Jul 092018
 

Σιγά-σιγά φτάνει η στιγμή της ανάπαυλας. Μια γεμάτη χρονιά ολοκληρώνεται. Το Processwork Hub θα επανέλθει σε λίγες βδομάδες με ανακοίνωση για το πρόγραμμα της χρονιάς που έρχεται. Καλό καλοκαίρι σε όλες κι όλους…

Jun 112018
 

Μετά από πρόσκληση του Εργαστηρίου Διερεύνησης Ανθρώπινων Σχέσεων, η Αλεξάνδρα Βασιλείου και η Ιωάννα Βελαλή συντόνισαν εργαστήριο με θέμα “Η Οπτική του Processwork στη Διεργασία Ομάδας”. Παρουσιάστηκαν οι βασικές αρχές της προσέγγισης και έγινε μια διεργασία ομάδας. Το θέμα που επέλεξε η ομάδα ήταν η “σύνδεση”. Ένα μεγάλο ευχαριστώ στην Χάρις Κατάκη και στην Λητώ Κατάκη για την πρόσκληση και σε όλη την ομάδα (συνεργάτιδες, εκπαιδευόμενοι και μέλη της κοινότητας του Εργαστηρίου) για την ενεργή συμμετοχή τους και τη μοιρασιά!

Jun 082018
 

Η Λίλη Βασιλείου συμμετέχει στην ομάδα εκπαιδευτών του Σεμιναρίου Εποπτείας του Instituto Trabajo De Procesos της Βαρκελώνης.

Ethics Day – Supervision Intensive & Movement Training Day
5 – 9 July, 2018

These training days focus on your skill development as a facilitator. Our aim is to help you find
your own natural way, to refine your skills, and style and to be more at ease. The supervision will be in a smaller group format to facilitate support and focus on skills and metaskills in individual facilitation.
It is possible to sign up for individual days (in case it is not possible to attend all 5 days of training).

We will focus on the following:

Ethics Gateway – Thursday 5
Boris Sopko & Anna Espadale

We will learn about our ethical responsibilities as individual and group facilitators, including consensus reality and dreaming level dimensions. Our focus will be on feedback as the ethical regulator within therapeutic & facilitation settings. We will learn about creating safety in therapeutic practice, protocol around suicidal risk, confidentiality, relationship with other professionals, making contracts, initial sessions, ending of therapeutic process, multiple roles. There will be time for case supervision & questions.

Supervision Intensive Thursday 6, 7 & 8
Kate Jobe, Lily Vassiliou & Gill Emslie

These three days will emphasis individual and team practice with specific training focus in the following areas:
Day 1: skills for facilitating using the mysteries of more fluidly using the movement and non-verbal experience
Day 2: skills for working with panic attacks – working with proprioception and altered states
Day 3: skills for working with relationship edges within ourselves; in our own conflicts and in relationship.

Movement Day – Monday 9
Kate Jobe, Taking it beyond the basics

Ένα κλικ εδώ για αναλυτικές πληροφορίες για το σεμινάριο.

Jun 012018
 

Πηγή: Creative Healing – Pierre Morin & Kara Wilde

After presenting on Communal Intelligence (CI) at the 2018 Dublin IAPOP conference: Embracing the Edge: New Frontiers in Process Work (Communal Intelligence Presentation, 2018) many questions keep filling my head:

How can we reconcile the urgent need to abolish systemic racism and the trauma and suffering it creates while also advocating for a relational and facilitative approach that wants to hear and value all voices?

And, how can we acknowledge the experience and practice of white defensiveness and fragility on one side as well as the reaction of shaming and righteousness?

Definition of racism:

I personally like the one from Ijeoma Oluo: “Prejudice against someone based on race, when those are simultaneously reinforced by systems of power”. This definition implies that you don’t have to be “racist” to be a part of a racist system. Individual behavior is relevant in the sense of how it reinforces and supports the unjust distribution and use of power.

Individual versus systemic:

Individual or interpersonal prejudice, racism, sexism etc. is hurtful and needs to be rectified but more importantly it supports and reinforces a system of power that uses the same prejudices to discriminate against a whole group of people and preserve the power for white men.

It also means that we cannot fix racially based systemic injustices and inequities on an emotional basis alone and that when we ignore the institutional support of racial bias we perpetuate racism. Every voice and experience is important. The question we all need to ask ourselves is: how much impact will what we experience have on our life in the future? On our prospect to be treated fairly and humanly, to receive services, to obtain economic opportunities etc.? There lies the difference. Some of us are exposed to greater risks and injustices than others.

When we talk about racism and raise awareness about the consequences of individual behaviors we need to comment on the systemic impact they have and how they reinforce and participate in unfair collective structures. We need to keep in mind that the issue is not us but the system of racism that shows up in our statements and behaviors.

It is crucial to remember and frame that when we focus on the individual level, although important, we may incur the danger of avoiding the systemic issues and so reinforce the existing power structures.

One facilitative approach is to bring awareness to the individual psychological rank (see slide on rank structures) of a marginalized voice. While this is important in the momentary context and can help resolve conflicts, if we omit to frame that the systemic lack of power persists and is unchanged by the individual resolution, we perpetuate structural racism.

Common ground, diversity and social injustice:

As humans we share 99.5% of our genome or genetic makeup. We differ in only 0.5% of our genes.

On the other hand, while we all share the same basic notes, we differ in how we play the notes and what tunes we compose with the notes we play, which is called genetic expression or Epigenetics. These tunes are strongly influenced by our personal and family histories and the social environment we live in.

What does this all mean?

It means that the concept of race is biologically meaningless. It also suggests that how we relate to each other and the social arrangements we develop together have a strong impact on how well we can play our genetic instrument.

We are essentially all the same and how we treat each other individually and systemically has a huge impact.

The resulting diversity, besides bringing beauty and variety, leads to jealousy, competition and wars. It is also being used by certain social groups (i.e. white men) to marginalize others and preserve their privileges and powers.

In view of social injustice and trauma, talking about common ground can be inflammatory. But on the other hand, rejecting our shared essence may contribute to perpetuating the existing disparities. Once we displace people from their centrality and privileges we often adopt the same abuse of power. Holding the tension of both truths is difficult and not always possible.

We have to celebrate diversity, fight the injustice and some of us may be able to remember once in a while that we share 99.5% of our basic makeup.

