» στην Κομοτηνή: «Οι παππούδες μας μιλούσαν τουρκικά αλλά εμάς δεν μας μάθαιναν. Οι μουσουλμάνες συμμαθήτριές μου δεν έρχονταν μετά το μάθημα στα καφέ και δεν αναρωτηθήκαμε τότε γιατί, μας φαινόταν φυσιολογικό. Συνεργάζομαι εδώ και χρόνια με την πρώην συμμαθήτριά μου Σεμιχά κι έμαθα πολύ αργότερα ότι και του δικού της πατέρα το μαγαζί το είχαν σπάσει στο πογκρόμ του 1990. Στα ΚΕΣΠΕΜ, όμως, γυρίσαμε σελίδα».

Η συντονίστρια εκπαιδευτικού έργου Μαρία Ζωγραφάκη συμπλήρωσε: «Τα ζητήματα δεν ήταν μόνο γλωσσικά, αλλά ζητήματα ισονομίας και ισοπολιτείας». Η ίδια ξεκίνησε να δουλεύει στη Θράκη πριν ακόμα ξηλωθούν πλήρως οι μπάρες της ντροπής (επί ΥΠΕΘΑ Γεράσιμου Αρσένη), στη λεγόμενη επιτηρούμενη ζώνη. Δούλεψε εντατικά και στα μαθήματα ενηλίκων που άλλαξαν τη ζωή πολλών γυναικών, με πολλές από αυτές να είναι παρούσες στο αμφιθέατρο, φανερά συγκινημένες.

«Η σημερινή παρουσία τους εδώ είναι για μένα το μεγαλύτερο δώρο», πρόσθεσε κι έδωσε τον λόγο σε μια νέα γυναίκα από τη μειονότητα που καταχειροκροτήθηκε μόλις είπε ότι «από τότε που έμαθα όχι μόνο να μιλάω αλλά και να γράφω ελληνικά, έπαψα να φοβάμαι».

Η κοινωνική λειτουργός Ολγα Κατσιάνη διηγήθηκε το πώς «μας περίμεναν τα παιδιά κρεμασμένα στα κάγκελα του σχολείου και δεν ήταν λίγοι οι ιμάμηδες που έφτασαν στο σημείο μετά την αρχική απροθυμία τους να φωνάζουν από το τζαμί τα παιδιά μόλις έφτανε η κινητή μονάδα. Εμαθα να χτίζω γέφυρες, τα παιδιά ελεύθερα παίζοντας μπορούσαν να μιλούν τη γλώσσα τους και σιγά σιγά έφευγε ο φόβος και μάθαιναν, απενοχοποιούσαν τα ελληνικά».

«Ηταν ένα συναρπαστικό ταξίδι στις ζωές των άλλων», συμπλήρωσε η καθηγήτρια του ΕΚΠΑ Χαρά Δαφέρμου, που δούλεψε στο -αποκλεισμένο με μπάρες μέχρι το 1995- χωριό Κένταυρος. «Είχαμε 320 παιδιά και δουλεύαμε σε τέσσερις βάρδιες τα Σαββατοκύριακα προσπαθώντας να σεβαστούμε το ωράριο των σχολείων τους ή τις ώρες προσευχής τους. Με τα δημιουργικά, τα ομαδικά παιχνίδια, τα αυτοσχέδια δικά τους παραμύθια, τις κατασκευές και τα θεατρικά, τα παιδιά μάθαιναν και χρησιμοποιούσαν τη γλώσσα» είπε, ενώ η δασκάλα Βίκη Λαζοπούλου τόνισε ότι η επιμόρφωση και η συνεχής στήριξη των εκπαιδευτικών και συνεργατών του ΠΕΜ ήταν πολύ σημαντικό κομμάτι του προγράμματος, ένα πρόγραμμα το οποίο μετέτρεψε τη Θράκη σε «ένα μεγάλο σχολείο, που λειτούργησε όπως θα έπρεπε να λειτουργούν όλα τα σχολεία: με σεβασμό».

