May 262015
 

Cover Raising Parents Raising Kids

 

Το βιβλιο της Dawn Menken Raising Parents Raising Kids επιλέχτηκε ανάμεσα στα υποψήφια βιβλία για το βραβείο της χρονιάς στην κατηγορία “Parenting and Family” των βραβείων 2014 USA Best Book Awards.

Όσοι το έχουν διαβάσει έχουν πει οτι τους είναι πραγματικά χρήσιμο τόσο για τα παιδιά τους όσο και για τον εαυτό τους!

 

May 252015
 

Flier playback

Το Processwork συναντά το θέατρο Playback

Λένα Ασλανίδου, ψυχοθεραπεύτρια-εκπαιδεύτρια ενηλίκων

Βέρα Λάρδη, θεατρολόγος- ηθοποιός-εκπαιδεύτρια ενηλίκων

Στο σεμινάριο αυτό θα συνδυάσουμε την προσέγγιση του Processwork με το διαδραστικό θέατρο Playback. Το σεμινάριο θα έχει θέμα τις σχέσεις και θα είναι ένας συνδυασμός βιωματικής δουλειάς και θεατρικού αυτοσχεδιασμού. Σκοπός μας είναι να αποκτήσουμε μεγαλύτερη επίγνωση για τη δυναμική των σχέσεων και να αποδώσουμε τις ιστορίες των σχέσεων με τη μορφή του θεάτρου Playback.

Όσοι συμμετέχουν θα είναι υποκείμενα, δουλεύοντας πάνω σε προσωπικά θέματα σχέσεων καθώς και ηθοποιοί. Η Βέρα Λάρδη θα διδάξει τις βασικές τεχνικές της θεατρικής φόρμας του Playback και η Λένα Ασλανίδου θα συντονίζει την ατομική και ομαδική δουλειά.

Πότε: 26-28 Ιουνίου 2015

Που: Πυργιώτικα, Ναύπλιο

Ώρες: Παρασκευή 7.00 μμ – 9.00 μμ, Σάββατο 10.00 πμ – 7.00 μμ, Κυριακή 10.00πμ – 2.00μμ

Κόστος: 80 €

Διαμονή: Υπάρχει η δυνατότητα camping στο χώρο διεξαγωγής του σεμιναρίου. Οσοι προτιμούν τη διαμονή σε ξενοδοχείο χρειάζεται να κάνουν ατομικές κρατήσεις. Υπάρχει κοντά ένα οικονομικό ξενοδοχείο: «Ασπασία» (www.aspassia.gr)

Εγγραφή: Για να κλείσετε θέση καλέστε στο 210 9848 912 ή στείλτε e-mail στη διεύθυνση lena.aslanidou@gmail.com

Ένα κλικ εδώ για το φυλλάδιο με πληροφορίες σε αρχείο pdf

May 252015
 

IMG_5434

“Ανάπτυξη δεξιοτήτων για τη διαχείριση συγκρούσεων” – Αλεξάνδρα Βασιλείου, Ph.D.

Μεταπτυχιακό πρόγραμμα ‘Αντιμετώπιση του Πόνου’

Εργαστήριο Ιατρικής Ψυχολογίας της Ιατρικής Σχολής Ιωαννίνων

Χθες ολοκληρώσαμε το μάθημα “Ανάπτυξη δεξιοτήτων για τη διαχείριση συγκρούσεων” του Μεταπτυχιακού προγράμματος ‘Αντιμετώπιση του Πόνου’ που διοργανώνει το Εργαστήριο Ιατρικής Ψυχολογίας της Ιατρικής Σχολής Ιωαννίνων. Θέμα αυτής της συνάντησης η αναγνώριση αναγκών, ο τρόπος επικοινωνίας τους, ο ρόλος της συνειδητοποίησης τους για την επίλυση συγκρούσεων. Φτιάξαμε προσωπικούς ‘χάρτες’ αναγκών και δικαιωμάτων, ‘ναυαγήσαμε’ στον Ατλαντικό και εξερευνήσαμε τον τρόπο που επηρεάζεται η κρίση μας από άλλους, αλλά και τις αυξημένες πιθανότητες επιβίωσης μέσα από την συνεργασία στην ομάδα. Εξερευνήσαμε τις δυναμικές ανταγωνισμού/συνεργασίας που δημιουργούνται στις σχέσεις και πως αυτές επηρεάζονται από τις ανάγκες μας. Πλούσια συνάντηση, γόνιμη.

Στην ερώτηση ‘πως φεύγεις από εδώ σήμερα;’ η ομάδα απάντησε:

… ανακουφισμένη και με σκεπτική διάθεση

… με αίσθηση πρόκλησης και εγρήγορσης

… με την υπενθύμιση να μην επαναπαύομαι… και με ένα πλάκωμα ευθύνης

… με λύπη για κάποια λάθη μου και με αναγνώριση κάποιων αναγκών

… με διάθεση επανεξέτασης και συνεχούς διείσδυσης στα πράγματα

… με την αίσθηση ότι έκανα ανασκαφή στις δικές μου ανάγκες και στων άλλων- δεν τις υπολογίζουμε αρκετά

… με ευθύνη και στεναχώρια… Κάτι δικό μου; Για λάθη ίσως;

… προβληματισμένη, με διάθεση να αλλάξω πράγματα

προβληματισμένη και απορημένη

… έμαθα πράγματα, νιώθω ένα ‘μπάχαλο’ μέσα μου!

… με ικανοποίηση και αισιοδοξία

Ένα μεγάλο ευχαριστώ στην ομάδα για τις συναντήσεις μας και ευχές για καλή ολοκλήρωση του μεταπτυχιακού!

