Oct 092019
 

Νάνσυ Παπαθανασίου*

Το θέμα με την πρόταση της κυβέρνησης δεν είναι αν θα διοριστούν στο Δ.Σ. του ΚΕΘΕΑ οι άριστοι ή η αποζημίωση που θα λαμβάνουν. Είναι ότι καταργεί ουσιαστικά τον κοινοτικό προσανατολισμό του ΚΕΘΕΑ, το πιο σημαντικό ίσως στοιχείο ενδυνάμωσης, επαναφέροντας την κοινότητα σε μια θέση ανίσχυρη, μακριά από τη λήψη αποφάσεων.

Το ΚΕΘΕΑ ανακοίνωσε ότι επιχειρείται η κατάργηση του αυτοδιοίκητου χαρακτήρα του, με τον διορισμό του Δ.Σ. του από το υπουργείο Υγείας.

Μέχρι τώρα το Δ.Σ. του ΚΕΘΕΑ είναι άμισθο, εκλεγόταν από τη Γενική Συνέλευση, αποτελείται από εννέα αιρετά και τρία αναπληρωματικά μέλη και συμμετέχουν σε αυτό και δύο μη αιρετά μέλη (από το Εθνικό Συμβούλιο Δημόσιας Υγείας και το το Δ.Σ. του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής αντίστοιχα).

Το ΚΕΘΕΑ έχει χτίσει έναν τομέα επιστημονικής εξειδίκευσης που βασίζεται στο κοινοτικό μοντέλο δουλειάς από και με την κοινότητα στην οποία απευθύνεται, σε μια έκταση που είναι πρωτόγνωρη στην Ελλάδα.

Η πράξη αυτή επεκτείνεται και στη σύνθεση της Γενικής Συνέλευσης· ένα από τα πιο σημαντικά χαρακτηριστικά της οργανωτικής δομής του ΚΕΘΕΑ είναι η πρόσβαση στις γενικές συνελεύσεις των μελών των θεραπευτικών προγραμμάτων που είναι στη φάση της επανένταξης.

Αναγνωρίζεται δηλαδή το δικαίωμα όσων λαμβάνουν τις υπηρεσίες του ΚΕΘΕΑ να συμμετέχουν ισότιμα στις συλλογικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων που αφορούν την εκλογή του Δ.Σ., μαζί με τους εργαζόμενους και τους εκπροσώπους των οικογενειών.

Η φιλοσοφία πίσω από αυτή τη στάση συνάδει απόλυτα με τη δυνατότητα που δίνει το ΚΕΘΕΑ σε πρώην χρήστες και χρήστριες να γίνουν θεραπευτές και θεραπεύτριες, να ενταχθούν δηλαδή ισότιμα στο επαγγελματικό και επιστημονικό προσωπικό, μετά την ολοκλήρωση της επανένταξης, να συμμετάσχουν στη χάραξη των στόχων και της πολιτικής του οργανισμού.

Η πρακτική αυτή αναγνωρίζει την αξία του προσωπικού βιώματος και ως δυνάμει επιστημονικού εργαλείου και δίνει έμπρακτα τη δυνατότητα στα άτομα που έχουν υπάρξει χρήστες και χρήστριες να μετακινηθούν στον ρόλο του επαγγελματία. Με δυο λόγια, κάνει πράξη την επανένταξη την οποία διεκδικεί.

Το θέμα με την πρόταση της κυβέρνησης δεν είναι αν θα διοριστούν στο Δ.Σ. του ΚΕΘΕΑ οι άριστοι ή η αποζημίωση που θα λαμβάνουν. Είναι ότι καταργεί ουσιαστικά τον κοινοτικό προσανατολισμό του ΚΕΘΕΑ, το πιο σημαντικό ίσως στοιχείο ενδυνάμωσης, επαναφέροντας την κοινότητα σε μια θέση ανίσχυρη, μακριά από τη λήψη αποφάσεων.

Ταυτόχρονα, είναι και ένα ηχηρό μήνυμα ότι ο τοίχος ανάμεσα σε όσους βρίσκονται σε θέση ισχύος (επιστημονικής, κοινωνικής, πολιτικής ή όποιας άλλης) και σε όσους βρίσκονται σε θέση «ωφελούμενου» δεν πρέπει να γκρεμίζεται· το μόνο αποδεκτό είναι ένα μοντέλο «φιλανθρωπίας» και «αυθεντίας», που στην ουσία του είναι βαθιά εξουσιαστικό. Είναι όμως και απόλυτα συνεπές με την επιθυμία για διατήρηση μιας κοινωνικής ιεραρχίας που καθιστά αδύνατη την ισοτιμία.

Οσοι επαγγελματίες ψυχικής υγείας εργαζόμαστε βασισμένοι και βασισμένες στις αρχές της κοινοτικής συμπεριληπτικής προσέγγισης στην παροχή υπηρεσιών ψυχοκοινωνικής υγείας χρειάζεται να διαφυλάξουμε παραδείγματα όπως αυτό του ΚΕΘΕΑ και, επικεντρωμένοι σε έναν κοινοτικό τρόπο δουλειάς, να προσπαθούμε να βελτιώνουμε πρακτικές και να αίρουμε αποκλεισμούς και διακρίσεις εντός των οργανισμών μας.

Με αυτήν την έννοια, το ΚΕΘΕΑ μπορεί να έχει πολλά πράγματα ακόμη να βελτιώσει και να διορθώσει στην ήδη μακρά πορεία του, βήματα που μόνο στηρίζοντας τον ανεξάρτητο χαρακτήρα του μπορούμε να ελπίζουμε ότι θα γίνουν.

* PhD – κλινική ψυχολόγος, επιστημονικά υπεύθυνη Orlando LGBT+

Πηγή: ΕφΣυν

Oct 032019
 

Πηγή: Βαβυλωνία

φωτογραφία από το site babylonia.gr

Γιώργος Τσιάκαλος
Ομότιμος Καθηγητής Παιδαγωγικής ΑΠΘ

«Μόρια» ήταν το όνομα του απόλυτου Κακού για πολλούς αιώνες στην Ευρώπη. Και μόνο το άκουσμα της λέξης έσπερνε φόβο και τρόμο, και «μακριά από εμάς με κάθε θυσία» ήταν η σκέψη που καθόριζε τη συμπεριφορά των ανθρώπων. Moria Grande ή «μαύρος Θάνατος» ονομάστηκε η μεγάλη πανώλη (πανούκλα) που θέρισε το ένα τρίτο του πληθυσμού της Ευρώπης τον 14ο αιώνα.