Jun 012018
 
ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ /ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
2ο Σχολικό Street Festival, Τέχνης και Αποδοχής
Σάββατο 2 Ιουνίου 2018, από τις 16:00 έως τις 24:00
στον πεζόδρομο Ερμού/Κεραμεικού (δίπλα από τον ηλεκτρικό σταθμό του Θησείου)
Ο σύλλογος εκπαιδευτικών και καλλιτεχνών: ΔΙΚΤΥΟ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΙ ΔΡΑΣΗΣ (Οι άνθρωποι με τα μπαλόνια) με χαρά σας προσκαλούμε στο 2ο Σχολικό Street Festival Τέχνης και Αποδοχής. Σε αυτό το Παιδικό Αντιρατσιστικό Φεστιβάλ ,οι άνθρωποι που αποδέχονται ο ένας τον άλλον θα συναντηθούν για να γνωριστούν και να φτιάξουν μουσικές και χρώματα. Όχημά μας σε αυτό το φεστιβάλ είναι η Τέχνη σε όλες τις εκφράσεις της και η Δημιουργικότητα
Εκείνη την ημέρα, σχολεία, οργανώσεις, συλλογικότητες, καλλιτέχνες και ομάδες καλλιτεχνών, μουσικά σχήματα, πολίτες, μαθητές, φοιτητές, γονείς, κ.α. θα στήσουν αυτοσχέδιες παρουσιάσεις, τραπεζάκια ενημέρωσης, βιωματικά εργαστήρια, δράσεις καλλιτεχνικές, συναυλία, κ.α. και θα μας μιλήσουν με χίλιους διαφορετικούς τρόπους για την αποδοχή, τα ανθρώπινα δικαιώματα και την συμπερίληψη εκείνων των κοινωνικών ομάδων που αντιμετωπίζουν αποκλεισμό και διακρίσεις.
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ & ΔΡΑΣΕΩΝ
16:00- 18.30 : Βιωματικά και καλλιτεχνικά εργαστήρια για παιδιά και ενήλικες
Εικαστικά εργαστήρια
-Ομάδα γυναικών προσφύγων από το Σχιστό-Δημιουργία χαλιού από ανακυκλώσιμα υλικά.
-Open Art: Δημιουργία υπαίθριων κατασκευών-γλυπτών από μεγάλους χαρτοσωλήνες.
Ανοικτό Σχολείο Μεταναστών Πειραιά: Οι 7 χρωματιστοί ιππότες (εργαστήριο κατασκευή φιγούρας)
-Καραγιάννη Καίτη, Καρέλα Χριστίνα & Παπαγιάννη Παρασκευή : Δράση/Εγκατάσταση: Το Δέντρο της Αποδοχής.
-Cosmos of Culture: Δημιουργία μεγάλου παζλ
-ΚΑΡΙΤΑΣ ΕΛΛΑΣ :Ζωγραφική σε καραβόπανο
y PlayceΖωγραφική και κατασκευές
Less is ΜoreΚατασκευές με ανακυκλώσιμα υλικά
-Γκαλερίδη Αγγελική Μαρία: Εικαστικό εργαστήριο.
-Gonulluler Hereketi (Oικογένεια από την Τουρκία): Εργαστήριο μαρμαρογραφίας για παιδιά.
Εργαστήρια θεάτρου & μυθοπλασίας
-Πανελλήνιο Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση & Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες: Θεατρικό εργαστήριο για παιδιά και έφηβους
7o Δημοτικό Σχολείο Αγίου Δημητρίου :παρουσίαση λογοτεχνικών κειμένων για τη διαφορετικότητα.
94ο Δημοτικό Σχολείο Αθήνας:Θεατρικό εμπνευσμένο από την ιστορία : ”Κοσμοδρόμιο”.
-Εκδόσεις Κίτρινο Πατίνι: Εργαστήρι μυθοπλασίας
-Porto LudusΔιαδραστική παράσταση: “Κάπου μακριά μα και κοντά”.
Ομάδα Έκφρασης και Παιχνιδοπλασίας Αερικό: Διαδραστική αφήγηση παραμυθιού.
-Στέλλα Αρβανίτη– Ζωγραφίζω το παραμύθι του Καρίμ
-Δημητροπούλου Ελένη– Θεατρικός αυτοσχεδιασμός
Εργαστήριο χορού
-Άντζελα ΓιατράStreet dance
-Ομάδα Αερικό– αφρικάνικοι χοροί για παιδιά.
-9ο Δημοτικό Σχολείο Αγίου Δημητρίου :“Άνθρωπε αγάπα”. Ζωγραφική, χορός.
-3ο Δημοτικo Σχολείο Γέρακα: Ομάδα HipHop,
-Ανοικτό Σχολείο Μεταναστών Πειραιά: Zumba Africa
Μουσικά εργαστήρια/δράσεις
-Μαρίνα Μίντζα-Ελισσάβετ Περακάκη-Θεανώ Πέτκογλου– Εργαστήρι με μουσικούς σωλήνες boomwhackers.
-Πάνος Σείκιλος: Ποίηση και μουσική/Τα τραγούδια που κυνηγήθηκαν και άντεξαν.
Χορωδία από την Κάριτας Αθήνας: ZAHRA
Τ.Ε.Α.Π.Η. Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών:Μουσικά ιδιώματα: Body Music
Διάφορες δράστηριότητες.
-”Οι Κολλητές”. Face painting από oμάδα μαθητριών της Ε` τάξης από σχολεία στο Ίλιον
-”Teens of Schisto” . Έκθεση ζωγραφικής από ομάδα νέων της δομής προσφύγων Σχιστού.
Action Aid: 17 Βιώσιμοι Στόχοι
-Generation 2.0 RED: Επιδαπέδιο παιχνίδι/Diversity Volcano
-Παιδαγωγική ομάδα: Σκασιαρχείο: Μικρά βιβλία. Τυπογραφείο και αλληλογραφία στην μέθοδο Φρενέ.
-ΚΑΡΙΤΑΣ ΑΘΗΝΑΣ: Σκυταλοδρομίες (κ.α.)
-EUDEC, Ελληνική Ένωση για την Προώθηση της Ρητορικής στην Εκπαίδευση, Παιδαγωγική Ομάδα “Σείριος”: βιωματικά παιχνίδια επικοινωνίας και street debates 
-ΔΙΚΤΥΟ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ: Διαδραστικό παιχνίδι με θέμα τις 5 Ηπείρους.
-7ο Γ.Ε.Λ. Ν. Σμύρνης “Homo Ludens” /Oμάδα Τέχνης και εθελοντισμού: Έκθεση φωτογραφίας και αφήγηση.
Έκθεση Φωτογραφίας
Γιώργος Σταθόπουλος: Street Photography
Ελίνα Γεροντή: Φωτογραφίες από Αφρικάνικη Εκκλησία
Gonulluler Hereketi (Oικογένεια από την Τουρκία): Φωτογραφίες και έργα ζωγραφικής από παιδιά που μεγαλώνουν μέσα σε κέντρα κράτησης της Τουρκίας.
Έμφυλες ταυτότητες
-Colour Youth: Βιωματική δράση με συγγραφή ιστοριών
-Οικογένειες Ουράνιο Τόξο: Ενημέρωση
Ψυχοκοινωνική υγεία
-3ο Δημοτικό Σχολείο Βριλησσίων :Παρουσίαση των εργασιών του σχολείου σε προγράμματα Αγωγής υγείας
-1ο Δημοτικό Σχολείο Νέας Ιωνίας: Ενημέρωση για τους 17 Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης. Εστίαση στον 5ο και στο 10ο (ισότητα φύλων και κοινωνικές ανισότητες).
-Έλλη Θολούλη, Ψυχολόγος- Αγώνες Συμπόνιας,
-Εταιρία Κοινωνικής Ψυχιατρικής & Ψυχικής Υγείας: Ενημέρωση
-Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων & Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας “Αθηνά Υγεία”:Ενημέρωση και δράση που αφορά τη σημασία της “Αγκαλιάς”.
Μετανάστες-Πρόσφυγες
-ΑΡΣΙΣ: “Τι χρώμα έχει η μουσική; Τι μουσική ακούει το χρώμα;”
-ΜΕΤΑΔΡΑΣΗ: Τα παιδιά της ΜΕΤΑδρασης εκφράζονται με μουσική, χορό και χρώματα
-Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός: Δράση Αλληλεπίδρασης .
Φιλοζωικά εργαστήρια
ΖΩ.Ε.Σ.Face painiting
Χαρούμενες πατούσες-Φιλοζωική ομάδα μαθητών 3ου Δ.Σ. Ναυπλίου
Κοινωνική Κουζίνα:
ΠΑΡΕΑ: Φτιάχνουμε και κερνάμε γλυκό στους περαστικούς
R. O. A. D. S. Reflections Of A Different Society: Project Schools:Κοινωνική κουζίνα με παιδιά.
Η ΠΑΡΕΛΑΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΔΟΧΗΣ:
-Quilombo Centro Cultural : ομάδα Αφροβραζιλιάνικων κρουστών Μουσική Πορεία σε ρυθμούς SambaBatucada
(Από τις 19:00 θα βρίσκονται στην πλατεία Μοναστηρακίου μαζί με εκπροσώπους από τις οργανώσεις και τα σχολεία και όλοι μαζί γύρω στις 19:30 θα κατευθυνθούν προς τον χώρο του φεστιβάλ).
ΣΥΝΑΥΛΙΑ: 19:00-24:00
Συμμετέχουν οι: Μagic de spell, Jusu Folie, Eliana, Tribal west, Sounds for some other order, Λήδα Μανιατάκου, Μαρία Λατσίνου & Mokita, Νίκος Γιακουμάκης
Το Φεστιβάλ είναι μια πρωτοβουλία και συντονίζεται από τον σύλλογο εκπαιδευτικών και καλλιτεχνών: ΔΊΚΤΥΟ ΤΕΧΝΗΣ και ΔΡΑΣΗΣ (οι άνθρωποι με τα μπαλόνια).
Γίνεται υπό την αιγίδα του Δήμου Αθηναίων και με την υποστήριξη των: Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες, Unicef και ΙΟΜ.
Περισσότερα για το Δίκτυο και για το φεστιβάλ μπορείτε να μάθετε εδώ: https://artschoolfestival.blogspot.gr/
May 232018
 

Η τελευταία Ανοιχτή Διεργασία Ομάδας του μήνα, για αυτήν τη χρονιά, αυτήν την Παρασκευή 25/5, 7.00 – 9.00 μμ, στο Καλαμάκι (Γιαννάρου 17, στάση τραμ ‘Πικροδάφνη’).

“Βαθιά Δημοκρατία είναι η αίσθηση ότι ο κόσμος είναι εδώ για να μας βοηθήσει να γίνουμε ολόκληροι και ότι εμείς είμαστε εδώ για να βοηθήσουμε τον κόσμο να γίνει ολόκληρος” — Arnold Mindell

Οι συναντήσεις Διεργασίας Ομάδας στηρίζονται σε μια συναισθηματική στάση “Βαθιάς Δημοκρατίας” και είναι ανοιχτές σε όσους επιθυμούν να εξερευνήσουν θέματα και προβλήματα που αφορούν την ζωή μας, ως κοινωνικά και πολιτικά άτομα, στα πλαίσια της ομάδας. Το θέμα επιλέγεται στην κάθε συνάντηση από την ομάδα. Η συναντήσεις αυτές είναι χωρίς κόστος.

May 172018
 

Πηγή: 11528 – Δίπλα Σου

Η Γραμμή Ψυχολογικής Στήριξης “11528-ΔΙΠΛΑ ΣΟΥ” για ΛΟΑΤΚΙ άτομα (λεσβίες, γκέι, αμφί, τρανς, κουίρ, ίντερσεξ), τις οικογένειές τους και για εκπαιδευτικούς, ως ο μοναδικός εξειδικευμένος επιστημονικός φορέας υπηρεσιών ψυχικής υγείας για ΛΟΑΤΚΙ άτομα στην Ελλάδα, με πανελλήνια εμβέλεια και με την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, χαιρετίζει κάθε δημόσιο και διεπιστημονικό διάλογο για θέματα σεξουαλικού προσανατολισμού ή/και ταυτότητας φύλου, εφόσον έχει ως αφετηρία όλες τις διεθνείς, πρόσφατες επιστημονικές εξελίξεις στα πεδία αυτά και ως στόχο μία συμπεριληπτικότερη κοινωνία ισότητας και ισονομίας.