Ένα κλικ εδώ για περισσότερες φωτογραφίες από την επιμόρφωση…

May 182015
 

unnamed

Με αφορμή την διοργάνωση τού 20ου Ευρωπαϊκού Συνεδρίου Ψυχοθεραπείας της ΕΑΡ στην Αθήνα (19-21 Ιουνίου 2015,  ), η Ε.Ε.Ψ.Ε. θα πραγματοποιήσει ανοιχτή ομιλία τήν  Δευτέρα, 25 Μαΐου 2015 και ώρα 7:00–9:00 μ.μ. στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αμφιθέατρο «Άλκης Αργυριάδης» με θέμα:

Η Ψυχοθεραπεία στην Ελλάδα σήμερα

Θα μιλήσουν οι:

Νιζέττα Αναγνωστοπούλου, Ψυχολόγος, Εικαστική Ψυχοθεραπεύτρια, Δ/ντρια του Κέντρου Τέχνης & Ψυχοθεραπείας (ΚΤΨ)

Χρυσούλα Γιαλυράκη, Προσωποκεντρική Ψυχοθεραπεύτρια, Ιδρυτικό μέλος της Ελληνικής και Ευρωπαϊκής Εταιρίας Συμβουλευτικής

Χάρις Κατάκη, Ψυχολόγος, Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια, Συγγραφέας, Πρόεδρος του Εργαστηρίου Διερεύνησης Ανθρωπίνων Σχέσεων

Μαριλένα Κόμη, Ψυχοπαιδαγωγός, Σωματική Ψυχοθεραπεύτρια, Δ/ντρια Κέντρου Ψυχοθεραπείας & Συμβουλευτικής «Βίλχελμ Ράιχ»

Πέτρος Πολυχρόνης, Παιδοψυχίατρος, Θεραπευτής Ομάδας και Οικογένειας, Δ/ντής Αθηναϊκού Κέντρου Μελέτης του Ανθρώπου (ΑΚΜΑ)

Ιωάννης Τσέγκος, Ψυχίατρος, Ψυχαναλυτής Ομάδας, Πρόεδρος του Ανοικτού Ψυχοθεραπευτικού Κέντρου (ΑΨΚ), του Ινστιτούτου Ομαδικής Ανάλυσης Αθηνών (ΙΟΑΑ) και της Εταιρείας Ομαδικής Ανάλυσης Ελλάδος (ΕΟΑΕ)                  

Είσοδος ελεύθερη

May 172015
 
Pablo Picasso – Child playing with a toy truck

Pablo Picasso – Child playing with a toy truck

Πηγή: Ενθέματα

Τρεις ζωές χάθηκαν…

του Γιώργου Νικολαΐδη

Δεν νομίζω πως υπήρξε άνθρωπος σ’ αυτή τη χώρα που να μη συγκλονίστηκε από τον φρικτό θάνατο της μικρής Άννυς. Η υπόθεση έχει τρεις διακριτές διαστάσεις. Η πρώτη είναι η ανθρώπινη και αφορά τις ψυχολογικές διαδρομές των πρωταγωνιστών του δράματος: Είχαν ενεργή ψυχοπαθολογία και τι είδους; Πώς οδηγήθηκαν στις μοιραίες αποφάσεις; Έπαιξε ρόλο η εξάρτηση από ουσίες ή η επήρειά τους τις κρίσιμες ώρες; Ποια η ατομική τους διαδρομή, ποια η προοδευτική ψυχοκοινωνική τους έκπτωση που οδήγησε σε αυτή την κατάληξη; Ερωτήματα τα οποία μπορούν να απαντηθούν μόνον ύστερα από καιρό και -ίσως μόνο εν μέρει- από τους επαγγελματίες της ψυχικής υγείας και της δικαιοσύνης, που θα εμπλακούν. Τα υπόλοιπα, που λέγονται με ευκολία από γνωστούς τηλεψυχίατρους, τηλεψυχολόγους, πανελίστες εγκληματολόγους και νομικούς είναι εντελώς εκ του περισσού: ούτε διάγνωση ούτε πραγματογνωμοσύνη ούτε δικαστική απόφαση εκδίδεται με μια ματιά ή εξ αποστάσεως. Η κωμικοτραγική ιστορία της αυτόκλητης ψυχίατρου-μαϊμού τα λέει όλα επ’ αυτού.

Κι αυτό μας πάει στη δεύτερη διάσταση, την επικοινωνιακή, που αφορά τη διαχείριση του συμβάντος. Αυτή η διάσταση είναι πιο σημαντική όσο περισσότερο μια κοινωνία προχωράει στον δρόμο της «κοινωνίας του θεάματος». Οι δημοσιογράφοι ζητούν «να χυθεί άπλετο φώς», οι επαγγελματίες της κλειδαρότρυπας κοινοποιούν φρικιαστικές λεπτομέρειες του ειδεχθούς φονικού, οι νοσταλγοί της θανατικής ποινής βρίσκουν ξανά ευκαιρία να προπαγανδίσουν λυσσαλέα τη δολοφονία ανθρώπων από το κράτος, οι ανθρωπιστές αναμασούν κοινοτοπίες περί της κοινωνίας που διαφθείρει τους αρχικά καλούς καγαθούς ανθρώπους, οι φιλάνθρωποι σπεύδουν να δηλώσουν παρόντες στο εγχείρημα της προστασίας των παιδιών. Όλοι αυτοί δεν αποτελούν πλέον ένα χωριστό φαινόμενο από το αρχικό (το στυγερό έγκλημα), αλλά μάλλον την ουσία του για τον δημόσιο διάλογο. Με αφορμή μια ανθρώπινη τραγωδία, προωθεί ο καθένας την προαποφασισμένη ατζέντα του, αδιαφορώντας αν αυτό περνάει μέσα από την επίταση ενός γενικευμένου πανικού στην κοινωνία, είτε ηθικού («πού οδηγούμαστε;») είτε πραγματικού («πώς θα προστατέψουμε τα παιδιά μας;»).