Γροθιά στο στομάχι τα λόγια της ψυχολόγου Σεβάλ Οσμάν Ογλού: «Τέλειωσα το σχολείο τα δύσκολα χρόνια, τότε που κλεινόμασταν στο καβούκι μας. Δεν υπάρχει εμπιστοσύνη όταν δεν αποδεχόμαστε τον άλλον. Δεν υπάρχει χειρότερο πράγμα από το να είσαι μειονότητα και να μην κατέχεις τη γλώσσα του άλλου. Είδαμε με το πρόγραμμα τη δύναμη της διγλωσσίας, να μιλάς δύο μητρικές γλώσσες. Ανευ όρων αποδοχή σημαίνει να μπορώ να μιλάω χωρίς να φοβάμαι και να μπορώ εγώ σήμερα να εκπροσωπήσω εδώ τη Θράκη μου, όπως εγώ τη γνωρίζω». 
Ακολούθησε το τρίτο πάνελ, στο οποίο οι ομιλήτριες αποκάλυψαν το πόσο πολύ όλο το υλικό και τα βιβλία του ΠΕΜ βοηθούν και τους εκπαιδευτικούς που εργάζονται με τα προσφυγόπουλα.

Οι Αλεξάνδρα Κανέλλου, Κική Σακκά και Βάσω Νικολάου περιέγραψαν μέσα από την εμπειρία τους σε διαπολιτισμικά σχολεία πώς ο σύγχρονος τρόπος διδασκαλίας της Ιστορίας και της Γλώσσας που ακολουθεί το ΠΕΜ οδηγεί στο να κατανοήσουν και τα παιδιά προσφύγων την Ιστορία και να εξοικειωθούν με τα ελληνικά.

Η πανεπιστημιακός Μάρω Κακριδή εξήγησε πώς χρησιμοποιεί την προίκα του ΠΕΜ στους μεταπτυχιακούς φοιτητές της στο μάθημα κοινωνιολογίας-γλωσσολογίας: «Είναι πολύτιμη η συνάντηση με έναν πολύ ιδιαίτερα “άλλον” που είναι στιγματισμένος και υποτίθεται ότι διαρκώς μας επιβουλεύεται. Ο τομέας της γλωσσολογίας διδάσκεται με χειρουργικά γάντια και μάσκα. Η λέξη “ιδεολογία” είναι εξοβελισμένη, και έκδηλος παντού ο λανθάνων εθνικισμός. Οι φοιτητές μου πήραν, λοιπόν, το άρωμα από μια σημαντική μακροχρόνια και επίπονη προσπάθεια συνάντησης με τον “άλλο”».

Τελευταία μίλησε η πανεπιστημιακός στο Σικάγο του Ιλινόι Ελένη Κατσαρού, η οποία επισκέφτηκε την Κομοτηνή: «Είδα τη λειτουργία των “απόκρυφων” σχολείων και των “παράτυπων” μαθημάτων ως εργασία ζωής και ψυχής. Ο σεβασμός προς τον μαθητή είναι η ουσία της εκπαίδευσης. Χωρίς αυτόν η εκπαίδευση είναι στείρα και αντί για ένταξη έχουμε αφομοίωση», σημείωσε η έμπειρη σε μειονότητες και διαφορές καθηγήτρια συμπληρώνοντας: «Δεν μπορούμε να λύσουμε όλες τις ανισότητες, αλλά η εκπαίδευση είναι το μόνο πεδίο όπου μπορεί να γίνει αλλαγή, με “πειραγμένες”, ακτιβιστικές, πρωτότυπες και ριζοσπαστικές μεθόδους. Να εδραιωθεί η “ανταρσία”».