Με αφορμή διάφορες θεσμικές και νομικές μεταρρυθμίσεις, θέματα που αφορούν σε ΛΟΑΤΚΙ  άτομα αναδεικνύονται συχνότερα στην επικαιρότητα. Όμως, ο λόγος που τα συνοδεύει είναι συχνά κακοποιητικός και στιγματιστικός, αναπαράγοντας διακρίσεις και δημιουργώντας παραμορφωτικές κοινωνικές αναπαραστάσεις.

Εκφράζουμε την ανησυχία μας ειδικότερα για την εκφορά επιστημονικού λόγου που δε βασίζεται στα νεότερα ερευνητικά δεδομένα, με αποτέλεσμα να γίνεται συνειδητά ή μη κακοποιητικός, με βαρύνουσες επιπτώσεις για την ψυχική υγεία και την κοινωνική προσαρμογή των ΛΟΑΤΚΙ ατόμων, αλλά και γενικότερα για το κοινωνικό σύνολο.

Καλούμε όλους τους επιστημονικούς φορείς και τα άτομα που παρέχουν υπηρεσίες σε ΛΟΑΤΚΙ άτομα να επιμορφώνονται διαρκώς για τις εξελίξεις της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας, ώστε να μην αποτελούν οι πρακτικές τους ζημιογόνο αντί για υποστηρικτικό παράγοντα για τους/τις λήπτες-τριες των υπηρεσιών υγείας.

Προτείνουμε σε άτομα και φορείς που συνδιαμορφώνουν το δημόσιο διάλογο (δημοσιογράφους, έντυπα και άλλα μέσα, θεσμικούς φορείς κλπ) να ενημερώνονται κατάλληλα από αντίστοιχους επιστήμονες καθώς και οργανώσεις της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας όταν πρόκειται να διαχειριστούν ΛΟΑΤΚΙ ζητήματα, ώστε να είναι κατάλληλα προετοιμασμένοι και όχι κακοποιητικοί στο λόγο και την προσέγγισή τους.

Προσκαλούμε κάθε ενδιαφερόμενο φορέα ή άτομο, ειδικότερα από τον κλάδο της ψυχικής υγείας, να έρθει σε επαφή με κατάλληλους φορείς από το πεδίο, με εμπειρία διαχείρισης αντίστοιχων ζητημάτων και γνώση των επιστημονικών εξελίξεων.

Δηλώνουμε ότι είμαστε στη διάθεση κάθε φορέα ή ατόμου που θέλει να επιμορφωθεί ή να διερευνήσει ζητήματα που αφορούν τα ΛΟΑΤΚΙ άτομα και την ψυχική υγεία.

Για να διευκολύνουμε  ακόμη περισσότερο το δημόσιο διάλογο, παραθέτουμε τις βασικές επιστημονικές αρχές που αποτελούν την βάση της παροχής υπηρεσιών σε ΛΟΑΤΚΙ άτομα διεθνώς, και τις οποίες ακολουθεί και ο φορέας μας.

Οι βασικές επιστημονικές αρχές που ορίζουν τον κώδικα δεοντολογίας και τις καλές πρακτικές στην παροχή υπηρεσιών ψυχικής υγείας σε ΛΟΑΤΚΙ άτομα εκφράζονται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (2015), τα Διαγνωστικά Εγχειρίδια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ICD-11 beta) και της Αμερικάνικης Ψυχιατρικής Εταιρείας (DSM 5), τις επίσημες οδηγίες της Αμερικάνικης Ψυχολογικής Εταιρείας (2012 & 2015), και τις επίσημες θέσεις της Αμερικάνικης Ψυχιατρικής Εταιρείας (2012 & 2013).

Κάποιες από αυτές τις βασικές επιστημονικές αρχές παρουσιάζουμε συνοπτικά στη συνέχεια ως πλαίσιο αναφοράς για επαγγελματίες ψυχικής υγείας, αλλά αφορούν ανάλογα ιατρούς και παρόχους λοιπών ιατρικών υπηρεσιών, δημοσιογράφους, φορείς και θεσμικά όργανα που συνδιαμορφώνουν και συμμετέχουν στο δημόσιο διάλογο.

Γενικές αρχές

  • Οι ειδικοί ψυχικής υγείας αναγνωρίζουν τον τρόπο με τον οποίο το στίγμα, οι προκαταλήψεις, οι διακρίσεις και η βία επηρεάζουν την υγεία και την ευζωία των ΛΟΑΤΚΙ ατόμων.
  • Οι ειδικοί ψυχικής υγείας προσπαθούν να αναγνωρίζουν την επίδραση των θεσμικών εμποδίων στις ζωές των ΛΟΑΤΚΙ ατόμων και να βοηθούν στην ανάπτυξη συνθηκών θετικών για τα άτομα αυτά.
  • Οι ειδικοί ψυχικής υγείας προσπαθούν να κατανοούν ότι τα θέματα ψυχικής υγείας μπορεί να σχετίζονται ή να μη σχετίζονται με τον σεξουαλικό προσανατολισμό ή/και την ταυτότητα φύλου και τις ψυχολογικές επιδράσεις του στρες που βιώνουν τα ΛΟΑΤΚΙ άτομα ως μειονοτική ομάδα.
  • Οι ειδικοί ψυχικής υγείας επιζητούν να προετοιμάζουν εκπαιδευόμενους στην ψυχολογία ώστε να είναι επαρκείς στη δουλειά τους με ΛΟΑΤΚΙ άτομα.

Σεξουαλικός προσανατολισμός

Ο ομό/αμφιφυλόφιλος σεξουαλικός προσανατολισμός δεν αποτελούν ψυχικές ασθένειες και οι προσπάθειες αλλαγής τους έχει αποδειχθεί ότι σε καμία περίπτωση δεν είναι αποτελεσματικές ή ασφαλείς. Για την ακρίβεια, πιθανές προσπάθειες αλλαγής τους μπορεί να επιφέρουν σημαντικές βλάβες και δεν είναι επιστημονικά έγκυρες. Μάλιστα, σε ό,τι αφορά γενικά την ψυχική υγεία, ρητά δηλώνεται ότι ο ομόφυλος σεξουαλικός προσανατολισμός δε χρειάζεται να αλλάξει.

  • Οι ειδικοί ψυχικής υγείας οφείλουν να προσπαθούν να κατανοήσουν τις επιπτώσεις του στίγματος (δηλαδή προκαταλήψεων, διακρίσεων και βίας), καθώς και τον ποικίλων εκδηλώσεών τους σε διαφορετικά πλαίσια στις ζωές των λεσβιών, γκέι και αμφιφυλόφιλων.
  • Οι ειδικοί ψυχικής υγείας ενθαρρύνονται να αυξάνουν τη γνώση και την κατανόησή τους γύρω από την ομοφυλοφιλία και την αμφιφυλοφιλία μέσω συνεχιζόμενης εκπαίδευσης, επιμόρφωσης, εποπτείας και συμβουλευτικής.
  • Οι ειδικοί ψυχικής υγείας οφείλουν να αναγνωρίσουν ότι οι στάσεις και η γνώση τους για τα θέματα που απασχολούν τις λεσβίες, τους γκέι και τα αμφιφυλόφιλα άτομα μπορεί να επηρεάζουν την αξιολόγηση και τις υπηρεσίες που παρέχουν, καθώς και να επιζητούν εποπτεία ή κατάλληλες παραπομπές όταν χρειάζεται.

Ταυτότητα φύλου

Το φύλο είναι μια μη δυαδική κατασκευή που επιτρέπει ένα εύρος ταυτοτήτων φύλου και ότι η ταυτότητα φύλου ενός ατόμου μπορεί να μην συμφωνεί με το φύλο που αποδόθηκε στη γέννηση. Η τρανς ταυτότητα δεν συνεπάγεται κανενός είδους έλλειμμα στην κρίση, τη σταθερότητα, την αξιοπιστία, ή τις γενικότερες κοινωνικές και επαγγελματικές ικανότητες.

Οι διακρίσεις και η έλλειψη ισονομίας σε βάρος των τρανς και φυλοδιαφορετικών ατόμων, είναι καταστροφικές για την ψυχική τους υγεία.

  • Οι ειδικοί ψυχικής υγείας κατέχουν βασική και βαρύνουσα ευθύνη στην προώθηση κοινωνικής αλλαγής που να μειώνει τις αρνητικές επιδράσεις του στίγματος στην ψυχική υγεία και την ευζωία των τρανς ατόμων, όπως και στην προάσπιση των δικαιωμάτων τους, παίρνοντας ρητά δημόσια θέση ως επαγγελματίες ενάντια στις διακρίσεις και την έλλειψη ισονομίας.
  • Οι ειδικοί ψυχικής υγείας είναι ενήμεροι για τον τρόπο με τον οποίο οι στάσεις και οι γνώσεις τους για την ταυτότητα και την έκφραση του φύλου μπορεί να επηρεάσει την ποιότητα των υπηρεσιών απέναντι στα τρανς άτομα και τις οικογένειες τους.
  • Οι ειδικοί ψυχικής υγείας αναγνωρίζουν ότι τα τρανς άτομα είναι πιο πιθανό να επιτύχουν θετικά αποτελέσματα στη ζωή τους, όταν έχουν κοινωνική υποστήριξη και υπηρεσίες που επιβεβαιώνουν την ταυτότητα φύλου τους.