Με μια πιο ψύχραιμη αντιμετώπιση όλα τα παραπάνω φαίνονται εντελώς άστοχα. Είναι άλλωστε πλέον δεδομένο (βλ. και τις περιπτώσεις του μικρού Άλεξ και του Β. Γιακουμάκη) πως η υπερβολική δημοσιότητα και η εμπλοκή άσχετων δεν βοηθούν καθόλου στη διερεύνηση τέτοιων υποθέσεων, ούτε από ψυχοκοινωνική πλευρά ούτε από ανακριτική, αλλά μάλλον τη δυσχεραίνουν. Ο δημόσιος λόγος είναι επίσης ενδεικτικός. Οι χαρακτηρισμοί «τέρας» δώσανε και πήρανε, εξυπηρετώντας βασικά τον καθησυχασμό των νοικοκυραίων πως «αυτοί» σε καμία περίπτωση δεν θα έφταναν ως εκεί. Οι ιστορίες των μεγάλων πολέμων του 20ού αιώνα, οι γενοκτονίες και πλείστα άλλα, ωστόσο, έχουν αποδείξει πως ο καθένας μας έχει μέσα του σε κάποιο βαθμό τη δυνατότητα να μεταστραφεί σε σαδιστική, καταστρεπτική μηχανή. Γι αυτό οι κοινωνίες οφείλουν να διαθέτουν νόμους, θεσμούς και ιδεολογίες συνύπαρξης, διαλόγου, ανοχής και σεβασμού της ανθρώπινης ζωής και αξιοπρέπειας.

Γι’ αυτό, άλλωστε, η θανατική καταδίκη καταργήθηκε στις ευρωπαϊκές χώρες. Γιατί η δημοκρατία δεν παίρνει κάτι που δεν μπορεί να δώσει πίσω. Στις ΗΠΑ, σε αρκετές αναδρομικές έρευνες, βρέθηκε πως εκτελεσμένοι θανατοποινίτες είχαν πέσει θύματα δικαστικής πλάνης, αλλά πλέον ήταν πολύ αργά… Μερικοί μάλιστα, ιδιαίτερα έγχρωμοι, είχαν κατηγορηθεί για ιδιαζόντως ειδεχθή εγκλήματα ενάντια σε μικρά παιδιά. Η επιλεκτική στοχοποίηση ατόμων που ανήκουν σε μειονότητες και η συνειρμική επικύρωση ρατσιστικών στερεοτύπων («μόνο αυτοί οι μαύροι/μετανάστες/χρήστες/γύφτοι κ.ο.κ. τα κάνουν αυτά στα παιδιά τους») δεν απουσίασε και στην περίσταση που συζητάμε. Ο δράστης αναφερόταν ως «27χρονος Βούλγαρος» ή «27χρονος χρήστης». Βέβαια, ξεχάστηκε ότι θανάτους και κακοποιήσεις παιδιών από τους γονείς έχουμε δυστυχώς κάθε χρόνο στη χώρα μας, με δράστες όλων των φυλών και των κοινωνικοοικονομικών στρωμάτων.

Μιλώντας για τις ευθύνες μιας συντεταγμένης δημοκρατικής πολιτείας φτάνουμε στην τρίτη διάσταση, την κοινωνική. Τι θα μπορούσε να είχε κάνει μια αλληλέγγυα πολιτεία ώστε να μην είχε συμβεί ένα τέτοιο δράμα; Πώς μπορεί να προστατευτεί από παρόμοιες ενδοοικογενειακές τραγωδίες; Ετούτη η πολύ σημαντική διάσταση λίγο απασχόλησε τον δημόσιο λόγο. Παρόλο που στη χώρα μας ούτε συγκροτημένο σύστημα κοινωνικών υπηρεσιών υπάρχει ούτε εξειδικευμένες υπηρεσίες παιδικής προστασίας για όλο τον πληθυσμό.

Σε πρόσφατη έρευνά μας, στο Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού, σε μεγάλο αντιπροσωπευτικό δείγμα παιδιών 11, 13 και 16 χρόνων, ενώ τα παιδιά σε ανώνυμο ερωτηματολόγιο ανέφεραν πως είχαν μία τουλάχιστον εμπειρία έκθεσης σε σωματική βία σε ποσοστό 47% (πάνω από 5% αφορούσε πολλαπλές εμπειρίες σωματικής κακοποίησης) το σύνολο των αρμόδιων φορέων, κυβερνητικών και μη, είχαν γνώση αναφορών για μόνο 0,18% των παιδιών της ίδιας ηλικίας. Σχετικά με τις σοβαρές περιπτώσεις σεξουαλικής βίας, τα μεν παιδιά ανέφεραν τέτοιο ιστορικό σε ποσοστό 4,5%, ενώ οι φορείς γνώριζαν μόνο το 0,07%.

Φυσικά, το πρόβλημα της ενδοοικογενειακής βίας κατά των παιδιών και της γονεϊκής επάρκειας δεν επιλύεται με την απομάκρυνση του παιδιού από τους γονείς τους, με την πρώτη υπόνοια, αφού μιλάμε για πάνω από 4.000 περιστατικά κακοποίησης ή παραμέλησης παιδιών στην Ελλάδα ετησίως, ενώ η τοποθέτηση των παιδιών σε ιδρυματικά πλαίσια φιλοξενίας εγκυμονεί συχνά την περαιτέρω θυματοποίησή τους.

Δυστυχώς στην Ελλάδα δεν λειτουργούν συγκροτημένα προγράμματα πρώιμου εντοπισμού των οικογενειών με παιδιά που αντιμετωπίζουν προβλήματα βίας ή παραμέλησης. Κατά τραγική σύμπτωση, την περίοδο αυτή επιχειρούμε ως Ινστιτούτο, σε συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας, την πιλοτική εφαρμογή ενός προγράμματος πρώιμης ανίχνευσης προβληματικών σχέσεων φροντίδας βρεφών και νηπίων στο 10% των Μονάδων Πρωτοβάθμιας Περίθαλψης της χώρας, με τη φιλόδοξη ελπίδα κάτι τέτοιο να γενικευτεί.