Στο βήμα πολιτικοί και δημοσιογράφοι

«Αφού ολοκλήρωσαν οι γυναίκες τα της παιδείας και του προγράμματος, είναι ώρα να αναλάβουν πλέον οι άνδρες για την πολιτική», ήταν τα χαρακτηριστικά λόγια της Αννας Φραγκουδάκη, που καταχειροκροτούμενη από το γυναικείο –κατά κύριο λόγο– ακροατήριο έδωσε τον λόγο στο πάνελ των πρώην υπουργών Παιδείας και των δημοσιογράφων. Ευτυχώς ανάμεσά τους ήταν και η Μαριέττα Γιαννάκου, διασφαλίζοντας κατά κάποιο τρόπο την αναγκαία ποσόστωση!

Ο πρώην βουλευτής του ΚΙΝ.ΑΛΛ. Γιώργος Πεταλωτής, που μεγάλωσε στη Θράκη, πήρε πρώτος τον λόγο. «Ηρθατε σαν ξένοι κι αυτό ήταν το θετικό, γιατί δεν είχατε τα στερεότυπα των ντόπιων» είπε, απευθυνόμενος στις εκπαιδευτικούς του ΠΕΜ.

Στη συνέχεια διάβασε μια δήλωση-χαιρετισμό του Γιώργου Παπανδρέου, επί της υπουργικής θητείας του οποίου το ΠΕΜ πήρε σάρκα και οστά: «Σε χρόνους ανύποπτους και απροετοίμαστους πίστευα ότι τα δικαιώματα όλων είναι απαραβίαστα. Το ΠΕΜ δυνάμωσε την αλληλεγγύη στην κοινωνία. Επιμέναμε γιατί αυτό ορίζαμε σαν πρόοδο και γι’ αυτό υποστηρίζαμε το πρόγραμμα. Τίποτε όμως ακόμα δεν είναι δεδομένο. Οι ανάγκες τρέχουν και οι δημόσιες συζητήσεις πρέπει τώρα να ανοίξουν».

Σχολική διαρροή

Ο κ. Πεταλωτής, αναφερόμενος σε έναν εισαγγελέα που παινευόταν το 2014 ότι περιόρισε τη σχολική διαρροή των μουσουλμανοπαίδων και των Ρομά με δικογραφίες και καταδικαστικές αποφάσεις κατά των γονιών, αποτύπωσε τη διαφορά μεταξύ του ΠΕΜ και των πρακτικών που συντηρούσαν και συντηρούν το κλίμα διαχωρισμού των παιδιών.

«Αυτό το πρόγραμμα συνέβαλε στο να αποκτήσουν τα παιδιά όλα τα εφόδια ώστε να μπορούν στο μέλλον να αποφασίζουν μόνα τους. Ηταν μια πολιτική ανοιχτών θυρών και η εκπαίδευση των εκπαιδευτικών για παρόμοια προγράμματα είναι αναγκαία. Τώρα τα πράγματα είναι καλύτερα και υπάρχει κατανόηση. Το πρόγραμμα πρέπει να συνεχιστεί για να μπορούν τα παιδιά να διδάσκονται τη γλώσσα, να αυτοπροσδιορίζονται και να έχουν όλα τα δικαιώματα μιας εθνοτικής ή μάλλον μιας θρησκευτικής ομάδας. Εγιναν σοβαρά λάθη με τη μειονότητα και πρέπει να τα αποκαταστήσουμε», δήλωσε η Μαριέττα Γιαννάκου, συμπληρώνοντας ότι την ποσόστωση που δόθηκε για τη μειονότητα στα ΑΕΙ η ίδια την επέκτεινε και στα ΤΕΙ.

Ο Νίκος Φίλης, με μια πολιτική ομιλία, έδωσε το δικό του στίγμα: «Είναι εύστοχη η διατύπωση στον τίτλο του πάνελ “πολιτική για την ένταξη και την εκπαίδευση”, αντί της συνήθους “μειονοτική εκπαίδευση”, που στενεύει και απομειώνει το περιεχόμενο, ταυτίζοντάς το αποκλειστικά με τα μειονοτικά σχολεία στη Θράκη, ενώ η εκπαίδευση των παιδιών και των ενηλίκων της μειονότητας αφορά όλες τις βαθμίδες ώς και την αντισταθμιστική εκπαίδευση, τη διά βίου μάθηση και την ειδική αγωγή. Η “ένταξη” δεινοπαθεί ως πολιτική επιλογή ανάμεσα σε δύο άλλες: αφενός του κοινωνικού αποκλεισμού και αφετέρου της αφομοίωσης».