«Μόρια» είναι και πάλι σήμερα ένα όνομα που σκοπό έχει να σπείρει τον φόβο και τον τρόμο σε όσους ανθρώπους επιχειρούν να δραπετεύσουν από μέρη πείνας, καταδυνάστευσης, πολέμων και θανάτου παίρνοντας τον μοναδικό δρόμο σωτηρίας που έχουν στη διάθεσή τους: εκείνον του Αιγαίου.

Μπροστά στην ανθρωπιστική καταστροφή που συμβαίνει σήμερα στη Λέσβο πολλοί και πολλές αναρωτιούνται: «πώς είναι δυνατόν να υπάρχει σήμερα η Μόρια;». Η απάντηση στο ερώτημα δεν είναι δύσκολη.

Οδηγία 2001/51/ΕΚ του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Σύμφωνα με τον Κανονισμό Δουβλίνο 3 (αρχικά Συνθήκη του Δουβλίνου) η πρώτη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην οποία εισέρχεται ένα άτομο, είναι υπεύθυνη να δεχτεί την αίτηση ασύλου, ακόμη και εάν το άτομο επιθυμεί να υποβάλει την αίτησή του σε άλλη χώρα της ΕΕ. Πολλοί θεωρούν ότι το Δουβλίνο (στις διάφορες μορφές του) ήταν αυτό που μετέτρεψε τα κράτη της Νότιας Ευρώπης σε σχεδόν αποκλειστικούς αποδέκτες των αιτήσεων ασύλου προσφύγων από την Ασία και την Αφρική. Και πολλοί επίσης θεωρούν πια αυτονόητο ότι οι αιτούμενοι άσυλο μόνον παράτυπα μπορούν να φτάσουν στις χώρες αυτές.  Πράγματι αυτό ισχύει στην πράξη σήμερα.

Όμως η αλήθεια είναι ότι μέχρι το 2001 χιλιάδες αιτήσεις ασύλου υποβάλλονταν και κρίνονταν και στις χώρες της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης. Στη Γερμανία π.χ. ακόμη και μετά τους περιορισμούς που νομοθετήθηκαν το 1993 (μετά τη Συνθήκη του Δουβλίνου) δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι έφταναν στη χώρα και στα σύνορα δήλωναν ότι ζητούν άσυλο. Στα διεθνή αεροδρόμια υπήρχαν χώροι υποδοχής ακριβώς γι’ αυτόν το σκοπό, περίπου σαν τα hot spots της Ελλάδας, που συχνά περιλάμβαναν ακόμη και σχολείο για τα ανήλικα παιδιά. Το ίδιο ίσχυε για όλα τα διεθνή αεροδρόμια της Ευρώπης. Οι περισσότεροι από αυτούς τους χώρους υπάρχουν ακόμη, όμως τώρα πια συνήθως είναι άδειοι.

Τι συνέβη το 2001;

Στις 28 Ιουνίου 2001 το Συμβούλιο της Ευρώπης, δηλαδή οι αρχηγοί των κρατών-μελών της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου και του Έλληνα πρωθυπουργού, εξέδωσε την Οδηγία 2001/51, με την οποία τιμωρούνται αυστηρά οι αεροπορικές και οι ναυτιλιακές εταιρείες εάν μεταφέρουν προς την ΕΕ επιβάτες που δεν έχουν χωρίς βίζα Σένγκεν. Υποχρεώνονται δηλαδή οι εταιρείες να κάνουν τον έλεγχο, που μέχρι εκείνη την ημέρα γινόταν από τους αστυνομικούς της κάθε χώρας κατά την είσοδο στα αεροδρόμια και στα λιμάνια της.

Τα πρόστιμα που προβλέπονται στην Οδηγία είναι τόσα υπέρογκα ώστε είχαν ως αποτέλεσμα την πλήρη συμμόρφωση όλων των εταιρειών. Με αυτόν τον τρόπο οι πύλες πρόσβασης στην Ευρώπη για πολίτες τρίτων χωρών χωρίς βίζα Σένγκεν περιορίστηκαν να υπάρχουν μόνο στα εξωτερικά χερσαία σύνορα.

Στη συνέχεια, με μια σειρά διακρατικών συμφωνιών με τα κράτη που συνορεύουν με την ΕΕ, έκλεισαν και οι πύλες στα χερσαία σύνορα. Έτσι, ένας Σύρος με νόμιμο διαβατήριο αλλά χωρίς βίζα Σένγκεν που βρίσκεται νόμιμα στην Τουρκία δεν μπορεί να την εγκαταλείψει χρησιμοποιώντας τις εξόδους των χερσαίων συνόρων προς την Ελλάδα και τη Βουλγαρία, καθώς η Τουρκία έχει αναλάβει την υποχρέωση να μην επιτρέπει την έξοδο προς χώρες της ΕΕ σε ανθρώπους που δεν έχουν βίζα Σένγκεν.

Συνεπώς, το μόνο που απομένει σ’ αυτούς είναι η παράτυπη είσοδος στην ΕΕ, δηλαδή ο δρόμος από τον Έβρο, το Αιγαίο, τη Μεσόγειο. 40.000 νεκροί πρόσφυγες στη θάλασσα ήταν ο φόρος αίματος από την εφαρμογή αυτής της Οδηγίας.

Πώς εφαρμόζεται η Οδηγία 2001/51/Εκ στην Ελλάδα;

Η Οδηγία επιβάλλει στα κράτη-μέλη την αυστηρή τήρησή της, αφήνει όμως σ’ αυτά το δικαίωμα να την εφαρμόζουν με τον τρόπο που εκείνα θεωρούν πιο κατάλληλο. Σε κάθε περίπτωση όμως τα μέτρα πρέπει να είναι «αποτελεσματικά, αναλογικά και αποτρεπτικά».