Σε άλλες πάντως χώρες του υπαρκτού καπιταλισμού, εδώ και δεκαετίες, αναγνωρίζουν την αξία που έχει η ζωή και η ευεξία ενός παιδιού, επομένως οι οικογένειες ήδη από τη γέννηση δέχονται την επίσκεψη, συνδρομή αλλά και εποπτεία των κοινωνικών υπηρεσιών. Ιδιαίτερα σε οικογένειες που ζουν σε συνθήκες κοινωνικού αποκλεισμού ή περιθωρίου ή με επιρρέπεια σε εγκληματικότητα, σε οικογένειες με προβλήματα χρήσης ουσιών, αλκοόλ ή ενεργού ψυχοπαθολογίας, οι επισκέψεις συνεχίζονται στο σπίτι μετά την έξοδο από το μαιευτήριο, για όσο χρειαστεί προκειμένου να διασφαλιστεί πως είναι δυνατή η ανατροφή του νεογέννητου παιδιού ή αλλιώς να ληφθούν μέτρα προστασίας του. Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι με την πλαισίωση αυτή, την υποστήριξη αλλά και την εποπτεία μιας συντεταγμένης πολιτείας, και τα παιδιά προστατεύονται και αρκετοί γονείς κινητοποιούνται, οριοθετούνται και, αντί της αυτοκαταστροφικής τους διαδρομής, μπορούν να οικοδομήσουν καινούργια ζωή. Γιατί η πλειοψηφία των γονέων αυτών –ίσως και οι γονείς της άτυχης Άννυς– δεν έχουν εξαρχής την πρόθεση να οδηγηθούν σε μια τραγική έκβαση, αλλά χάνονται βήμα-βήμα σε μια διαδρομή όπου ουδείς βρίσκεται να τους κρατήσει.

Φυσικά, ατομικές διαφοροποιήσεις πάντα υπάρχουν. Kάποιοι ανταποκρίνονται περισσότερο, κάποιοι ίσως καθόλου. Ωστόσο, από τη σκοπιά μιας συντεταγμένης κοινωνίας της αλληλεγγύης το ερώτημα είναι αν είναι διαθέσιμη κάθε δυνατότητα φροντίδας (ή και επιτήρησης) που θα έκανε, έστω και κάποιους, να αλλάξουν ρότα και να σωθούν ζωές βιολογικά και ψυχικά. Γιατί, κακά τα ψέματα, στο συγκεκριμένο συμβάν χάθηκαν τρεις ζωές. Ανεξάρτητα από οποιαδήποτε νομική έκβαση ή καταλογισμό ευθυνών, ποιος φαντάζεται πως οι γονείς αυτοί μπορούν να ζήσουν μια ζωή πια;

Ετούτο καθόλου δεν σημαίνει οποιαδήποτε επιείκεια ή συμψηφισμό των ευθυνών ούτε συνιστά ελαφρυντικό: η εξίσωση των κοινωνικών ευθυνών με την ατομική ατιμωρησία αποτελεί αυθαίρετο λογικό άλμα. Ωστόσο, το κοινωνικό σύνολο απέτυχε να αποτρέψει κάποια μέλη του να ακολουθήσουν διαδρομές καταστροφής, και δικής τους και άλλων, κάποιους ίσως απέτυχε να τους προστατέψει από τον ίδιο τους τον εαυτό. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, μάλιστα, η κοινωνία πιθανότατα ούτε καν προσπάθησε να τους αποτρέψει. Ενδεχομένως δεν γνώριζε καν την ύπαρξή τους και τη δυνητική επικινδυνότητα της κατάστασής τους.

Αντί λοιπόν να ζητάμε κρεμάλες, είναι προτιμότερο να σκεφτούμε πως πρέπει και στη χώρα μας να συγκροτηθεί ένα σύστημα κοινωνικών υπηρεσιών που θα αποτρέπει περιστατικά λιγότερο ή περισσότερο τραγικά στο μέλλον. Αλλιώς, αργά ή γρήγορα θα ζούμε εθισμένοι σε αυτά.

Ο Γιώργος Νικολαΐδης είναι ψυχίατρος, διευθυντής της Διεύθυνσης Ψυχικής Υγείας και Κοινωνικής Πρόνοιας του Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού.

May 092015
 

IMG_5031

Πηγή: εφημερίδα Εποχή

Ομοφοβία, σχολείο και θέατρο

Η μεγάλη ανάγκη να ανοίξει το σχολείο στα πραγματικά θέματα που απασχολούν τα παιδιά
της Μαρώς Τριανταφύλλου

Είναι μεγάλη ανάγκη να ανοίξει το σχολείο στα πραγματικά θέματα που απασχολούν τα παιδιά, να τα βοηθήσει να εκφράσουν τις απορίες τους, τους φόβους τους, τους προβληματισμούς τους, να τα απαλλάξει από τις οικογενειακές και κοινωνικές προκαταλήψεις και τα στερεότυπα, να τα οδηγήσει στην κριτική σκέψη και τη δημιουργία. Αλλιώς, ό,τι κι αν κάνουμε, θα παραμείνει μια αποστεωμένη δομή, βαθύτατα συνδεδεμένη με τις εξουσίες.

Ίσως ο τίτλος να είναι μεγαλεπίβολος. Θα ήθελα να μιλήσω σε πρώτο πρόσωπο για μια ουσιαστική και γόνιμη εμπειρία που είχα πριν από μερικές ημέρες, όταν παρακολούθησα ένα εργαστήριο για την ομοφοβία και την τρανσφοβία που διοργάνωσαν οι ψυχολόγοι Αλεξάνδρα Βασιλείου και Λένα Ασλανίδου. Η όλη εκδήλωση έλαβε χώρα στην αίθουσα εκδηλώσεων του 76ου Δημοτικού Σχολείου Αθηνών, στα Πετράλωνα, υπό την αιγίδα ενός φωτισμένου σχολικού συμβούλου της πρωτοβάθμιας, του Χάρη Παπαδόπουλου. Ήταν η δεύτερη παρόμοια εκδήλωση στα σχολεία της περιοχής, επιστέγασμα και οι δυο ενός πολύμηνου προγράμματος ενημέρωσης και προβληματισμού της τοπικής εκπαιδευτικής κοινότητας υπό τον τίτλο «Η σεξουαλική αγωγή στο δημοτικό. Χτίζοντας υγιείς σχέσεις ανάμεσα στα δύο φύλα».