ΛΟΑΤΚΙ οικογένειες

Οι διεθνείς εταιρείες ψυχικής υγείας, καθώς και η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιάτρων υποστηρίζουν την νομική αναγνώριση του δικαιώματος των ομόφυλων ζευγαριών στο γάμο, την παιδοθεσία, την συνγονεϊκότητα και την από κοινού αναδοχή ή επιμέλεια παιδιών. Επιπλέον:

  • Σύμφωνα με διεθνή ερευνητικά δεδομένα που μελέτησαν παιδιά που μεγαλώνουν με ομόφυλους γονείς, δεν παρουσιάζεται διαφορά στην ψυχοκοινωνική τους προσαρμογή και την ψυχική υγεία σε σχέση με παιδιά που μεγαλώνουν με ετερόφυλους γονείς.
  • Οι ειδικοί ψυχικής υγείας οφείλουν να αναγνωρίζουν και να σέβονται τη σημαντικότητα των σχέσεων των ΛΟΑΤΚΙ ατόμων
  • Οι ειδικοί ψυχικής υγείας οφείλουν να κατανοούν τις εμπειρίες και τις προκλήσεις που βιώνουν οι ΛΟΑΤΚΙ γονείς.
  • Οι ειδικοί ψυχικής υγείας επιζητούν να κατανοήσουν ότι η γονεϊκότητα και ο σχηματισμός οικογένειας στα ΛΟΑΤΚΙ άτομα μπορεί να πάρει πολλές μορφές.
  • Για πολλά ΛΟΑΤΚΙ άτομα, ένα στενό πλαίσιο κοντινών φίλων μπορεί να αποτελεί μία διαφορετική δομή οικογένειας -που να μη βασίζεται σε βιολογικές ή νομικά αναγνωρισμένες σχέσεις. Αυτού του τύπου οι οικογένειες από επιλογή, παρέχουν στα ΛΟΑΚΤΙ άτομα κοινωνικούς δεσμούς και ένα οικογενειακό πλαίσιο πολλές φορές πιο σημαντικό για τα ίδια από τη βιολογική οικογένειά τους. Τέτοιου είδους οικογενειακές δομές μπορούν να μειώσουν τις συνέπειες του στίγματος και της απουσίας θεσμικής ή νομικής αναγνώρισης.
May 132018
 

Πηγή: Περιοδικό φεμινιστιqá

Σκέψεις για το προσφυγικό από μια φεμινιστική οπτική

Αλεξάνδρα Ζαββού, ερευνήτρια, Πάντειο Παν/μιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών

Περίληψη: Στο κείμενο αυτό αναπτύσσω έναν προβληματισμό σχετικά με την πιθανή διασταύρωση των προσφυγικών σπουδών με τη φεμινιστική έρευνα και μεθοδολογία με στόχο αφενός να διατυπώσω ερωτήματα που θα μπορούσαν να μας προσανατολίσουν σε μια πολύπλευρη και διεισδυτική ανάγνωση και μελέτη του προσφυγικού ζητήματος, αφετέρου να αναζητήσω αν η μελέτη της προσφυγικής κρίσης στην Ελλάδα σήμερα μας οδηγεί στο να ξανασκεφτούμε ορισμένες παραδοχές μας ως φεμινίστριες.

Borders will never work. People will always travel. Europe will not last forever.
Watch The Med – Alarmphone, ανάρτηση στο Facebook 10/12/2016

Στο σημείωμα αυτό θα αναφερθώ σε ορισμένα ζητήματα στα οποία διασταυρώνονται οι προσφυγικές σπουδές με τη φεμινιστική έρευνα και μεθοδολογία. Θεωρώντας τη φεμινιστική προσέγγιση λιγότερο ως έναν θεματολογικό ή και πολιτικό προσανατολισμό και περισσότερο ως μια στάση (αυτο)κριτικής, η μελέτη του προσφυγικού ζητήματος στην Ελλάδα σήμερα μας οδηγεί στο να ξανασκεφτούμε ορισμένες παραδοχές μας ως φεμινίστριες.

Από την άνοιξη του 2015, το προσφυγικό αποτελεί κεντρική αναφορά του δημόσιου χώρου. Η «προσφυγική κρίση», ένας όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια πλέον πολύπλοκη συγκυρία, χρειάζεται να εννοιολογηθεί ξανά υπό το φως των πολιτικών ζητημάτων που εγείρει και ταυτόχρονα συσκοτίζει (Σπυροπούλου και Χριστόπουλος, 2016). Όπως φαίνεται από την κρίση υποδοχής αλλά και από τη χρεωκοπία των Συνθηκών του Δουβλίνου και Σένγκεν, πρόκειται για κρίση του ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου και μετανάστευσης και συνολικότερα της εννοιολόγησης του ευρωπαϊκού ή/και εθνικού «συνόρου» (Tsianos και Kasparek, 2015).

Οι προσφυγικές σπουδές και οι σπουδές μετανάστευσης έχουν αναδείξει ότι βασικός πολιτικός προσανατολισμός των τελευταίων δεκαετιών, σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, είναι η αποτροπή και όχι η υποδοχή ή διευκόλυνση των προσφύγων που αναζητούν προστασία σε χώρες της Δύσης (Ehrkamp, 2016). Ειδικότερα, μετά το 2000 και την κήρυξη του «Πολέμου κατά της Τρομοκρατίας», η ιδεολογική διαχείριση των προσφυγικών μετακινήσεων και η συνειρμοί που καλλιεργήθηκαν και που συχνά εμφανίζουν τους μουσουλμάνους πρόσφυγες να συσχετίζονται με την τρομοκρατία και τους Αφρικανούς ή Ασιάτες, αλλά και όσους προέρχονται από τις ανατολικοευρωπαϊκές χώρες με τη «λαθρομετανάστευση», διαμόρφωσαν ένα καθεστώς λόγου που ταυτίζει τους πρόσφυγες με την επικινδυνότητα.

Ταυτόχρονα, έχει αναπτυχθεί διεθνώς αλλά πλέον και στην Ελλάδα μια «βιομηχανία ανθρωπιστικών παρεμβάσεων» (Ticktin, 2016), που οργανώνεται γύρω από διεθνείς, εθνικές και τοπικές ΜΚΟ και οργανώσεις μέσα σε μια ανταγωνιστική αγορά εξεύρεσης πόρων. Αναπτύσσεται πλέον ένας ιδιαίτερος «ανθρωπιστικός λόγος» για τους πρόσφυγες, όπου μονοσήμαντα αναπαριστώνται ως θύματα. Εμφυλοποιημένες και φυλετικοποιημένες εικόνες του «άλλου», όπως π.χ. της εξωτικής μαύρης ή μαντιλοφορεμένης γυναίκας που κάνει έκκληση στην «βαθύτερη ανθρωπιά» μας, ενώ ταυτόχρονα μας «προκαλεί» με τη διαφορετικότητά της, συναρθρώνουν το αναπαραστικό ρεπερτόριο της «προσφυγικότητας». Η προβολή των προσφύγων μέσα από συμβολισμούς ετερότητας και θυματοποίησης ενισχύει την εικόνα της Δύσης-καταφύγιο ως χώρο πολιτισμικής ανωτερότητας και πολιτικής υπεροχής. Εδώ μπορεί να φανεί χρήσιμη η έννοια των «τεχνολογιών ετερότητας»,1 στις οποίες περιλαμβάνονται όλες εκείνες οι ορθολογικότητες (π.χ. διεθνές δίκαιο, νόμοι και πολιτικές, διοίκηση, ΜΜΕ, ψυχοκοινωνικές παρεμβάσεις) μέσω των οποίων προσδιορίζεται και παγιώνεται το καθεστώς του «πρόσφυγα». Αρθρώνονται έτσι διαφορετικές κλίμακες θέασης, από την γεωπολιτική των πολέμων και τους χάρτες των προσφυγικών ροών, στις τοπικές κοινότητες των hot spots και στη μικροφυσική των δακτυλοσκοπήσεων.

Στο πλαίσιο εθνογραφικών κυρίως μελετών επισημαίνεται η ανάγκη προβληματικοποίησης των αναπαραστατικών στρατηγικών και των ερευνητικών πρακτικών (Voutira και Dona, 2007), όπως και η αυτοκριτική των ερευνητριών ως προς την αναγνώριση της υποκειμενικότητας και της αυτενέργειας των προσφύγων (Cabot, 2016). Σ’ ό,τι αφορά τη δεοντολογία της έρευνας με προσφυγικούς πληθυσμούς, οι οποίοι εξ’ ορισμού θεωρούνται «ευάλωτοι και εύκολα εκμεταλλεύσιμοι», η βασική αρχή του «do no harm», ότι δηλαδή η έρευνα θα πρέπει όχι μόνο να μη δυσχεραίνει τη θέση τους αλλά και να κομίζει οφέλη που να αντισταθμίζουν το πιθανό ρίσκο από τη συμμετοχή τους αυτή, κρίνεται ήδη ανεπαρκής (Mackenzie, McDowell και Pittaway, 2007). Η μετατόπιση συνίσταται στο να λειτουργεί βέβαια η έρευνα ως παράγοντας ενδυνάμωσης και (αυτο)προβολής των αιτημάτων και αναγκών τους, αλλά υπό το πρίσμα της κοινωνικής δικαιοσύνης και της προστασίας των δικαιωμάτων, δηλαδή μέσα από ένα νομικοηθικό πλαίσιο, και όχι ως έκφραση φιλανθρωπίας.