Οι τρεις αυτές έννοιες, που στην Οδηγία αφορούν την αντιμετώπιση όσων εταιρειών μεταφέρουν μετανάστες, έγιναν στη συνέχεια ο πυρήνας της πολιτικής με την οποία αντιμετωπίζονται όσοι και όσες καταφέρνουν να διασχίσουν το Αιγαίο και να επιβιώσουν. Ο Γιάννης Μουζάλας, μιλώντας ως αρμόδιος υπουργός στην Κεντρική Επιτροπή του κυβερνώντος κόμματος στις 12 Φεβρουαρίου 2017, χρησιμοποίησε ακριβώς αυτές τις λέξεις για να ορίσει την πολιτική του. Την ίδια άποψη είχε εκφράσει σε συνέντευξή του ήδη στις 24 Αυγούστου 2015 ο τότε υπουργός Προστασίας του Πολίτη της κυβέρνησης Γιάννης Πανούσης με τη φράση «η Ελλάδα θα έπρεπε να ασκεί και αποτρεπτική πολιτική στο μεταναστευτικό».

Η λογική στην οποία θεμελιώνεται αυτή η πολιτική είναι ότι οι κυνηγημένοι του κόσμου θα εγκαταλείψουν την προσπάθειά τους να καταφύγουν στην Ευρώπη, εάν οι συνθήκες που θα βρουν εδώ θα είναι χειρότερες από εκείνες που άφησαν πίσω τους. Εάν αυτό γίνει κατορθωτό, τότε η «αποτρεπτική» πολιτική θα μπορεί να χαρακτηριστεί και ως «αποτελεσματική».

Η «αναλογικότητα» που προβλέπεται στην Οδηγία σημαίνει ότι δεν θα πρέπει τα μέτρα να υπερβαίνουν «τα αναγκαία όρια για την επίτευξη του στόχου». Άξιο προσοχής είναι το γεγονός ότι το περιεχόμενο της αρχής της αναλογικότητας για κάθε μέτρο ορίζεται αποκλειστικά ως συνάρτηση της επίτευξης του στόχου και όχι σε σχέση με αξίες του ανθρώπινου πολιτισμού.

Έτσι, για τον πρωθυπουργό της Ουγγαρίας αναλογικό είναι το μέτρο της φυλάκισης των προσφύγων στο πλαίσιο της αποτρεπτικής πολιτικής, ενώ στην Ελλάδα τον ίδιο ρόλο παίζουν οι συνθήκες διαβίωσης στα στρατόπεδα προσφύγων, και ιδιαίτερα σ’ εκείνα των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου. Πολύ χαρακτηριστικά αναφέρεται στη αιτιολογική παράγραφο της προκήρυξης για την «Κατασκευή Προαναχωρησιακού Κέντρου Κράτησης στη νήσο Κω» (8 Φεβρουαρίου 2017) το εξής: «Η κατασκευή δομών κράτησης θα λειτουργήσει αποτρεπτικά ως προς την δημιουργία νέων μεταναστευτικών ροών». Ως προς την αναλογικότητα η Ευρώπη διατύπωσε επίσημα αντιρρήσεις για τις φυλακίσεις στην Ουγγαρία, όπως επίσης για την κατασκευή του φράχτη στον Έβρο. Όμως, καμιά επίσημη αντίρρηση δεν διατύπωσε ποτέ για την κατάσταση στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου (χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι δική της επιλογή οι κρατήσεις εκεί ή ότι προβλέπονται στη συμφωνίας της με την Τουρκία).

Στο παρελθόν η αποτρεπτική πολιτική είχε διατυπωθεί με πολύ μεγαλύτερη ειλικρίνεια. Ο αρχηγός της αστυνομίας είχε χρησιμοποιήσει τη φράση «πρέπει να τους κάνουμε το βίο αβίωτο», ενώ ο Αθανάσιος Πλεύρης έλεγε «πρέπει να περνάνε χειρότερα εδώ από τις χώρες τους, η κόλαση πρέπει να φαντάζει παράδεισος σε αυτό που θα ζουν εδώ». Για τον σκοπό αυτό πρότεινε να γίνεται γνωστό σε όσους/ες έρχονται στην Ελλάδα ότι «όταν είσαι εδώ δεν θα υπάρχουν κοινωνικές παροχές, δεν θα μπορείς να φας, να πιεις, δεν θα μπορείς να πας στο νοσοκομείο». Με την ίδια λογική ο Άδωνις Γεωργιάδης δήλωνε: «Πρέπει να τους κάνουμε τη ζωή δύσκολη για να καταλάβουν ότι είναι ανεπιθύμητοι στη χώρα και να φύγουν» και συμπλήρωνε «υπάρχει και το πρόγραμμα εθελοντικού επαναπατρισμού (…) να πάρει τα λεφτά που του δίνουμε να πάρει το αεροπλανάκι και να επιστρέψει στην πατρίδα του».

Η παραπάνω προτροπή  του Γεωργιάδη αποτελεί πολιτικό πρόγραμμα για την υλοποίηση του οποίου δραστηριοποιείται στη Μόρια ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης (ΔΟΜ). Η μόνη «ανθρωπιστική βοήθεια» που υπάρχει σε αφθονία στο στρατόπεδο είναι τα διαφημιστικά του φυλλάδια με το εξής περιεχόμενο:

«Πρόγραμμα Εθελοντικού Επαναπατρισμού

Αν είστε υπήκοος τρίτης χώρας που δεν επιθυμείτε ή δεν μπορείτε να παραμείνετε νόμιμα στην Ελλάδα και επιθυμείτε να επιστρέψετε στη χώρα σας, μπορείτε να απευθυνθείτε στον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης (ΔΟΜ) – Αποστολή Ελλάδος.

Ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης (ΔΟΜ) στην Ελλάδα σε συνεργασία με το Υπουργείο Εσωτερικών στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης υλοποιεί Προγράμματα Εθελοντικής Επιστροφής και Επανένταξης.

Μέσω αυτού του προγράμματος, ο ΔΟΜ αναλαμβάνει όλες τις νόμιμες διαδικασίες για τη διευκόλυνση της ασφαλούς και αξιοπρεπούς επιστροφής στη χώρα καταγωγής σας».