Δύο ακραία περιστατικά σχολικού εκφοβισμού τους τελευταίους μήνες «ξύπνησαν» απότομα την ελληνική κοινωνία και την έβαλαν να ασκηθεί για άλλη μια φορά στο αγαπημένο της σπορ, «να πέφτει από τα σύννεφα». Η υπόθεση του νεαρού Βαγγέλη στα Γιάννενα -με ένα ακόμα παιδί νεκρό- θύμισε από μια άλλη πλευρά το νεαρό Άλεξ στη Βέροια πριν από κάποια χρόνια, ενώ την ίδια πάνω κάτω εποχή ένα 22χρονο κορίτσι, μαθήτρια σχολής του ΟΑΕΔ στο Ρέντη, απείλησε με μαχαίρι τις συμμαθήτριές της που διασκέδαζαν κοροϊδεύοντάς την. Οι συζητήσεις έδωσαν και πήραν για μερικές εβδομάδες και, όπως συνήθως συμβαίνει, το θέμα επισκιάστηκε από άλλες ειδήσεις και ήδη άρχισε να ξεχνιέται.

Αλλά η ενδοσχολική βία είναι εδώ, δεν έχει πάψει. Κι ανάμεσα στις κατηγορίες των παιδιών που μπαίνουν στο στόχαστρο, «προνομιακή» θέση έχουν εκείνα που δεν έχουν αποφασίσει τη φυλετική τους ταυτότητα είτε έχουν ήδη διαφορετικό ερωτικό προσανατολισμό. Έτσι, λαμπρή ήταν η πρωτοβουλία των εκπαιδευτικών στα Πετράλωνα να συζητήσουν επί μακρόν γι’ αυτό και να προσπαθήσουν να βρουν τρόπους να μιλήσουν με ειλικρίνεια στους μαθητές τους, να τους ενημερώσουν σωστά και χωρίς φόβο και προκαταλήψεις, κυρίως όμως με τέτοιο τρόπο που να δημιουργήσουν συνειδήσεις ανοιχτές στη διαφορετικότητα και την ανάγκη σεβασμού της. Μολονότι, κατά τη γνώμη μου, το δυσκολότερο για ένα εκπαιδευτικό είναι να βοηθήσει τους μαθητές του να αποδεχτούν τον εαυτό τους και να κάνουν την επιλογή που θα τους κάνει ολοκληρωμένες προσωπικότητες και ευτυχισμένους ανθρώπους.

Συνείδηση ελευθερίας

Ένας τρόπος να πλησιάσουν παιδιά και έφηβοι έννοιες όπως η διαφορετικότητα, η ελευθερία και το δικαίωμα τις επιλογής, η ανάγκη της αγάπης και της αποδοχής, το κοινωνικό και το βιολογικό φύλο, αλλά και να δουν σε βάθος τα προβλήματα που έχει ο άνθρωπος που τολμάει να δηλώνει τη διαφορετικότητά του, τους δρόμους και τις δυσκολίες που πέρασε ως να φτάσει σ’ αυτό, είναι το θέατρο.

Οι κυρίες Ασλανίδου και Βασιλείου -που ανήκουν σε μια προσέγγιση η οποία ονομάζεται Process Work, και βρίσκεται κοντά στην γιουνγκιανή σχολή- συγκέντρωσαν προσωπικές μαρτυρίες ομοφυλόφιλων ατόμων, αλλά και του περιβάλλοντός τους -κυρίως γονέων- και με μια ομάδα ηθοποιών (στην οποία συμμετείχαν και οι ίδιες) παρουσίασαν εν είδει αναλογίου αυτές τις μαρτυρίες, συγκλονιστικές στην απλότητά και την ειλικρίνειά τους, οι οποίες κάλυπταν ένα μεγάλο εύρος αντιδράσεων και προβληματισμών σχετικών με την ομοφυλοφιλία και τη διαφυλικότητα. Έπειτα δραματοποίησαν επιλεγμένες καταστάσεις από αυτές τις μαρτυρίες, που κινητοποίησαν συναισθηματικά και νοητικά ποικιλότροπα το κοινό. Ιδιαίτερα όταν, στο τέλος τις περφόρμανς, ένα άτομο κλείνεται σε κιβώτιο και σφραγίζεται εκεί μέσα -ένα εξαιρετικά εύληπτο και δυνατό σύμβολο της αποσιώπησης και της καταδίκης της διαφορετικότητας.

Η ελληνική κοινωνία έχει εθιστεί σε μια τηλεοπτική παρουσίαση της ομοφυλοφιλίας -για τη διαφυλικότητα έχουμε πολύ μακρύτερο δρόμο να διανύσουμε- που ισορροπεί με δυσκολία ανάμεσα στη φαιδρότητα, την επιφανειακότητα και τη γελοιοποίηση, ο πιο απλός τρόπος να διαγράψεις ένα ζήτημα αντί να το αναδείξεις και να το κοιτάξεις κατάματα. Έτσι δημιουργείται μια ψευδαίσθηση προοδευτισμού και δημοκρατικότητας, ενώ στην πραγματικότητα, η αντιμετώπιση είναι βαθύτατα συντηρητική και ομοφοβική. Παρόλ’ αυτά, και είναι παρήγορο, οι δύο ψυχολόγοι επέλεξαν να παρουσιάσουν αντιδράσεις γονέων -ιδίως μητέρων- που άφηναν χαραμάδες αλλαγής και ελπίδας. Δεν είναι λίγο.

Στο τέλος, το κοινό χωρίστηκε σε ομάδες για να συζητήσει τις αντιδράσεις του καθενός ξεχωριστά, όταν έπρεπε να δεχτεί στο περιβάλλον του ή να υπερασπίσει ένα ομοφυλόφιλο ή διαφυλικό άτομο και ακολούθησε μεγάλη συνολική συζήτηση.

Το θέατρο ως έκφραση και λύτρωση

Για άλλη μια φορά, φάνηκε η θεραπευτική δύναμη του θεάτρου. Τόσο στη δραματοθεραπεία, όσο και γενικά στην ψυχοθεραπευτική ως βοηθητικό μέσο έκφρασης (creatives), αλλά και στην αποεντατικοποίηση των συγκρούσεων, την απενοχοποίηση, ως πηγή ενδυνάμωσης και ως μέσο κατανόησης των μελών μιας ομάδας και επίλυσης σοβαρών κοινωνικών προβλημάτων με παράλληλη ανάπτυξη σχέσεων και κοινωνικής συνείδησης (π.χ. το Θέατρο του Αουγκούστο Μπάαλ). Ο ρόλος του μέσα στην εκπαιδευτική διαδικασία είναι σημαντικός και γόνιμος και το παράδειγμα δουλειάς των δύο ομάδων που δούλεψαν για να προετοιμάσουν το όλο δρώμενο, της Processwork Hub και της Amate Performance, εμπνευστικό.

