Λέσβος, νησί αγαπημένο. Η φετινή μου επίσκεψη του Ιουλίου είχε διαφορετική χροιά. Φίλοι δουλεύουν με πρόσφυγες και μετανάστες που φτάνουν με βάρκες από την Τουρκία. Κυκλώματα ντόπιων έχουν βγει παγανιά στις θάλασσες και όταν βρίσκουν πρόσφυγες σε βάρκες τους πετάνε στη θάλασσα, και παίρνουν τις μηχανές από τα σκάφη. Η αγορά της Μυτιλήνης έχει γεμίσει εξωλέμβιες μηχανές 2ο χέρι… (αχ, χαμένη μας ανθρωπιά). Άλλοι φίλοι κουβαλάνε πάντα νερό, μπισκότα και σοκολάτες στα αυτοκίνητα τους και τα δίνουν καθημερινά σε πεινασμένους, θαλασσοπνιγμένους ανθρώπους που ξεπροβάλουν από τα βραχάκια στους χωματόδρομους της ανατολικής πλευράς του νησιού.
Σε λίγες μέρες ξεκινά το No Border Camp Lesvos 2009. Οι ντόπιοι σαστισμένοι δεν ξέρουν ποιον να πρωτοβοηθήσουν. Κάποιοι διαδηλώνουν και αντιδρούν στις άθλιες συνθήκες των χώρων φιλοξενίας για τους πρόσφυγες και παράνομους μετανάστες. Δεν μπορείς να το αγνοήσεις το πρόβλημα στη Λέσβο. Είναι ορατό και καθημερινό. Η Frontex παρούσα με καράβια στο λιμάνι. Κάθεσαι χαλαρά στο ταβερνάκι στη παραλία, πίνεις το ουζάκι σου, τρως κολοκυθολούλουδα γεμιστά, σουπιές κρασάτες, σαρδέλες Καλλονής, και πάνω που ηρεμείς, χαλαρώνεις, και πας να ξεχάσεις για λίγο τις εικόνες που είδες ή σου περιγράψανε, από πάνω σου πετάνε τα αεροπλανάκια της Frontex. Πας στο λιμάνι, να πάρεις το καράβι και φτάνουν τα λεωφορεία με τους πρόσφυγες.
Δεν είναι απλή η λύση. Ούτε εύκολη. Δεν ξέρω καν αν υπάρχει ορατή λύση στο εγγύς μέλλον. Η Λέσβος θα βουλιάζει από πρόσφυγες και παράνομους μετανάστες, οι εργαζόμενοι στις υπηρεσίες που έχουν την ευθύνη να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα θα βουλιάζουν από τις επείγουσες και ανεκπλήρωτες ανάγκες τόσων ανθρώπων, οι ντόπιοι θα απορούν πως να τα βγάλουν πέρα.
noborder video greek 16 min from videofraxia on Vimeo.
Τα παραπάνω βίντεο είναι μία μόνο όψη της πραγματικότητας. Αυτή των ακτιβιστών. Υπάρχουν πολλές ακόμα: των κατοίκων, των προσφύγων, των υπαλλήλων των αρμόδιων υπηρεσιών, των πολιτικών… Χρειάζεται ο διάλογος ανάμεσα σε όλους για το επόμενο βήμα. Δεν μπορείς να λύσεις τέτοια προβλήματα με απλοϊκές κατηγοριοποιήσεις ‘καλών-κακών’. Η απελπισία παράγει περίεργες συμπεριφορές. Και απελπισμένοι, δεν είναι μόνο οι άνθρωποι που φτάνουν στη Λέσβο, αλλά και αυτοί που έχουν την τελική ευθύνη να τους υποδεχτούν.
Σε λίγες μέρες ξαναπάω στο νησί. Για πρώτη φορά, με βαριά καρδιά, ξέροντας οτι αυτές οι εικόνες θα είναι εκεί, μαζί με την ανάγκη για διακοπές, για ηρεμία, για ξεκούραση. Ο τόπος που μου τα έδινε όλα αυτά, έχει γίνει τόπος μαρτυριών για ανθρώπους απελπισμένους…
Μερικά άρθρα από το ‘Εμπρος’ της Λέσβου:
http://www.emprosnet.gr/Current/?EntityID=79b25089-58e6-481f-a062-c7a3b17a6ae0
http://www.emprosnet.gr/Current/?EntityID=6e1b5c3a-34f1-4542-b604-e840af49c14b
http://www.emprosnet.gr/Current/?EntityID=4769053e-9451-420e-b28b-d76ff4b3c15f