Παρότρυνση για αξιοπρεπή ζωή στην κόλαση των πολέμων, των βομβαρδισμών, της πείνας. Ποια πρέπει να είναι η ζωή στη Μόρια για να αποφασίσει μια μάνα με ένα βρέφος στην αγκαλιά να επιλέξει την επιστροφή στην κόλαση;

Μόρια – Τόπος θυσίας

Η Μόρια είναι όλα τα παραπάνω. Γι’ αυτό υπάρχει. Οι ξεριζωμένοι του κόσμου θυσιάζονται στον βωμό μιας απάνθρωπης ιδεολογίας και πολιτικής που ακούει στο όνομα «Ευρώπη-Φρούριο». Θυσιάζονται χωρίς ελπίδα να ματαιωθεί η θυσία με πρωτοβουλία αυτού που επέβαλε την απάνθρωπη ιδεολογία και πολιτική – σε αντίθεση με μιαν άλλη θυσία πριν χιλιάδες χρόνια σε ένα συνονόματο τόπο.

Μορία ήταν το όνομα του τόπου στον οποίον έστειλε ο Θεός τον Αβραάμ για να θυσιάσει τον γιο του. Εκείνος υπάκουσε αλλά ο Θεός την τελευταία στιγμή ανακάλεσε την εντολή του και το παιδί σώθηκε. Σήμερα δεν υπάρχει ανώτατο ον, όπως τότε, να σώσει τα παιδιά της Μόριας. Θεοί, αρχόντοι, βασιλιάδες θα συνεχίσουν την ίδια απάνθρωπη πολιτική όσο καιρό θα τους αφήνουμε να την ασκούν. Μόνο η Αλληλεγγύη στην Πράξη μπορεί να εξαφανίσει τις Μόριες και τα παράγωγά τους από τον κόσμο.

Αυτή είναι σήμερα το μοναδικό όπλο του πολιτισμού στον αγώνα ενάντια στη βαρβαρότητα.

Oct 012019
 

Σε όλη την Ελλάδα, ζουν σήμερα 77.000 καταγεγραμμένοι αιτούντες ή δικαιούχοι Διεθνούς Προστασίας*. Απ’ αυτούς, οι 26.618 διαμένουν στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, ενώ ο υπόλοιπος πληθυσμός διαμένει στην ενδοχώρα, σε καταυλισμούς και στον αστικό ιστό – κατά κύριο λόγο σε διαμερίσματα, ξενοδοχεία και ξενώνες.

Στην προσπάθειά τους να φτιάξουν μια νέα ζωή στην Ελλάδα και να ενταχθούν στην ελληνική κοινωνία οι πρόσφυγες/ισσες συναντούν, μια σειρά ζητημάτων που αφορούν πολλαπλές πτυχές της ζωής τους, όπως η στέγαση, η εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας, η εκπαίδευση, και η εξεύρεση εργασίας. Τα ζητήματα αυτά και οι πρακτικές αντιμετώπισής τους μπορούν να μετασχηματίσουν τη διαδικασία της ένταξης τόσο για τους ίδιους, όσο και για την κοινωνία που τους υποδέχεται σε δυναμικές προοπτικής και προκλήσεων.

Η δύναμη, η αντοχή, οι γνώσεις, οι ικανότητες και ο πολιτισμικός πλούτος των προσφυγικών πληθυσμών μπορούν να αποτελέσουν πεδίο ανταλλαγής, ενδυνάμωσης και δυναμικό στοιχείο ανάπτυξης και προόδου για τις τοπικές κοινωνίες της χώρας, αρκεί να τους δοθούν οι απαραίτητες ευκαιρίες.

Στο πλαίσιο του ευρύτερου διαλόγου για το ζήτημα της ένταξης, η ΑΡΣΙΣ – Κοινωνική Οργάνωση Υποστήριξης Νέων, σε συνεργασία με το Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου διοργανώνει την Πέμπτη 3 Οκτωβρίου 2019, ώρες 10:00 – 17:00

ΔΗΜΟΣΙΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ

“Καλές πρακτικές για την ένταξη του προσφυγικού πληθυσμού”

στο Αμφιθέατρο Σάκης Καράγιωργας του Παντείου Πανεπιστημίου

09:00-09:45 : Χρόνος εγγραφών

10:10-10:30 Χαιρετισμοί

  • Πάτροκλος Γεωργιάδης, Γενικός Γραμματέας Μεταναστευτικής Πολιτικής, Υποδοχής και Ασύλου
  • Ισμήνη Α. Κριάρη, Πρύτανις Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών
  • Λεωνίδας Οικονόμου, Πρόεδρος, Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, Πάντειο Πανεπιστήμιο
  • Κατερίνα Πούτου, ΑΡΣΙΣ – Κοινωνική Οργάνωση Υποστήριξης Νέων

10:30-10:45: Παρουσίαση του προγράμματος ESTIA Ηρώ Διώτη, Συντονίστρια προγράμματος ESTIA Αθήνας, ΑΡΣΙΣ

1η  θεματική ενότητα

Εστία Προσφύγων 2011 – 2019: Παρουσιάζει ο Γιάννης Παναγόπουλος, Συντονιστής Εστίας Προσφύγων, ΑΡΣΙΣ

10:50-12:00: Εστία Προσφύγων, μια μελέτη περίπτωσης

Συντονίζει: Ζωή Κόκαλου, Υπεύθυνη Επικοινωνίας ΑΡΣΙΣ Ν. Ελλάδας  

Συμμετέχουν τα μέλη της διεπιστημονικής ομάδας της Εστίας Προσφύγων – ΑΡΣΙΣ:

  • Αλκίνα Αλούσι, Κοινωνική Λειτουργός
  • Ευγενία Κουνιάκη, Δικηγόρος
  • Κατερίνα Σοιλεμεζόγλου, Επιμελήτρια
  • Θεανώ Παπαναγιώτου, Εκπαιδευτικός ενηλίκων
  • Μαρία Φαζού, Εκπαιδευτικός ανηλίκων