Οι προσφυγικές σπουδές και η φεμινιστική προσέγγιση συγκλίνουν τόσο στα θέματα της ενδυνάμωσης/υπεράσπισης-συνηγορίας των ερευνώμενων, της ανάπτυξης συμμετοχικών ερευνητικών πρακτικών, της αναστοχαστικότητας, της επερώτησης των ασύμμετρων σχέσεων εξουσίας στο ερευνητικό πεδίο, όσο και στην ανάγκη αποδόμησης των έμφυλων και φυλετικοποιημένων ταυτοποιήσεων που εγγράφονται τόσο σε καθημερινούς όσο και επιστημονικούς λόγους και πρακτικές. Στο πλαίσιο της φεμινιστικής προσέγγισης εγείρονται λοιπόν ερωτήματα σχετικά με τις θέσεις υποκειμένου στις οποίες αναγνωρίζονται ή/και εγκαλούνται οι πρόσφυγες, όπως και σχετικά με τη θέση της φεμινίστριας ερευνήτριας στο πεδίο των προσφυγικών σπουδών. Τι εργαλεία προσφέρουν η φεμινιστική προσέγγιση και οι σπουδές φύλου σε σχέση με το προσφυγικό και, αντιστρόφως, μήπως το προσφυγικό επαναπροσδιορίζει τις φεμινιστικές προσεγγίσεις;

Σε ένα πρώτο επίπεδο η φεμινιστική προσέγγιση μέσα από τη θεωρία της διαθεματικότητας (intersectionality theory) αναδεικνύει τις διαδικασίες υποκειμενοποίησης, ιδίως τις έμφυλες, φυλετικοποιημένες και ταξικές διαστάσεις της (Phoenix, 2006). Στην προβληματική της επιτελεστικότητας, οι εν λόγω ταυτότητες νοούνται ως κωδικοποιημένες και επαναλαμβανόμενες σωματικές και λεκτικές επιτελέσεις, μέσω των οποίων καθίστανται ορατά και αναγνωρίσιμα τα υποκείμενα στον εαυτό και τους άλλους (Salih, 2006). Προβάλλοντας αυτούς τους προβληματισμούς στις προσφυγικές σπουδές, το ερώτημα είναι με ποια έμφυλα, ταξικά, φυλετικοποιημένα, πολιτισμικά χαρακτηριστικά επενδύονται ως υποκείμενα οι «πρόσφυγες» και κυρίως ποια χαρακτηριστικά υπερτονίζονται και ποια αποσιωπούνται στα διαφορετικά νοηματικά, ιδεολογικά και πολιτικά πλαίσια. Για παράδειγμα, προβάλλεται περισσότερο η πολιτισμική ή/και θρησκευτική τους ταυτότητα (Μουσουλμάνοι), έναντι της πολιτικής ή επαγγελματικής; Ή, ακόμα, μήπως θεωρούνται κάποιοι πρόσφυγες πιο οικείοι, συνεπώς πιο ανεκτοί; Για παράδειγμα οι Σύριοι που αναφέρονται ως μορφωμένος λαός με κοινές παραδόσεις βρίσκονται πιο «κοντά μας» από τους Αφγανούς που εμφανίζονται ως αμόρφωτοι αγρότες;

Μήπως η κατηγορία «πρόσφυγας» καθ’ εαυτή συνιστά συνθήκη υποκειμενοποίησης (κατ’ αναλογία προς το φύλο, τη «φυλή» και την τάξη) με το δικό της καθεστώς λόγου και επιτελεστικότητας, έτσι ώστε να «φυσικοποιούνται» και να υποστασιοποιούνται ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που θεωρείται ότι προσιδιάζουν της προσφυγικής κατάστασης ή/και ιδιότητας (π.χ. το ευάλωτο έναντι της βούλησης και της εμπρόθετης δράσης); Σ’ αυτή την περίπτωση, μήπως κάποια υποκείμενα (π.χ. γυναίκες με παιδιά) θεωρούνται περισσότερο παραδειγματικοί «πρόσφυγες» από άλλα (π.χ. νέοι άνδρες); Και κατά πόσο η θεώρηση αυτή υπαγορεύεται από έμφυλες και ετεροκανονιστικές παραδοχές, π.χ. περί του ευάλωτου των γυναικών ή/και των παιδιών έναντι των ανδρών, ή ακόμα περί της αδιαμφισβήτητης αξίας της (πατριαρχικής) οικογένειας ως κυττάρου της κοινότητας και του έθνους που βάλλονται σε συνθήκες πολέμου και εκτοπισμού, όπως αυτές που συνδέονται με τις πρόσφατες προσφυγικές μετακινήσεις;

Σε ένα δεύτερο επίπεδο, η φεμινιστική προσέγγιση συνιστά και ιδεολογική κριτική καθώς, μέσα από την αποδόμηση του κόμβου φύλου-«φυλής»-έθνους, αποφυσικοποιεί το έθνος-κράτος ως αυτονόητη και αναγκαία «κοινότητα ανήκειν» (Yuval-Davis, 1997). Κατ’ επέκταση, μπορεί να υποστηρίξει μια θεώρηση του προσφυγικού ζητήματος που θέτει στο επίκεντρο του θεωρητικού και πολιτικού προβληματισμού τα περιεχόμενα και τα όρια της κυριαρχίας και της πολιτειότητας, αλλά και της διακυβέρνησης, όπως χαρακτηριστικά αποκαλύπτει η προσφυγική κρίση. Οι μετακινήσεις πληθυσμών, που σε επίπεδο διακυβέρνησης καθίστανται μη διαχειρίσιμες ή προβληματικές, καταδεικνύουν ακριβώς τα μη λειτουργικά αλλά και διαπερατά όρια (εδαφικά, πολιτικά, διακαιϊκά, πολιτισμικά, συμβολικά) των εθνικών ή υπερεθνικών οντοτήτων, όπως η ΕΕ (π.χ. στρατιωτικοποιημένα εξωτερικά ή/και εσωτερικά σύνορα, ευρωπαϊκό σύστημα ταυτοποίησης κ.λπ.). Επίσης όμως καταδεικνύουν και τα δυσδιάκριτα όρια ανάμεσα στο μέσα και στο έξω, από τη στιγμή που οι φορείς μετακινούνται σε ποικίλες θέσεις, όπως για παράδειγμα οι ξένες ΜΚΟ που διαχειρίζονται τα ελληνικά στρατόπεδα, οι Έλληνες που δουλεύουν σε ξένες ΜΚΟ, οι πρόσφυγες ως υποκείμενα δικαιωμάτων, η FRONTEX στα εθνικά σύνορα κ.ά.

Σε ένα τρίτο επίπεδο, η έμφαση που δίνει η φεμινιστική προσέγγιση στην αναγνώριση του ερευνητικού πεδίου ως πεδίου άσκησης σχέσεων εξουσίας και ο συνακόλουθος προβληματισμός για τη θέση, τους σκοπούς και τα εργαλεία του ερευνητή, μπορεί να εμπλουτίσει τον σχεδιασμό της έρευνας με πρόσφυγες με περισσότερο διαλογικές και συνεργατικές μορφές. Ζητήματα όπως τα παραπάνω συνιστούν κεκτημένα με μακριά ιστορία στη φεμινιστική συζήτηση, ειδικά στο πλαίσιο μιας δια-εθνικής, μεταποικιοκρατικής φεμινιστικής κριτικής (Grewal και Kaplan, 2000). Η μελέτη της προσφυγικής κρίσης ανακινεί και επικαιροποιεί τα ζητήματα αυτά, καθώς βρισκόμαστε μπροστά σε μια ραγδαία διεθνοποίηση του τοπικού, σε έντονη δημοσιότητα, αλλά και την ποικιλόμορφη δια-εθνική κινητικότητα πολλαπλών φορέων που καθιστούν το ίδιο το ερευνητικό πεδίο, συνεπώς και τις σχέσεις εξουσίας που το διαπερνούν, εξαιρετικά πιο σύνθετο, πυκνό και ασταθές (Ροζάκου, 2015). Η πρόσφατη επιτόπια έρευνα των Antonakaki, Kasparek και Maniatis (2016) στο hot spot Vial της Χίου, για παράδειγμα, αναδεικνύει τις διαφορετικές, αντιφατικές και αντικρουόμενες λογικές που προβληματικοποιούν την πολιτική υποδοχής των προσφύγων.

Λαμβάνοντας υπ’ όψιν τους προσφυγικούς πληθυσμούς στην Ελλάδα, σε ποια θέση λοιπόν μπαίνουμε εμείς που τους υποδεχόμαστε ή/και τους μελετούμε; Με ποιούς τρόπους εγγράφεται η προσφυγική κρίση στη διαχείριση της πολιτισμικής και επιστημονικής μας ταυτότητας και ιστορίας; Θα αναφερθώ ενδεικτικά σε τρία ζητήματα: της αλληλεγγύης, της βίας και της ένταξης.