Σε μια εποχή που αβασάνιστα κατεβαίνουν ως πρωτοποριακές οι μεγαλύτερες μετανεωτεριστικές «μπούρδες», προκαλώντας στο νου των παιδιών σύγχυση (όπως η ανοιχτή δυνατότητα του αναγνώστη να παρεμβαίνει στο λογοτεχνικό κείμενο και να το αλλάζει!) είτε δημιουργώντας την ψευδαίσθηση πως η παραγωγή τέχνης είναι μια εύκολη διαδικασία και κάθε τι που δημιουργεί κάποιος είναι τέχνη (!!!), τέτοιου τύπου χρήση της τέχνης είναι λυτρωτική. Και για τον μαθητή και για τον εκπαιδευτικό. Αρκεί να υπάρχει τόλμη και ευθύνη.

Είναι μεγάλη ανάγκη να ανοίξει το σχολείο στα πραγματικά θέματα που απασχολούν τα παιδιά, να τα βοηθήσει να εκφράσουν τις απορίες τους, τους φόβους τους, τους προβληματισμούς τους, να τα απαλλάξει από τις οικογενειακές και κοινωνικές προκαταλήψεις και τα στερεότυπα, να τα οδηγήσει στην κριτική σκέψη και τη δημιουργία. Αλλιώς, ό,τι κι αν κάνουμε, θα παραμείνει μια αποστεωμένη δομή, βαθύτατα συνδεδεμένη με τις εξουσίες.

Σημειώνουμε τα ονόματα της ομάδας: Χρυσή Βιδαλάκη, Νόπη Κεχάογλου, Βέρα Λάρδη, Βασιλική Λεκού, Στέφανος Παπαθανασίου, Βασίλης Σκαρμούτσος.
Υπεύθυνοι παραγωγής: Αντιγόνη Αυγερινού, Γιάννος Ηλιάδης.

Στη δουλειά αυτή θα επανέλθουμε το συντομότερο.

May 082015
 

afisa 2015 τελ

“Ομοφοβία και Τρανσφοβία στην Εκπαίδευση, Κοινωνικές αντιλήψεις και στάσεις: Ο ρόλος των φορέων”

Πολιτιστικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων “Μελίνα Μερκούρη”, Ηρακλειδών 66, Θησείο

Παρασκευή     8 Μαΐου (16:00 – 20:00)
Σάββατο         9 Μαΐου (15:00 – 19:00)

Η διημερίδα απευθύνεται κυρίως σε εκπαιδευτικούς, αλλά και σε κάθε άτομο που προβληματίζεται για τον σχολικό εκφοβισμό και τις διακρίσεις γύρω από ζητήματα φύλου και σεξουαλικότητας. Είναι ανοιχτή στο κοινό.

Στόχος μας είναι να διερευνηθούν ζητήματα στάσεων, αντιλήψεων και πρακτικών των εμπλεκόμενων φορέων (κράτος, γονείς, εκπαιδευτικοί, συνομήλικοι, εκκλησία, ΜΜΕ, κοινωνικά δίκτυα, συλλογικότητες, επιστημονικός κόσμος κ.ά.) που επηρεάζουν την εκπαίδευση και την ευρύτερη σχολική κοινότητα γύρω από ζητήματα φύλου και σεξουαλικότητας.

Θεωρούμε ότι όλες αυτές οι άρρητες και λανθάνουσες αντιλήψεις διαμορφώνουν την καθημερινότητα των μαθητών/τριών, των εκπαιδευτικών και των γονέων και επηρεάζουν πολιτικές και πρακτικές, θέτοντας τις βάσεις για φαινόμενα σεξισμού και ομοφοβίας / τρανσφοβίας. Μέσα από την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση όλων μας ελπίζουμε να ανοίξει ένας γόνιμος διάλογος γύρω από αυτό το σοβαρό θέμα που μέχρι τώρα καλύπτεται από σιωπή και αμηχανία.

Υπάρχουν δυνατότητες και προοπτικές για  συμπεριληπτικές πρακτικές στην κοινωνία που θα θέτουν τις βάσεις για ένα σχολείο χωρίς αποκλεισμούς;

Επίσης, το Σάββατο 9 Μαΐου, από τις 11:00 μέχρι τις 15:00 πριν την έναρξη των εισηγήσεων, θα πραγματοποιηθεί για περιορισμένο αριθμό συμμετεχόντων/ουσών το πρόγραμμα “Αν όχι εσύ, ποιος;” από τη Ζωντανή Βιβλιοθήκη –  Human Library Greece, το οποίο είναι εκπαιδευτικό εργαλείο για παρέμβαση σε περιστατικά ρατσιστικής, ομοφοβικής και τρανσφοβικής βίας. Για να κλείσετε θέση στο συγκεκριμένο πρόγραμμα επικοινωνήστε εγκαίρως στο info@omofovia.gr.
Το υπόλοιπο μέρος του προγράμματος με τις εισηγήσεις, τις βιωματικές καταθέσεις και τις συζητήσεις, είναι ανοιχτό στο κοινό.