12:10 -12:40: Από πρώτο χέρι

Συντονίζει: Χαρά Παλαιολόγου, Κοινωνική Λειτουργός, Εστία Προσφύγων, ΑΡΣΙΣ

Συμμετέχουν:

Ζάχρα Νταρσανέ, φιλοξενούμενη σε κοινωνικό διαμέρισμα της ΑΡΣΙΣ
Έντεν Καχσάι, φιλοξενούμενη στην Εστία Προσφύγων της ΑΡΣΙΣ
Αντανέζ Ζεργκάο, τέως φιλοξενούμενη, νυν εργαζόμενη της ΑΡΣΙΣ
(διερμηνεία: Μουσταφά Οσμάν, Κρυστάλ Κιμπετιέ, ΑΡΣΙΣ)

12:40-13:10: Διάλειμμα – μπουφές

13:15 -13:30: Χορωδία του Παντείου Πανεπιστημίου υπό την διεύθυνση του μαέστρου Γιάννη Βρυζάκη

2η θεματική ενότητα

13:30-15:00 Οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και ακαδημαϊκής κοινότητας για τα ζητήματα διαχείρισης και ένταξης των προσφύγων

Συντονίζει: Κωνσταντίνος Μαρκίδης, Συντονιστής εκπαιδευτικών προγραμμάτων ΑΡΣΙΣ Ν. Ελλάδας

Συμμετέχουν:

  • Γιώργος Τσιμουρής, Αναπληρωτής καθηγητής, Πάντειο Πανεπιστήμιο
  • Κατερίνα Ροζάκου, Επίκουρη καθηγήτρια, Πάντειο Πανεπιστήμιο
  • Νικόλαος Κουραχάνης, Διδάσκων, Πάντειο Πανεπιστήμιο
  • Νίκος Γκιωνάκης, επιστημονικός υπεύθυνος, Κέντρο Ημέρας Βαβέλ
  • Jean-Didier Totow, πρόεδρος της κοινότητας Κονγκό, αντιπρόεδρος Ελληνικό Φόρουμ Προσφύγων
  • Ειρήνη Γαϊτάνου, υπεύθυνη εκστρατειών, Ελληνικό Τμήμα Διεθνούς Αμνηστίας
  • Ελένη Κάγιου, δικηγόρος, Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες

15:10 – 16:30 «Η επόμενη μέρα στο προσφυγικό. Το αύριο και οι προκλήσεις του»

Συντονίζει: Βασίλης Παπαστεργίου, Νομικός, Συντονιστής Νομικών Υπηρεσιών ΑΡΣΙΣ Ν. Ελλάδας

Συμμετέχουν:

  • Κατερίνα Πούτου, ΑΡΣΙΣ
  • Πέτρος Μάστακας, Εκπρόσωπος Τομέα Προστασίας, Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες
  • Μάρκος Καραβίας, Διευθυντής Υπηρεσίας Ασύλου
  • Περικλής Τζιάρας, Πρόεδρος ΕΚΚΑ
  • Δημήτρης Παπαστεργίου, Δήμαρχος Τρικκαίων
  • Άννα Γιαννάκου Πάσχου, αντιδήμαρχος Κοινωνικής Πολιτικής Δήμου Καλλιθέας

Συζήτηση – Συμπεράσματα

Η αίθουσα της εκδήλωσης θα φιλοξενεί:

  • έκθεση φωτογραφίας με στιγμές από την ζωή της Εστίας Προσφύγων 2011-2019 καθώς
  • έκθεση ζωγραφικής και μακέτας αποτέλεσμα της προσπάθειας των παιδιών της Εστίας Προσφύγων στα εικαστικά εργαστήρια με την καθοδήγηση της Πέρσας Ζαχαριά και Μαρίας Φαζού 2016-2019
  • έκθεση ειδών χειροτεχνίας από το εργαστήριο των γυναικών της Εστίας Προσφύγων υπό την καθοδήγηση της Άννας Θεοχαράκη

Το catering της εκδήλωσης θα επιμεληθούν εργαζόμενοι και φιλοξενούμενες της Εστίας Προσφύγων.

Θα δοθούν βεβαιώσεις συμμετοχής.

*σύμφωνα με τα στοιχεία της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ – Ιούνιος 2019

Δείτε το αναλυτικό πρόγραμμα εδώ.

Sep 222019
 

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

Δημήτρης Παπανικολάου*

Πολύ πριν μάθουμε ότι ήταν αυτός, ο Ζακ είχε πεθάνει στα κανάλια, πολλές φορές, πολύ επαναληπτικά. Είχε πεθάνει όσο αναφερόταν ως «ληστής», ως «χρήστης ουσιών», ως επιτιθέμενος, ως φταίχτης του ξυλοδαρμού του. Είχε πεθάνει όταν για ώρες δεν γινόταν ουσιαστική έρευνα, δεν υπήρχε βροντερή καταγγελία της βίας στην οθόνη, κι όχι μόνο όταν ακούσαμε «κατέληξε τελικά ο ληστής της Ομόνοιας…»

Πολύ πριν μάθουμε ότι ήταν αυτός, ο Ζακ Κωστόπουλος, η Zackie Oh, είχε ήδη πεθάνει. Πολλές φορές. Είχε πεθάνει στα μάτια (και στα χέρια) πολλών «μονίμων» της οδού Γλάδστωνος και των γύρω δρόμων, που έβλεπαν σε αυτόν, ακόμα και πριν αρχίσουν να τον χτυπάνε, έναν ζωντανόνεκρο.

Ενα χρόνο μετά, δεν ξέρουμε ακόμα ακριβώς τι τους ώθησε εκείνους τους ανθρώπους, τους μαγαζάτορες, τους «μαγαζάτορες», τους περιοίκους με τα κίτρινα, να σπρώχνουν έτσι, να βρίζουν, να χτυπάνε με βία και εμφανή στόχο τον θάνατο. Δεν ξέρουμε ποια προβολή έκαναν, αν θεωρούσαν φέρ’ ειπείν πως χτύπαγαν έναν «παράνομο», ένα «τζάνκι» ή έναν ομοφυλόφιλο, έναν αντιφασίστα, έναν μετανάστη, μια ντραγκ, έναν οροθετικό. Κάποιοι λένε ότι «ήταν η κακιά στιγμή», ο Ζακ βρέθηκε στο λάθος σημείο τη λάθος ώρα. Κάποιοι άλλοι, όμως, επιμένουν ότι το ποιον χτυπούσαν τούς ήταν γνωστό.