Θύμισε με παραδείγματα πώς τα σχολικά προγράμματα στη Θράκη ήταν αντικείμενο του υπουργείου Εξωτερικών μέχρις ότου το υπ. Παιδείας ανέκτησε βήμα βήμα την αυτονόητη αρμοδιότητά του. Πρόσφατο αρνητικό παράδειγμα ήταν αυτό που συνέβη με το πιλοτικό πρόγραμμα (που το ξεκίνησε ο ίδιος και το συνέχισε ο Κώστας Γαβρόγλου) για τα δημόσια νηπιαγωγεία της Θράκης, που προέβλεπε ότι σε αμιγώς μειονοτικούς οικισμούς μέσα στην τάξη, εκτός της νηπιαγωγού, να υπάρχει και μια απόφοιτη που να προέρχεται από τη μειονότητα και να γνωρίζει τη μητρική γλώσσα των παιδιών.

Οι αντιδράσεις πήραν αρχικά ακόμα και ακραίο χαρακτήρα, την ώρα που η στόχευση του προγράμματος ήταν προφανής: «Ευκολότερη κοινωνικοποίηση, αναγνώριση της αλλογλωσσίας, επιτρεπτικότητα στην έκφραση των συναισθημάτων και εντέλει καλύτερη εκμάθηση των ελληνικών και προετοιμασία για το δημοτικό, μέσω της αξιοποίησης της μητρικής γλώσσας».

Διαπολιτισμική εκπαίδευση

Ο πρώην υπουργός Παιδείας συμπλήρωσε ότι σήμερα γιορτάζουμε και αναστοχαζόμαστε την «έναρξη της μακροβιότερης, συστηματικότερης και πιο επιτυχημένης μεταρρυθμιστικής προσπάθειας για τη μειονοτική και διαπολιτισμική εκπαίδευση». Τόνισε –αν και δήλωσε απαισιόδοξος για τη βούληση της σημερινής κυβέρνησης– ότι είναι ανάγκη να συνεχιστεί το πρόγραμμα, με τις βελτιώσεις που θα κριθούν αναγκαίες.

Ο Κωστής Παπαϊωάννου, εκπαιδευτικός, θερμός υποστηρικτής του ΠΕΜ και πρώην πρόεδρος της Επιτροπής για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, περιέγραψε την αρχική αμηχανία και τη μετατροπή της σε αποδοχή και διάλογο: «Το ΠΕΜ ξανάβαλε το σχολείο στο κέντρο της κοινότητας και τον μαθητή στο κέντρο του σχολείου. Ηταν μια μικρή Συμφωνία των Πρεσπών απέναντι στην καχυποψία και σε ένα κράτος-μπαμπούλα με στερεότυπα, όπως ότι “τα τουρκάκια δεν παίρνουν τα γράμματα”. Δεν υπάρχει όμως άλλος δρόμος εκτός από την ένταξη και την ενσωμάτωση. Η εκπαίδευση είναι η ίδια η ασφάλεια και δεν μπορεί η ασφάλεια να αποτελεί πρόσχημα στέρησης παιδιών από το δικαίωμα στην εκπαίδευση».

Ο Γιώργος Μόσχος, πρώην Συνήγορος του Παιδιού, εξήγησε πώς έζησε στη Θράκη την μπάρα και τους γρίφους, τους φόβους πίσω από τις κλειδωμένες πόρτες: «Το ΠΕΜ έδωσε ελπίδα για μια καινούργια στάση απέναντι στα δικαιώματα των παιδιών και η Θράκη ήταν και είναι ένα κρίσιμο σημείο εφαρμογής της άσκησης των δικαιωμάτων αυτών», ενώ ο Σαμή Καραμπουγιούκογλου, δημοσιογράφος στην Ξάνθη, εξήγησε ότι επί 27 χρόνια προσπαθεί σε δύσκολες συνθήκες να διαχειριστεί τις αντιδράσεις όλων, τονίζοντας ότι λείπει η ειλικρίνεια.