Ιστορικοποιώντας την προσφυγική κρίση, ο Παπαταξιάρχης (2016) θεωρεί ότι διανύουμε μια τρίτη φάση του μεταναστευτικού στην Ελλάδα που χαρακτηρίζεται από τον «πατριωτισμό της αλληλεγγύης», δηλαδή την ανάπτυξη ενός λόγου και ενός κινήματος αλληλεγγύης που επανεγγράφεται, εν μέρει, σε μια ουσιοκρατική εθνικιστική πολιτισμική ταυτότητα. Συνεπώς, το αν η ενασχόληση με τους πρόσφυγες μπορεί να παράξει νέες υποκειμενικότητες και πολιτισμικές αφηγήσεις είναι ένα στοίχημα, κοινωνικό αλλά και ερευνητικό. Για παράδειγμα, μήπως η εικόνα της μαζικότητας των προσφυγικών ροών και της εξαθλίωσης των προσφύγων ανασύρει συλλογικές τραυματικές μνήμες από τη Μικρασιατική καταστροφή, έτσι ώστε να προκύπτει μια άρρητη ταύτιση μεταξύ των τωρινών Σύριων και των παλαιότερων Μικρασιατών προσφύγων; Στην περίπτωση αυτή, μήπως εποικίζεται με νέες σημασίες η οδυνηρή εμπειρία της προσφυγικής ανταλλαγής, με τρόπο που στο όνομα και στο πρόσωπο των Σύριων προσφύγων να αναγνωρίζονται και να δικαιώνονται τώρα εκείνοι που φτάνοντας στην Ελλάδα αντιμετώπισαν όχι φιλοξενία αλλά περιθωριοποίηση, εξευτελισμό και υποτίμηση, αποσπώντας έτσι μέσω της έκφρασης αλληλεγγύης μια ηθική αποζημίωση;

Ιδιαίτερα πυκνές είναι οι σημασίες της βίας που προβάλλονται στο προσφυγικό. Οι πρόσφυγες, βιωματικά και συμβολικά, συνδέονται πολλαπλώς με τη βία του πολέμου, του εκτοπισμού, του ταξιδιού και των συνόρων, της υποδοχής, των στρατοπέδων ή καταυλισμών. Πώς αντιλαμβανόμαστε όμως αυτή τη βία; Αντιλαμβανόμαστε τους πρόσφυγες κυρίως μέσα από ένα πρίσμα δικαιωμάτων και δικαιοσύνης ή προβάλλουμε σ’ αυτούς ένα επιχώριο τραύμα προσφυγιάς και μετανάστευσης όπου η εμπειρία του κατατρεγμού μετασχηματίζεται σε αξίωση προστασίας του αδύνατου; Δηλαδή, τους βοηθάμε γιατί θεωρούμε ότι χαίρουν δικαιώματος προστασίας ως ένα καθολικό δικαίωμα ή γιατί είναι κατατρεγμένοι που εγείρουν συναισθήματα οίκτου; Οι γυναίκες ή τα παιδιά θεωρούνται ότι τραυματίζονται περισσότερο ή πιο εύκολα απ’ ότι οι άνδρες ή οι ενήλικοι; Και πώς σταθμίζουμε τις εμπειρίες και τις αφηγήσεις των προσφύγων έναντι των δικών μας προκαταλήψεων;

Ξαναγυρνώντας στα επίδικα της μετανάστευσης, η διαφιλονικούμενη ένταξη των μεταναστών στην Ελλάδα συντελέστηκε απουσία επίσημης μεταναστευτικής πολιτικής, μέσα από την άτυπη κυρίως αγορά εργασίας (Μητράκος, 2013) και στο επίπεδο της γειτονιάς (Βαΐου, 2007), δηλαδή μέσα από την έμπρακτη αλλά όχι επίσημα κατοχυρωμένη συμμετοχή τους στο κοινωνικό γίγνεσθαι (βλ. Σύγχρονα Θέματα, 2009). Οι σημερινοί πρόσφυγες τελούν υπό τελείως διαφορετικό καθεστώς αναγνώρισης και τυγχάνουν, προσωρινά, ειδικής μεταχείρισης, γεγονός που μοιάζει να τους εγκλωβίζει σε έναν εγχώριο εκτοπισμό όπου παραμένουν ξένο σώμα. Η ένταξη των προσφύγων, παρόλο που είναι αριθμητικά πολύ λιγότεροι από τους μετανάστες του ’90, θα αποδειχθεί πιθανώς δυσχερέστερη, ειδικά στις παρούσες συνθήκες κοινωνικοοικονομικής κρίσης, ακριβώς επειδή δεν υπάρχουν τα κοινωνικά δίκτυα και οι πρακτικές που θα τους επιτρέψουν να λειτουργήσουν στο κοινωνικό πεδίο.

Ταυτόχρονα η ίδια η έννοια της ένταξης σε έναν χώρο που χαρακτηρίζεται όλο και πιο έντονα από ακατάστατη δια-εθνική κινητικότητα ίσως δεν μπορεί παρά να επανεγγράψει τις ρευστές κοινωνικότητες που προκύπτουν στο πλαίσιο του προσφυγικού στο περιοριστικό και αδύναμο πια συμβολικά και πολιτικά πλαίσιο του έθνους-κράτους. Ποιες άλλες λοιπόν δυνατότητες συνάντησης και συναναστροφών μπορούμε να φανταστούμε ή επιδιώξουμε; Ίσως, όπως υπαινίσσεται και το απόσπασμα στην αρχή του κειμένου, μια από τις πιο κρίσιμες και καινοτόμες πτυχές του προσφυγικού να είναι ακριβώς η ικανότητα των μετακινούμενων προσφυγικών πληθυσμών να συγκροτούν και να συντηρούν κοινότητες χωρίς εντοπιότητα.

Στόχος μου σ’ αυτό το σημείωμα ήταν να διατυπώσω, γενικά κατ’ ανάγκην, ερωτήματα που θα μπορούσαν ίσως να μας προσανατολίσουν σε μια πολύπλευρη και διεισδυτική ανάγνωση και μελέτη του προσφυγικού, τέτοια που μάλλον θα ανοίγει παρά θα τακτοποιεί επιστημονικά και κοινωνικά ζητήματα που εγείρονται σήμερα.

1 Χρησιμοποιώ τον όρο κατ’ αναλογία προς τον όρο «τεχνολογίες του φύλου» (Lauretis, 1987) που αναφέρεται στις συμβολικές και υλικές πρακτικές έμφυλης υποκειμενοποίησης.

Υποσημειώσεις

1 Χρησιμοποιώ τον όρο κατ’ αναλογία προς τον όρο «τεχνολογίες του φύλου» (Lauretis, 1987) που αναφέρεται στις συμβολικές και υλικές πρακτικές έμφυλης υποκειμενοποίησης.

Bιβλιογραφία

Ελληνόγλωσση

Βαΐου, Ν. (επιμ.) (2007). Διαπλεκόμενες καθημερινότητες και χωροκοινωνικές μεταβολές στην πόλη. Μετανάστριες και ντόπιες στις γειτονιές της Αθήνας. Αθήνα: ΕΜΠ – Σχολή Αρχιτεκτόνων, Τομέας Πολεοδομίας και Χωροταξίας.

Μητράκος, Θ. (2013). Η συμβολή των μεταναστών στην ελληνική οικονομία: Mετά-ανάλυση των εμπειρικών ευρημάτων. Κοινωνική Συνοχή και Ανάπτυξη, 8(2), σελ. 87-106.

Παπαταξιάρχης, Ε. (2016). Η προσφυγική κρίση και ο πατριωτισμός της «αλληλεγγύης». Σύγχρονα Θέματα, 132-133, σελ. 7-28.

Ροζάκου, Κ. (2015). Το πέρασμα της Λέσβου: Κρίση, ανθρωπιστική διακυβέρνηση και αλληλεγγύη. Σύγχρονα Θέματα, 130-131, σελ. 13-16.

Σπυροπούλου, Γ., & Χριστόπουλος, Δ. (2016). Προσφυγικό: «Θα τα καταφέρουμε;». Αθήνα: Παπαζήση.

Σύγχρονα Θέματα, 107, Eιδικό τεύχος «Η πρόκληση της μετανάστευσης», 2009.

Ξενόγλωσση

Antonakaki, M., Kasparek, B., & Maniatis, G. (2016). Counting, channelling and detaining: The hotspot center Vial in Chios, Greece. Society and Space.

Cabot, H. (2016). “Refugee voices”: Tragedy, ghosts, and the anthropology of not knowing. Journal of Contemporary Ethnography, 45(6), σελ. 645 – 672.

Ehrkamp, P. (2016). Geographies of migration I: Refugees. Progress in human geography, σελ. 1–10. DOI: 10.1177/0309132516663061.

Grewal, I., & Kaplan, C. (2000). Postcolonial Studies and transnational feminist practices. Jouvert. A Journal of Postcolonial Studies, 5(1).

Mackenzie, C., McDowell, C., & Pittaway, E. (2007). Beyond ‘Do no harm’: The challenge of constructing ethical relationships in refugee research. Journal of Refugee Studies, 20(2), σελ. 299-319.

Phoenix. A. (2006). Interrogating intersectionality: Productive ways of theorising multiple positioning. Kvinder, køn & forskning, 23, σελ. 21-30.

Salih, S. (2007). On Judith Butler and Performativity. Στο K. Lovaas και M. Jenkins (επιμ.), Sexualities and communication in everyday life: A reader (σελ. 55-68). Θάουζαντ Όουκς, Καλιφόρνια: Sage.

Ticktin, M. (2016). Thinking beyond humanitarian borders. Social Research, 83(2), σελ. 255-271.

Tsianos, V., & Kasparek, B. (2015). Zur Krise des europäischen Grenzregimes: eine regimetheoretische Annäherung. Widersprüche, 138(4), σελ. 8-22.

Voutira, E., & Giorgia, D. (2007). Refugee research methodologies: Consolidation and transformation of a field. Journal of Refugee Studies, 20(2), σελ. 163-171.

Yuval-Davis, N. (1987), Gender and nation. Λονδίνο: Sage.

Bιογραφικό

Η Αλεξάνδρα Ζαββού είναι κοινωνιολόγος και ασχολείται με θέματα φύλου και μετανάστευσης. Από το 2008 συνεργάζεται ως ερευνήτρια σε προγράμματα του Εργαστηρίου Σπουδών Φύλου και έχει διδάξει στο Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Φύλο, Κοινωνία, Πολιτική» του Παντείου Πανεπιστημίου. Από το 2017 διδάσκει στο Τμήμα Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης.