Λίγη πάντως σημασία έχει: έστω κι αν δεν ξέρουμε ακόμα ξεκάθαρα το «γιατί», είδαμε σίγουρα το «πώς». Κι έτσι γνωρίζουμε πέραν αμφιβολίας ότι αυτοί οι άνθρωποι προπηλάκιζαν και χτυπούσαν κάποιον που, για τον έναν ή τον άλλον λόγο, θεωρούσαν ήδη προγραμμένο, οιονεί νεκρό.

Πολύ πριν μάθουμε ότι ήταν αυτός, ο Ζακ είχε ήδη πεθάνει, πολλές φορές, στα μάτια των περαστικών. Που σήκωσαν τις κάμερές τους και βιντεοσκόπησαν χωρίς να κάνουν κάτι άλλο· που πούλησαν βίντεο σε κανάλια και σάιτ· που περιέκοψαν βίντεο· που δεν έδωσαν κατάθεση, ενώ είχαν πουλήσει βίντεο· που έκρυψαν τα άλλα βίντεο που είχαν τραβήξει, τα εξαφάνισαν.

Δεν ξέρουμε με ποια ακριβώς κίνητρα κινήθηκε ο κάθε ένας που έβγαλε μια κάμερα και βιντεοσκοπούσε εκείνη τη στιγμή. Γνωρίζουμε, όμως, ότι θέλει να συμβαίνει κάτι για ώρα για ν’ αρχίσει ο κόσμος να βιντεοσκοπεί, ότι θέλει πολλοί άνθρωποι να το αφήνουν αυτό να συμβαίνει, κι ότι όλοι αυτοί που βιντεοσκοπούν είναι άνθρωποι που ήδη έχουν πάρει μια απόφαση, έχουν πάρει την απόφαση να μην επέμβουν, να συμμετέχουν παθητικά σε ένα γεγονός, να το αντιμετωπίζουν ως θέαμα και να το καταγράφουν.

Ναι, δεν ξέρουμε ίσως το «γιατί» της κάθε κάμερας, τι σκεφτόταν δηλαδή ο κάθε χειριστής της· ξέρουμε όμως τι θεωρούσε ότι έβλεπε: έναν άνθρωπο ήδη προγραμμένο, κάποιον που ανήκε ήδη στην κατηγορία των νεκρών.

Πολύ πριν μάθουμε ότι ήταν αυτός, ο Ζακ είχε πεθάνει στα κανάλια, πολλές φορές, πολύ επαναληπτικά. Είχε πεθάνει όσο αναφερόταν ως «ληστής», ως «χρήστης ουσιών», ως επιτιθέμενος, ως φταίχτης του ξυλοδαρμού του. Είχε πεθάνει όταν για ώρες δεν γινόταν ουσιαστική έρευνα, δεν υπήρχε βροντερή καταγγελία της βίας στην οθόνη, κι όχι μόνο όταν ακούσαμε: «κατέληξε τελικά ο ληστής της Ομόνοιας…» (έτσι, αντιγραμματικά, και «κατέληξε» και «τελικά»). Φράση φτιαγμένη για ν’ ακούγεται φυσικά, επιβεβαιώνοντας ό,τι εξαρχής είχαν ως εικόνα κυκλοφορήσει: ότι ο άνθρωπος που βλέπαμε κάτω από τα τζάμια ήταν ήδη για θάνατο και ότι το πότε θα ανακοινωνόταν ως νεκρός ήταν απλώς μια διαδικαστική λεπτομέρεια.

Πολύ πριν μάθουμε ότι ήταν αυτός, ο Ζακ είχε πεθάνει επίσης, πολλές φορές, στα χέρια πολλών σωμάτων ασφαλείας και λειτουργών της υγείας. Συζητήθηκε αργότερα ο χειρισμός τους τις συγκεκριμένες στιγμές, η βία με την οποία έπιαναν αυτό το σώμα, η πίεση που ασκούσαν, ακόμα και ο τρόπος που τον έδεσαν στο φορείο.

Μα είναι δυνατόν έτσι να δρουν άνθρωποι ταγμένοι για να υπηρετούν ασφάλεια και υγεία; Αν το ξαναδείς προσεκτικά βέβαια, κι αν δεις πώς απάντησαν κάποιοι από τους εμπλεκόμενους, ναι, είναι. Αν ξαναδείς, δηλαδή, προσεκτικά εκείνες τις στιγμές, συνειδητοποιείς έντρομος ότι, όντως, επαίρονται πως πράττουν ως λειτουργοί της «ασφάλειας» και της «υγείας» – πλην όμως όχι της ασφάλειας και της υγείας αυτού που είχαν στα χέρια τους. Αυτόν τον θεωρούσαν εξαρχής ζωντανό-νεκρό. Κι έτσι δικαιολογούσαν τη βία τους, έτσι δείχναν δι’ αυτής ότι, και καλά, τους άλλους πάνε να προστατεύσουν.

Ολους αυτούς, τους πολλούς θανάτους, κι ας τους είχαμε δει να εξελίσσονται πολλαπλά στις οθόνες μας, ήμασταν έτοιμοι να τους ξεχάσουμε, να τους θεωρήσουμε κι αυτούς μια δύσκολη έκρηξη στη θανατοπολιτική λογιστική της καθημερινότητάς μας (σοκαριστική ναι, μα και καθημερινή). Οταν αίφνης μάθαμε, μία μέρα μετά, ποιος ήταν ο νεκρός.

Το πρόσωπο του Ζακ/της Zackie, η τόσο πολύ διεκδικημένη του αφοβία, ξαφνικά γέμισε την οθόνη. Ξέρετε τότε τι συνέβη; Θα το πω όσο μπορώ πιο απλά. Τότε, ο τόσο προγραμμένος, ο τόσο πολύ νεκρός, τότε ο άνθρωπος αυτός αναστήθηκε.