«Χρειάστηκε εκείνο το φοβερό πογκρόμ για να καταλάβουν όλοι ότι στη Θράκη κάτι δεν πήγαινε καλά. Τελικά, όσες τρικλοποδιές κι αν μπήκαν από την πλειονότητα, η αποδοχή του προγράμματος είναι γεγονός και το υλικό που μας άφησε υποδεικνύει και το ποιο πρέπει να είναι το επόμενο βήμα. Ενα δίγλωσσο σχολείο που θα προχωρήσει επιτέλους μπροστά».

«Μιάσματα»

Την εκδήλωση έκλεισε ο δημοσιογράφος Παντελής Μπουκάλας με μια προσωπική αφήγησή του για το πώς και πότε έμαθε ότι υπάρχει μειονότητα στην Ελλάδα, όταν πήγε φαντάρος και είδε τους μουσουλμάνους «μιάσματα» να γίνονται όλοι τυφεκιοφόροι χωρίς τουφέκι!

Εφερε το παράδειγμα και της προβεβλημένης δήθεν ηρωικής δασκάλας Χαράς Νικοπούλου, που μάθαινε με το ζόρι στα παιδιά της μειονότητας ελληνικά εμβατήρια έως ότου αποκαλύφθηκε ως παράγων της Χρυσής Αυγής. «Είναι καιρός η φανταστική Ελλάδα να συνεννοηθεί με την πραγματική», τόνισε κλείνοντας την παρέμβασή του.

Το υπουργείο χρειάζεται να σκεφτεί κάτι νέο

Θάλεια Δραγώνα στην ΕφΣυν

Τα 22 χρόνια έχουν μεγάλη προωθητική δύναμη που δεν πρέπει να πάει χαμένη. Είμαι σίγουρη ότι το υπουργείο Παιδείας θα συνεχίσει –όπως έγινε στο παρελθόν– να νοιάζεται για την εκπαίδευση των παιδιών της μειονότητας. Δεν έχει νόημα να επαναληφθεί απαράλλακτο το σημερινό είδος της παρέμβασης. Τώρα, πρέπει η τοπική κοινωνία, η τοπική αυτοδιοίκηση και ο μηχανισμός της εκπαίδευσης να ενσωματώσουν αυτά που έγιναν πιλοτικά και είχαν αποτέλεσμα.

Το υπουργείο χρειάζεται να σκεφτεί κάτι νέο, που θα έχει τα επόμενα 20 χρόνια μπροστά του για να αποδώσει. Αυτό που εκκρεμεί, όπως είπαν ο Σαμή Καραμπουγιούκογλου και ο Μουσταφά Μουσταφά, είναι ένα πειραματικό δημόσιο δίγλωσσο σχολείο, που θα ακολουθεί όλες τις σύγχρονες τάσεις της δίγλωσσης εκπαίδευσης, θα αποτείνεται εξίσου σε παιδιά της μειονότητας όσο και της πλειονότητας.

Αυτό χρειάζεται μεγάλη προετοιμασία –παιδαγωγικό σχεδιασμό και δουλειά με την τοπική κοινωνία– και σε αυτό θα είχαμε πολλά να προσφέρουμε από τη μακρά εμπειρία μας. Ωστε, όταν θα κάνει το υπουργείο μια νέα προκήρυξη, να είναι όλα έτοιμα και να μπορέσει μια νέα ομάδα ανθρώπων να το εφαρμόσει και να επενδύσει μακρόπνοα. Η Θράκη έχει κατοχυρωμένη διγλωσσία και θα έχει πολλά να δείξει σε διεθνές επίπεδο για την εφαρμογή μιας επιτυχημένης δίγλωσσης εκπαίδευσης.