Email: alexandra.zavos@gmail.com

 Posted by at 11:29  άρθρα  Comments Off on Σκέψεις για το προσφυγικό από μια φεμινιστική οπτική
Apr 302018
 

Ολοκληρώθηκε το Διήμερο εκπαιδευτικό σεμινάριο “Μετά τις ‘έμφυλες ταυτότητες’: Θέματα σεξουαλικού προσανατολισμού & ταυτότητας φύλου στην εκπαίδευση – Εργαλεία για εκπαιδευτικούς”, που οργάνωσε η τηλεφωνική γραμμή 11528-Δίπλα Σου σε συνεργασία με το Γραφείο Αγωγής Υγείας Β/θμιας της Α’ Αθήνας. Το Processwork Hub συμμετείχε στο σεμινάριο με ένα εργαστήριο με τίτλο “Η αβεβαιότητα εργαλείο για βιώσιμες σχέσεις”, που συντόνισε η Αλεξάνδρα Βασιλείου. Εξερευνήσαμε τη διεργασία μετάβασης από ένα βαθιά ριζωμένο σύστημα πεποιθήσεων σε ένα άλλο, τα συναισθήματα που αυτό δημιουργεί, καθώς και απαραίτητες δεξιότητες για ένα γόνιμο διάλογο γύρω από αυτά τα θέματα. Το σεμινάριο συνεχίστηκε όλο το σ/κ με παρουσιάσεις και βιωματικά εργαστήρια με την ενεργή συμμετοχή εκπαιδευτικών. Ένα μεγάλο ευχαριστώ στην Νάνσυ Παπαθανασίου (επιστημονική υπεύθυνη της γραμμής 11528-Δίπλα Σου) και στην Έλενα-Όλγα Χρηστίδη (συνεργάτιδα της γραμμής) για τον άρτιο σχεδιασμό και οργάνωση του διημέρου!

Apr 302018
 
Η Λίλη Βασιλείου βρίσκεται αυτές τις μέρες στη Βαρκελώνη για τις “εξετάσεις προόδου” εκπαιδευομένων στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα για το Δίπλωμα στο Procssework του Trabajo de Procesos y Democracia Profunda. Συγχαρητήρια στις εκπαιδευόμενες που πέρασαν αυτό το στάδιο και προχωρούν προς την ολοκλήρωση της εκπαιδεύσης τους!
Apr 292018
 

Σήμερα, πραγματοποιήσαμε το ετήσιο εργαστήριο ενδυνάμωσης για την ομάδα εθελοντών φοιτητριών και φοιτητών του Τμήματος Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία του Πανεπιστημίου Αθηνών (ΤΕΑΠΗ), οι οποίοι συντονίζουν εργαστήρια δημιουργικής απασχόλησης για τα παιδιά που φιλοξενούνται στην Ανοιχτή Δομή Φιλοξενίας προσφύγων του Δήμου Αθηναίων στον Ελαιώνα. Το σημερινό εργαστήριο έγινε με συντονίστρια την Αλεξάνδρα Βασιλείου.

Η ομάδα των φοιτητριών και φοιτητών, υπό την εποπτεία και το συντονισμό της καθηγήτριας Αλεξάνδρας Ανδρούσου οργανώνει αυτήν την εκπαιδευτική /κοινωνική παρέμβαση κι έχει ως αποδέκτες τα παιδιά των προσφύγων που βρίσκονται στον Ελαιώνα. Στόχος της να βοηθήσει τα παιδιά να εκφραστούν, να παίξουν και να διασκεδάσουν. Οι δράσεις οργανώνονται με βάση τη θεωρητική θέση της Κριτικής Παιδαγωγικής, που αποτελεί ένα βασικό σημείο αναφοράς στην εκπαίδευση των φοιτητών και των φοιτητριών του ΤΕΑΠΗ.

Η σημερινή συνάντηση ξεχείλισε από συναίσθημα, μοιρασιά, αυθεντικότητα και ευγνωμοσύνη για αυτό που έχει χτίσει η ομάδα. Εμπλουτισμένη με νέα μέλη, μοιράζεται την εμπειρία των “παλιών”, φορτίζει τις μπαταρίες της με τα ταλέντα, την ενέργεια και τη δέσμευση των “νέων¨”.

Γεια στα χέρια σας βρε παιδιά. Είστε πράγματι ό,τι πιο ελπιδοφόρο σε αυτούς τους περίεργους καιρούς που ζούμε!

Ένα κλικ εδώ για περισσότερες φωτογραφίες από το εργαστήριο

Apr 292018
 

Το Σάββατο 28/4 η Λένα Ασλανίδου και η Βασιλική Κατριβάνου συντόνισαν ένα εργαστήρι στην ετήσια ολομέλεια των δομών του Κέντρου Παιδιού και Εφήβου. Μέσα σε μια πολύ δημιουργική και δεσμευμένη ατμόσφαιρα δουλέψαμε δύο βασικές δεξιότητες που βοηθούν την επίλυση συγκρούσεων και τη δημιουργία κοινότητας. Τη σύνδεση με τον ήρωα μας,το όραμα και τις συναισθηματικές ποιότητες που έχει και τη σύνδεση με την ενέργεια και την ποιότητα του ενοχλητικού άλλου, των ανθρώπων που μας θυμώνουν και  με τους οποίους δυσκολευόμαστε.

Αναγνωρίσαμε τον Ήρωα μας και τον άνθρωπο που μας δυσκολεύει, τον «δύσκολο Άλλο», ως πλευρές του εαυτού μας. Η ενσωμάτωση αυτών των πλευρών μας, διευρύνει την ταυτότητα μας, με τρόπο βοηθητικό για τη ζωή μας, τις σχέσεις και τις ομάδες μας.

Γνωρίσαμε επιτέλους και τον ΚΠΕ ΜΑΝ! Τον ήρωα, σωτήρα του Κέντρου Παιδιού και Έφηβου (ΚΠΕ). Ένα μεγάλο ευχαριστώ στην ομάδα του Κέντρου Παιδιού και Έφηβου για την πρόσκληση , την ανοιχτότητα και τη δημιουργικότητά του.

Ένα κλικ εδώ για περισσότερες φωτογραφίες από το εργαστήριο

Apr 242018
 

Εργαστήριο και εποπτεία με την Emetchi

Σας προσκαλούμε σε ένα τρίωρο εργαστήριο το οποίο περιλαμβάνει μια παρουσίαση, εσωτερική δουλειά, καθώς και εποπτεία περιστατικών. Το πρώτο μέρος είναι παρουσίαση της προσέγγισης του Processwork στο τραύμα, αναδεικνύοντας πως οι τέσσερις φάσεις του κύκλου της διεργασίας μαζί με τις βασικές αρχές της Βαθιάς Δημοκρατίας και της τελεολογίας, είναι ιδιαίτερα χρήσιμες όταν αξιοποιούνται στη δουλειά με το διαπροσωπικό τραύμα. Το δεύτερο μέρος θα εστιάσει σε εποπτεία περιστατικών που θα παρουσιάσουν οι παρευρισκόμενοι. Θα ολοκληρώσουμε το εργαστήριο με μια βιωματική άσκηση εσωτερικής δουλειάς.

Οι θέσεις είναι περιορισμένες. Απαραίτητη η προεγγραφή.

processworkhub@gmail.com

Παρασκευή 18 Μαΐου

Ώρα: 6.00 – 9.00 μμ

Τόπος: Γιαννάρου 17, Άλιμος (στάση τραμ “Πικροδάφνη”)

Emetchi M.A., Dipl PW

Η Emetchi είναι ένα έμπειρο μέλος του διδακτικού προσωπικού του Process Work Institute, στο Πόρτλαντ, Όρεγκον των ΗΠΑ. Διατηρεί μέσω skype ένα διεθνές, ποικιλόμορφο και με πολλές εφαρμογές, ιδιωτικό γραφείο. Δουλεύει με τους άστεγους βετεράνους στο πάρκο της γειτονίας της, ταξιδεύει όπου καλείται, για να διδάξει και να συμβουλέψει για τις επιπτώσεις του τραύματος. Συνεχώς προσπαθεί να χορέψει ανάμεσα στις απαιτήσεις της καθημερινής ζωής και το μυστήριο του βαθύτερου ονειρέματος του ΤΑΟ.

Ένα κλικ εδώ για την αφίσα του εργαστηρίου

Apr 212018
 

 

Πηγή: 11528.gr

 

Μετά τις “έμφυλες ταυτότητες”:

Θέματα σεξουαλικού προσανατολισμού και ταυτότητας φύλου στην εκπαίδευση

– Εργαλεία για εκπαιδευτικούς

28-29 Απριλίου 2018
Λεωφ. Ανδρέα Συγγρού 107, Αθήνα

Η καταπολέμηση των διακρίσεων βάσει του σεξουαλικού προσανατολισμού ή/και της ταυτότητας φύλου και η δημιουργία ασφαλούς χώρου για όλες τις μαθήτριες και τους μαθητές, εξακολουθούν να αποτελούν ζητούμενα για την εκπαιδευτική κοινότητα.  Ζητήματα σεξουαλικού προσανατολισμού και ταυτότητας φύλου παραμένουν αόρατα, με αποτέλεσμα οι ΛΟΑΤΚΙ μαθήτριες και μαθητές, καθώς και οι οικογένειες και το περιβάλλον τους, να νιώθουν αποκλεισμένες/οι από το σχολικό πλαίσιο.