Κι εδώ προφανώς δεν εννοώ ότι ξαναζωντάνεψε· όπως ο πολιτικά δυναμικός αλλά προσωπικός, υπόκωφος και επίμονος θρήνος της οικογένειας και των φίλων του έναν χρόνο τώρα δείχνει, ο Ζακ δεν ξαναζωντάνεψε, και ποτέ ξανά δεν θα βρίσκεται ανάμεσά μας ζωντανός.

Οταν λέω αναστήθηκε, εννοώ αυτή την άλλη, τη βαθιά έννοια που έχει κάνει την ανάσταση κέντρο πολλών πολιτισμικών συστημάτων (συμπεριλαμβανομένου μα και πέραν του χριστιανισμού), εννοώ αυτή την έννοια της ανάστασης που εδώ την είδαμε να εξελίσσεται τόσο ουσιαστικά: όταν λέω αναστήθηκε, εννοώ ξανασηκώθηκε. Οτι στάθηκε και γύρισε το βλέμμα, πέταξε από πάνω του όλους αυτούς τους θανάτους με τους οποίους τον είχαν από τόσο πριν τόσο πολύ μπαζώσει, και γύρισε το βλέμμα σε μας. Οτι έφερε στο προσκήνιο όλους αυτούς, όλες τις πρακτικές τους, όλες αυτές τις σκηνές, που πραγματεύονται τον θάνατο του «άλλου» κάθε στιγμή στην καθημερινότητά μας, και επαίρονται ότι το κάνουν, όχι για θάνατο, μα για τη δική μας ζωή.

Κι όταν λέω ότι τότε ξαφνικά το βλέμμα γύρισε σε μας, ότι τότε γίναμε, όλοι, κοινωνοί της ανάστασής του, αυτό το απλό που πάω να πω είναι ότι τότε, ξαφνικά, όλοι μαζί, γίναμε συνυπεύθυνοι.

Τη σκέψη για τους πολλούς θανάτους του Ζακ Κωστόπουλου/της Zackie Oh, είμαι σίγουρος, την έχω ακούσει από πολλούς· πιο πρόσφατα την άκουσα σε μια συγκλονιστική παρέμβαση της Ζωής Κόκαλου, μιας από τις ψυχές της ομάδας Justice for Ζακ/Zackie.

Δεν ξέρω από πού άκουσα και διάβασα τι άλλο μέσα σε αυτή τη χρονιά, τι σκέφτηκα και πότε, ποιανής τα λόγια είναι μέσα στα δικά μου. Αυτό που ξέρω είναι ότι έναν χρόνο τώρα ένας λόγος πρωτόγνωρος, χειμαρρώδης, συναισθηματικός και διεκδικητικός, πολύπλευρος, διαθεματικός, λόγος που πενθεί αλλά και απαιτεί, λόγος που φωνάζει και σιγεί, διερωτάται, διερευνά και που δεν λέει να σταματήσει, ένας χείμαρρος λόγου, ξεχύθηκε από παντού. Και απαίτησε να ξανασκεφτούμε πόσο συνυπεύθυνοι είμαστε όλοι για την καθημερινή, τη φυσική βία που καμώνεται την ανήξερη.

Απαίτησε να ξανασκεφτούμε όλοι το μερίδιό μας στη θανατοπολιτική, στο πώς ανεχόμαστε να προγράφονται άνθρωποι, να αποκλείονται, να περικλείονται, να πακετάρονται με συνοπτικές διαδικασίες, μπροστά ή πίσω από τα μάτια μας.

Στους δρόμους, στη ΓΑΔΑ, σε καταλήψεις, σε μπαρ, σε δημόσιους ανοιχτούς χώρους, στις άλλες αντιρατσιστικές και αντιφασιστικές εκδηλώσεις, ξετυλίχτηκαν πολλές και καινοφανείς πρακτικές θρήνου και μνήμης, απαίτησης για έρευνα, επιθυμίας.

Αίφνης, το γκλίτερ έγινε όχι μόνο μνημολογία, αλλά και αντιφασιστικό σύμβολο. Το υψωμένο τακούνι, σημείο καταγγελίας της έμφυλης, της ρατσιστικής, της κανονικοποιημένης βίας. Η οδός Γλάδστωνος, χωρόσημο μνήμης, οδός, τώρα πια, του Ζακ.

Νέες μορφές δημόσιας παρουσίας, νέες μορφές παρρησίας ήρθαν να συνδεθούν με το ίδιο το παράδειγμα της Zackie, να εμπνευστούν δηλαδή και να το επεκτείνουν. Ξανά, και ξανά, και ξανά –όπως συνέβη και όλη αυτή την εβδομάδα και θα συμβεί και τις επόμενες– από εκδηλώσεις με ανοιχτά μικρόφωνα έως δημόσιες συζητήσεις, και από ντραγκ σόου έως πορείες, συχνά και εκδηλώσεις που τα έμπλεκαν όλα αυτά μαζί. Γιατί, εκτός από το να ξαναμιλάμε, αυτή τη χρονιά μάθαμε και να μη φοβόμαστε να επιμένουμε· να περιμένουμε· να επαναλαμβάνουμε.

Πολύ πριν μάθουμε ότι ήταν αυτός, ο Ζακ/η Zackie Oh είχε πεθάνει, πολλές φορές. Ανασταίνεται τώρα. Τόσες φορές μα κι άλλες τόσες· κι άλλες πόσες· κι άλλες πολλές…

* Αναπληρωτής καθηγητής Νεοελληνικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Με την Αθηνά Αθανασίου και τον Γρηγόρη Γκουγκούση συνεπιμελείται το πρόγραμμα Queer Πολιτική/Δημόσια Μνήμη (υπό την αιγίδα του Ιδρύματος Rosa Luxemburg). H πρώτη εκδήλωση είναι την Πέμπτη 26 Σεπτεμβρίου, 7.30 μ.μ., στον κήπο του Συλλόγου Αρχαιολόγων, Ερμού 134.