ιστοσελίδα:    www.omofovia.gr
επικοινωνία:  info@omofovia.gr
Η εκδήλωση στο facebook:  https://www.facebook.com/events/761380903977812/

Πρόγραμμα Διημερίδας

Παρασκευή 8 Μαΐου

16:00 – 16:05
Καλωσόρισμα
Συντονίστρια Ράνια Σερασκέρη, εκπαιδευτικός

16:05 – 16:15
Εισαγωγή στη θεματική της ημερίδας και παρουσίαση της Ομάδας “Ομοφοβία και Τρανσφοβία στην Εκπαίδευση”
Σάββας Γεωργιάδης, Παιδοψυχίατρος

16:15 – 16:40
Χαιρετισμοί και ενημέρωση από Οργανώσεις την Κοινωνίας των Πολιτών
ColourYouth
ΛΟΑΤ ΑμεΑ
Σωματείο Υποστήριξης Διεμφυλικών (ΣΥΔ)
QueerTrans
Οικογένειες Ουράνιο Τόξο

16:40 – 17:00
“Φύλο και σχολική παρενόχληση : η συνέχής αποσιώπηση”
Μαίρη Λεοντσίνη, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια ΤΕΑΠΗ – ΕΚΠΑ

17:00 – 17:20
“Αγωγή Υγείας και ΛΟΑΤ ζητήματα”
Μαρία Χιόνη, Υπεύθυνη Αγωγής Υγείας Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Α΄ Αθήνας

17:20 – 17:40
“Generation 2.0 : Πολλαπλές ταυτότητες και κοινωνική αποδοχή”
Ανδρομάχη Παπαιωάννου, Διδάκτωρ Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και μέλος του Generation 2.0 RED

17:40 – 18:00 Συζήτηση
18:00 – 18:20 Διάλειμμα

18:20 – 18:40
“Είναι το παιδί μου”
Το Pflag και το Φόρουμ της ColoyrYouth “Μοιράσου το”, μιας υπηρεσίας αλληλοϋποστήριξης και επικοινωνίας μεταξύ των γονιών που έχουν ΛΟΑΤ παιδιά.
Ζωντανή συζήτηση μίας εκπαιδευτικού και μίας μητέρας που ο γιος της είναι γκέι.

18:40 – 20:00
Τράπεζα Βιωμάτων
Ζωντανές διηγήσεις εμπειριών από άτομα που έχουν βιώσει σχετικό εκφοβισμό στην εκπαίδευση και συζήτηση-ερωτήσεις με το κοινό.
Συντονισμός από τη Ζωντανή Βιβλιοθήκη – Human Library Greece

Σάββατο 9 Μαΐου – Πρόγραμμα “Αν όχι εσύ, ποιος;”

11:00 – 15:00
Εκπαιδευτικό εργαλείο για παρέμβαση σε περιστατικά ρατσιστικής, ομοφοβικής, και τρανσφοφικής βίας,
Συντονισμός από τη Ζωντανή Βιβλιοθήκη – Human Library Greece
(Μόνο για 20 άτομα με σειρά προτεραιότητας, κλείστε θέση στο info@omofovia.gr)

Σάββατο 9 Μαΐου – Εισηγήσεις

15:00 – 15:10
Καλωσόρισμα
Συντονίστρια Ράνια Σερασκέρη, εκπαιδευτικός

15:10 – 15:30
” Ενάντια στην ομοφοβία και την τρανσοφοβία: πολιτικές και πρακτικές ”
Βασιλική Κατριβάνου, Βουλευτής, Εκπαιδεύτρια στην επίλυση συγκρούσεων

15:30 – 15:50
“Διεμφυλικότητα, Αποκλεισμός από την Εκπαίδευση και Σχολική Παρενόχληση ”
Πάρβη Πάλμου, Συνθετική Ψυχοθεραπεύτρια, Master in Clinical Psychology

15:50 – 16:10
“Σεξουαλικότητα, διαφορετικότητα και ανθρώπινα δικαιώματα – Στάσεις και αντιλήψεις των νέων στην Ελλάδα για τα άτομα ΛΟΑΤ”
Μαργαρίτα Γερούκη, Σχολική σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης

16:10 – 16:30
“Παρατηρητήριο κατά της Σχολικής Βίας και του Εκφοβισμού – Η ευθύνη του σχολείου – Καλές πρακτικές”
Χάρης Παπαδόπουλος, Σχολικός Σύμβουλος της 10ης Περιφέρειας Δημοτικής Εκπαίδευσης Αττικής

16:30 – 16:50
“Διαδίκτυο και ΛΟΑΤ έφηβοι”
Γεώργιος Ν. Κορμάς, υπεύθυνος της Γραμμής Βοηθείας του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου

16:50 – 17:10 Συζήτηση
17:10 – 17:30 Διάλειμμα

17:30- 17:50
“Ομοφοβία στην Οθόνη και τα Πρωτοσέλιδα”
Μαρία Λούκα, Δημοσιογράφος στο Κόκκινο και Βηmagazino

17:50 – 18:10
“Τα νοσηρά στερεότυπα για τις παραλλαγές της ανθρώπινης σεξουαλικότητας. Υπάρχει θεραπεία;”
Δημήτρης Παπαδημητριάδης-Ψυχίατρος ψυχοθεραπευτής, ειδικός επιστήμονας Διεθνούς Πολιτικής Υγείας (LSE)

18:10 – 18:30
Χαμόγελο του Παιδιού
Στέφανος Αλεβίζος, Ψυχολόγος στο Τμήμα Ενημέρωσης Παιδιών, Γονέων και Εκπαιδευτικών του Χαμόγελου του Παιδιού

18:30 – 19:00
“Ο Συνήγορος του Παιδιού απέναντι στις προκαταλήψεις, τις διακρίσεις και τις φοβίες σχετικά με τη σεξουαλικότητα”
Γιώργος Μόσχος, Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη για τα Δικαιώματα του Παιδιού

19:00 – 19:30 Συζήτηση

May 072015
 

IMG_5140

Το Δίκτυο Δράσης Κοινωνικών Λειτουργών σε συνεργασία με το Processwork Hub και την Amate Performance παρουσίασαν την ‘Αυθεντική Αντίδραση’ στο θέατρο Vault την Τετάρτη 6/5/15.

Τι είναι η ομοφοβία και η τρανσφοβία; Πως τη βιώνουν οι άνθρωποι που είναι ομοφυλόφιλοι και τρανς; Πως τη βιώνουν οι οικογένειες τους και η σχολική κοινότητα; Ποιος είναι ο ρόλος των εκπαιδευτικών στην αντιμετώπιση της; Στόχος μας είναι μέσα από τη θεατρική δράση και το διάλογο να προβληματιστούμε γύρω από το πως η ομοφοβία και η τρανσφοβία περιθωριοποιούν ομάδες ανθρώπων, δημιουργούν πόνο και μας εγκλωβίζουν όλους, ανεξαρτήτως φύλου και σεξουαλικού προσανατολισμού.