Κομβικό ρόλο στην καλλιέργεια ενός κλίματος συμπεριληπτικότητας έχουν οι εκπαιδευτικοί· εκτός από την εκπαίδευση και τη διδασκαλία των μαθητριών/ών, αναλαμβάνουν την επίλυση συγκρούσεων στην τάξη, την αναγνώριση ιδιαίτερων προκλήσεων για κάθε παιδί και την πρόληψη και αντιμετώπιση διακρίσεων και εκφοβισμού. Επιπλέον, συχνά αποτελούν γέφυρα μεταξύ του παιδιού και του ευρύτερου οικογενειακού και κοινωνικού περιβάλλοντος. Είναι κρίσιμο, επομένως, για τις/τους εκπαιδευτικούς να έρθουν σε επαφή με τις βαθύτερες δεξιότητες και ανάγκες τους και να ανακαλύψουν νέους τρόπους δράσης στο σχολικό περιβάλλον.

Σε αυτό το διήμερο θα διερευνήσουμε τα απαραίτητα εργαλεία και τους καλύτερους τρόπους προσέγγισης ζητημάτων φύλου και σεξουαλικότητας συνδυάζοντας πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα, την εμπειρία των ΛΟΑΤΚΙ ατόμων και την πολύτιμη πληροφορία που φέρνουν οι εκπαιδευτικοί από τη σχολική τάξη. Τελικός στόχος είναι να διευρυνθεί το γνωστικό πεδίο των επαγγελματιών και να αναδειχθούν καλές πρακτικές για τη διαχείριση τέτοιων ζητημάτων.

Το σεμινάριο διοργανώνεται από την Υπεύθυνη Αγωγής Υγείας της Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Α΄ Αθήνας,  σε συνεργασία με τη Γραμμή Ψυχολογικής Στήριξης “11528-ΔΙΠΛΑ ΣΟΥ” για λεσβίες, gay, αμφί και τρανς άτομα, οικογένειες και εκπαιδευτικούς και με την υποστήριξη της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση.

Η Γραμμή Ψυχολογικής Στήριξης 11528-ΔΙΠΛΑ ΣΟΥ για ΛΟΑΤΚΙ άτομα, τις οικογένειές τους και για εκπαιδευτικούς έχει την Αιγίδα του υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων (Αρ. Πρωτ.: 97606/Δ2) και λειτουργεί χάρη στη δωρεά από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, με τη στήριξη του Δήμου Αθηναίων.

Σημειώνεται, ότι ο χώρος της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση είναι προσβάσιμος και φιλικός σε ανθρώπους με αναπηρία και εμποδιζόμενα άτομα, ενώ οι σκύλοι – οδηγοί τυφλών είναι ευπρόσδεκτοι.

Η είσοδος στο σεμινάριο είναι δωρεάν.

Θα δοθούν βεβαιώσεις παρακολούθησης. Για να δηλώσετε συμμετοχή συμπληρώστε τη φόρμα που βρίσκεται στο τέλος της σελίδας ή κάντε κλικ ΕΔΩ.

Για πληροφορίες: 2108829969, management@11528.gr

Πρόγραμμα Σεμιναρίου

Σάββατο 28 Απριλίου

10:30-11:00 Προσέλευση – Καλωσόρισμα

11:00-11:30 Για μια συμπεριληπτική εκπαίδευση (Μαρία Χιόνη)

11:30-13:00 Η αβεβαιότητα σύμμαχος για βιώσιμες σχέσεις (Αλεξάνδρα Βασιλείου) – Εργαστήριο

13:00-13:30 Διάλειμμα

13:30-14:00 Σχολικό Κλίμα: Στοιχεία από την πρώτη Πανελλαδική Έρευνα για την εμπειρία των ΛΟΑΤΚΙ μαθητριών-ών στο σχολείο (Colour Youth, Κοινότητα LGBTQ Νέων Αθήνας)

14:00-14:30 Βασικές έννοιες για τον σεξουαλικό προσανατολισμό και την ταυτότητα φύλου (Μαριλίνα Αβάνη, Φίλιππος Παγάνης)

14:30-15:00 Θεσμικό πλαίσιο παρεμβάσεων στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Καλλιόπη Λυκοβαρδή, Θεώνη Κουφονικολάκου)

15:00-15:30 Διάλειμμα

15:30-16:15 Σύγχρονες προσεγγίσεις και καλές πρακτικές για τον σεξουαλικό προσανατολισμό και την ταυτότητα φύλου (Έλενα-Όλγα Χρηστίδη) – Εργαστήριο

16:15-17:00 Συχνές ερωτήσεις με εμπειρικά δεδομένα από το σχολείο για τον σεξουαλικό προσανατολισμό και την ταυτότητα φύλου (Νάνσυ Παπαθανασίου) – Εργαστήριο

Κυριακή 29 Απριλίου

11:00-11:30 Παρουσίαση των υπηρεσιών και κύρια συμπεράσματα από τα δύο χρόνια λειτουργίας της Γραμμής Ψυχολογικής Στήριξης 11528-ΔΙΠΛΑ ΣΟΥ για ΛΟΑΤΚΙ άτομα, τις οικογένειές τους και εκπαιδευτικούς (Κλεοπάτρα Οικονομίδου)

11:30-12:00 Αναπτυξιακά & ψυχολογικά θέματα στην εφηβεία (Ναταλία Σκουλάκη)

12:00-12:30 Η βία επί της σεξουαλικότητας (Αντώνης Πούλιος)

12:30-13:00 Ομόφυλη γονεϊκότητα και διαφορετικοί τύποι οικογένειας: Βρίσκοντας κοινούς τόπους (Έλενα-Όλγα Χρηστίδη)

13:00-13:30 Η θέση της/του εκπαιδευτικού: Ασφαλής ή άβολος τόπος; (Ειρήνη Κουτελά)

13:30-14:00 Διάλειμμα

14:00-15:30 ΛΟΑΤΚΙ θέματα στη σχολική κοινότητα: εργαλεία για τις δύσκολες συζητήσεις (Βενετία Μπουρονίκου) – Εργαστήριο

15:30-17:30 Πέρα από την ιδιότητα της/του εκπαιδευτικού: ισορροπώντας ανάμεσα στο επαγγελματικό και το προσωπικό (Έλενα-Όλγα Χρηστίδη, Νάνσυ Παπαθανασίου) – Εργαστήριο

17:30-18:00 Τι παίρνουμε φεύγοντας; (Συμπεράσματα – κλείσιμο)

Ομιλήτριες/ές, συντονίστριες εργαστηρίων:

Στέλλα-Μαρία Αβάνη, Ψυχολόγος, Εκ. Ψυχοθεραπεύτρια*

Αλεξάνδρα-Αριάδνη Βασιλείου, Ph.D., Κοινωνική Ψυχολόγος*

Ειρήνη Κουτελά, M.Sc., Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας, Ψυχοθεραπεύτρια εκπαιδευμένη στη θεραπεία Gestalt*

Θεώνη Κουφονικολάκου, Βοηθός Συνήγορος για τα Δικαιώματα του Παιδιού

Καλλιόπη Λυκοβαρδή, Βοηθός Συνήγορος για την Ίση Μεταχείριση

Βενετία Μπουρονίκου, ΜΑ, Ψυχολόγος

Κλεοπάτρα Οικονομίδου, ΜΑ, Υπεύθυνη Έργου 11528-ΔΙΠΛΑ ΣΟΥ

Φίλιππος Παγάνης, Υπεύθυνος Έργου Transcending Youth, Colour Youth

Νάνσυ Παπαθανασίου, Ph.D., Κλινική Ψυχολόγος, Επιστημονική Υπεύθυνη του 11528-ΔΙΠΛΑ ΣΟΥ

Αντώνης Πούλιος MSc, PhD (c), Κλινικός Ψυχολόγος,  Ψυχαναλυτής

Αναστασία-Ναταλία Σκουλάκη, M.Sc., Κλινική Ψυχολόγος, Εκ. Ψυχοθεραπεύτρια*

Μαρία Χιόνη, M.Sc., Εκπαιδευτικός, Υπεύθυνη Αγωγής Υγείας της Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Α΄ Αθήνας

Έλενα-Όλγα Χρηστίδη, Ψυχολόγος, Ψυχοθεραπεύτρια & Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων*

*Επιστημονικές Συνεργάτιδες της Γραμμής Ψυχολογικής Στήριξης 11528-ΔΙΠΛΑ ΣΟΥ

Apr 192018
 

Η Ανοιχτή Διεργασία Ομάδας του μήνα, αυτήν την Παρασκευή 20/4, 7.00 – 9.00 μμ, στο Καλαμάκι (Γιαννάρου 17, στάση τραμ ‘Πικροδάφνη’).

“Βαθιά Δημοκρατία είναι η αίσθηση ότι ο κόσμος είναι εδώ για να μας βοηθήσει να γίνουμε ολόκληροι και ότι εμείς είμαστε εδώ για να βοηθήσουμε τον κόσμο να γίνει ολόκληρος” — Arnold Mindell

Οι συναντήσεις Διεργασίας Ομάδας στηρίζονται σε μια συναισθηματική στάση “Βαθιάς Δημοκρατίας” και είναι ανοιχτές σε όσους επιθυμούν να εξερευνήσουν θέματα και προβλήματα που αφορούν την ζωή μας, ως κοινωνικά και πολιτικά άτομα, στα πλαίσια της ομάδας. Το θέμα επιλέγεται στην κάθε συνάντηση από την ομάδα. Η συναντήσεις αυτές είναι χωρίς κόστος.