Η δράση χωρίζεται σε δύο μέρη. Το πρώτο είναι μία performance-δρώμενο βασισμένο σε αληθινές ιστορίες που αφορούν στους ανθρώπους της ΛΟΑΤ κοινότητας, γονείς κι εκπαιδευτικούς. Το δεύτερο μέρος είναι μια συζήτηση με τους παρευρισκόμενους, με στόχο τη βαθύτερη κατανόηση των εμπειριών, το μοίρασμα διαφορετικών απόψεων, συναισθημάτων και εμπειριών γύρω από το θέμα.

Σχεδιασμός δράσης – δραματουργική επεξεργασία: Λένα Ασλανίδου, Αλεξάνδρα Βασιλείου, Βέρα Λάρδη
Σκηνοθεσία: Βέρα Λάρδη
Επιμέλεια κίνησης: Βασίλης Σκαρμούτσος
Συμμετέχουν: Λένα Ασλανίδου, Αντιγόνη Αυγερινού, Αλεξάνδρα Βασιλείου, Χρυσή Βιδαλάκη, Γιάννος Ηλιάδης, Νόπη Κεχάογλου, Βέρα Λάρδη, Βασιλική Λεκού, Στέφανος Παπαθανασίου, Βασίλης Σκαρμούτσος
Συντονισμός συζήτησης: Λένα Ασλανίδου, Αλεξάνδρα Βασιλείου
Υπεύθυνοι παραγωγής: Αντιγόνη Αυγερινού, Γιάννος Ηλιάδης

Ένα κλικ εδώ για περισσότερες φωτογραφίες από τη χθεσινή performance/διάλογο…

May 062015
 

Είναι δύσκολο και παρακινδυνευμένο να κάνει κάποιος διαγνώσεις εκ του μακρόθεν, χωρίς να γνωρίζει την ιστορία του ανθρώπου που αναλαμβάνει να κρίνει.

Και ούτε αρκεί μια «διάγνωση», όπως ούτε και η χρήση ουσιών και η τοξικοεξάρτηση από μόνες τους, για να εξηγήσουν το όποιο τραγικό συμβάν, όπως αυτό της δολοφονίας της 4χρονης από τον πατέρα της.

Τέτοιες άγριες δολοφονίες, που δεν είναι ούτως ή άλλως συχνές, έρχονται πάντα και παντού -όταν συμβαίνουν- στο επίκεντρο της δημοσιότητας μέσα από μια υπερπροβολή του θηριώδους χαρακτήρα τους, που συσκοτίζει τους παράγοντες, υποκειμενικούς και κοινωνικούς, οι οποίοι -στην αλληλοδιαπλοκή τους- μπορούν να δώσουν μια εξήγηση για το τι και πώς έγινε.

Για τη σχέση του ζεύγους, τους κοινωνικούς όρους της ύπαρξής τους, για την ιδιαιτερότητα της προσωπικότητας και της πιθανής ψυχοπαθολογίας, καθώς και τον τρόπο επίδρασης της χρήσης ουσιών πάνω σε αυτή την προσωπικότητα και/ή ψυχοπαθολογία, για τις ανάγκες (επιβίωσης/ θεραπείας/ απεξάρτησης) που έμεναν αναπάντητες και δεν έβρισκαν απαντήσεις (από υπηρεσίες που ποτέ δεν υπήρχαν ή αν υπήρχαν, οι λίγες, είναι σε κατάρρευση) παρά μόνο στις συγκεκριμένες υπαρξιακές και κοινωνικές διαδρομές του πατέρα, του ζεύγους.

Κάθε τέτοια τραγική ιστορία, αν ψαχτεί πραγματικά και όχι μόνο στο επίπεδο των τηλεεισαγγελέων, έχει πολλά να πει γι’ αυτές τις διαδρομές της εγκατάλειψης, του αποκλεισμού, της έλλειψης κατάλληλων θεραπευτικών απαντήσεων και κοινωνικής στήριξης.

Κι αυτό, όχι για να δικαιολογήσει κανείς -κατ’ ουδένα τρόπο- την απεχθέστατη πράξη, αλλά για να την καταλάβει.

Γιατί μόνο κατανοώντας την μπορεί να γίνουν βήματα για τη δημιουργία των όρων, ώστε οι άνθρωποι να μη φτάνουν σ’ αυτό το σημείο και τα θύματα του κοινωνικού αποκλεισμού να μη σπρώχνονται στις συνθήκες, μέσα στις οποίες καταλήγουν να γίνονται θύτες.

May 022015
 

e
 

Η Απαγορευμένη Εκπαίδευση (La Educacion Prohibida) είναι ένα ανεξάρτητο ντοκιμαντέρ που κυκλοφόρησε το 2012. Περιγράφει ποικίλες εναλλακτικές πρακτικές εκπαίδευσης και αντισυμβατικά σχολεία στη Λατινική Αμερική και την Ισπανία, και περιλαμβάνει εκπαιδευτικές προσεγγίσεις όπως η λαϊκή επιμόρφωση, το σύστημα Μοντεσσόρι, η προοδευτική εκπαίδευση, η εκπαίδευση Βάλντορφ, η κατ οίκον διδασκαλία. Το ντοκιμαντέρ χωρίζεται σε 10 θεματικά επεισόδια, που το καθένα παρουσιάζει μια διαφορετική πτυχή της εκπαίδευσης στο πλαίσιο του σχολείου και έξω από αυτό. Τα θέματα περιλαμβάνουν την ιστορία του σχολικού συστήματος, την εξουσία και δύναμη στα σχολεία, την αξιολόγηση και το διαχωρισμό των μαθητών, την κοινωνική λειτουργία των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, καθώς και το ρόλο των εκπαιδευτικών και των οικογενειών. Η ταινία περιέχει σχεδόν 30 λεπτά κινουμένων σχεδίων και μια φανταστική δραματοποιημένη ιστορία που συνδέει τα επεισόδια. Είναι η πρώτη Ισπανική ταινία που χρηματοδοτήθηκε μέσω της μεθόδου πληθοχρηματοδότησης και προβλήθηκε ταυτόχρονα σε 130 πόλεις, σε 13 χώρες, με συνολικό αριθμό 18.000 θεατών μέσα σε μια μέρα.