Sep 142019
 

Πηγή: Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες

Αρχή της σχολικής χρονιάς και για τα προσφυγόπουλα; Ανάγκη άμεσων ενεργειών της πολιτείας

Πέμπτη, 12 Σεπτεμβρίου 2019—Χθες,  Τετάρτη 11 Σεπτεμβρίου χτύπησε το κουδούνι του σχολείου για όλα τα Ελληνόπουλα, όχι όμως και για όλα τα προσφυγόπουλα, αφού μόνο αυτά που μένουν σε διαμερίσματα και δομές φιλοξενίας εντός του αστικού ιστού είχαν τη δυνατότητα να γραφτούν στο σχολείο και να ξεκινήσουν τη χρονιά. Τα προσφυγόπουλα που μένουν στα Κέντρα Φιλοξενίας της ενδοχώρας και στα Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης (ΚΥΤ) των νησιών δεν μπορούν ακόμα να μπουν στις τάξεις με τους συμμαθητές και συμμαθήτριές τους. Οι λόγοι είναι τρεις:

α) Για να ξεκινήσουν οι  απογευματινές τάξεις-Δομές Υποδοχής και Εκπαίδευσης Προσφύγων (ΔΥΕΠ), είναι απαραίτητη η έκδοση Υπουργικής Απόφασης, όπως συνέβη τις προηγούμενες χρονιές. Δεν έχει εκδοθεί ακόμα.

β) Για να μεταφερθούν τα παιδιά από τα Κέντρα Φιλοξενίας και τα ΚΥΤ στις πρωινές ή στις απογευματινές τάξεις, χρειάζεται να προβλεφθεί  ο τρόπος της μεταφοράς τους – κάτι που επίσης δεν έχει γίνει.

γ) Όλα τα προσφυγόπουλα που πάνε πρώτη φορά στο ελληνικό σχολείο πρέπει να έχουν ΑΜΚΑ,  ώστε να εμβολιαστούν, να αποκτήσουν το Ατομικό Δελτίο Μαθητή (ΑΔΥΜ) και να μπορέσουν να εγγραφούν. Η διαδικασία αυτή έχει παγώσει στην πράξη.

Όσον αφορά  τα προσφυγόπουλα  που μένουν στα Κέντρα Φιλοξενίας και στα Κέντρα Υποδοχής, είναι σημαντικό  να ενισχυθεί και να αναβαθμιστεί ο θεσμός των ΣΕΠ (Συντονιστές Εκπαίδευσης Προσφύγων), των εκπαιδευτικών δηλαδή που υπηρετούν  μέσα στα κέντρα/δομές φιλοξενίας, και διαθέτουν πολύτιμη εμπειρία σε θέματα εκπαίδευσης προσφυγόπουλων.

Το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες εκφράζει την ανησυχία του για τις καθυστερήσεις και προσκόμματα, καθώς και την ελπίδα του ότι η πολιτεία θα δράσει τάχιστα για να αντιμετωπιστούν. Η πρόσβαση στη δημόσια εκπαίδευση  αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα για όλα τα παιδιά που βρίσκονται στη χώρα μας, ανεξάρτητα από το καθεστώς παραμονής τους, σύμφωνα με το διεθνές και το εθνικό δίκαιο. Η εκπαίδευση αποτελεί βασικό θεσμό ένταξης των προσφυγόπουλων, που  συμβάλλει τόσο στην ομαλή επιστροφή των παιδιών σε μια κανονικότητα που έχουν στερηθεί, ενώ παράλληλα προάγει τη συνοχή και την ευημερία των τοπικών κοινωνιών.

Sep 072019
 

Πηγή: Παρατηρητής της Θράκης

Ημερίδα την Τετάρτη στο κτίριο της ΠΕ Ροδόπης

Το πρόγραμμα που βοήθησε την τοπική κοινωνία να μάθει πώς να κάνει πρόσθεση και όχι αφαίρεση, πολλαπλασιασμό και όχι διαίρεση, κλείνει τον ευρύ κύκλο δραστηριοποίησης του με μια απολογιστική ημερίδα. Ο λόγος για το Πρόγραμμα Εκπαίδευσης Μουσουλμανοπαίδων (ΠΕΜ) που ολοκληρώνοντας μια διαδρομή 22 ετών (1997-2019) θα πραγματοποιήσει την Τετάρτη 18 Σεπτεμβρίου στην αίθουσα «Γεώργιος Παυλίδης» της Περιφερειακής Ενότητας Ροδόπης την καταληκτήρια ημερίδα του, με τίτλο «Ένταξη και Εκπαίδευση των Μουσουλμανοπαίδων».
 
Το πρόγραμμα της ημερίδας είναι το εξής:
 
17.00 – 17.45: Χαιρετισμοί
Συντονίζουν: Άννα Φραγκουδάκη, Ομότιμη καθηγήτρια, ΕΚΠΑ και Θάλεια Δραγώνα, Καθηγήτρια, ΕΚΠΑ
 
Χρήστος Μέτιος, Περιφερειάρχης Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και
Ζωή Γαβριηλίδου, Αντιπρύτανης Ακαδημαϊκών Υποθέσεων και Φοιτητικής Μέριμνας, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης
Κωνσταντίνος Μπαντίκος, Περιφερειακός Διευθυντής Εκπαίδευσης Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης
Βασίλης Συμεωνίδης, Συντονιστής Μειονοτικής Εκπαίδευσης
Νίκος Ανταμπούφης, Συντονιστής ΠΕΚΕΣ Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης
Μαρία Λουκοπούλου, Πρόεδρος ΕΛΜΕ Ξάνθης
Μιχάλης Βασιλειάδης, Πρόεδρος ΕΛΜΕ Ροδόπης
Δημήτρης Ντούμος, Πρόεδρος Συλλόγου Εκπαιδευτικών ΠΕ Ξάνθης
Στέφανος Μακρυγιάννης, Πρόεδρος Συλλόγου Εκπαιδευτικών ΠΕ Ροδόπης
 
17.45 – 18.10:Εικοσιδύο χρόνια μετά: αναστοχασμός από την επιστημονική επιτροπή του ΠΕΜ
Συντονίζει:Βενετία Αποστολίδου, Καθηγήτρια, ΑΠΘ
 
Θάλεια Δραγώνα, Καθηγήτρια ΕΚΠΑ
Άννα Φραγκουδάκη, Ομότιμη Καθηγήτρια, ΕΚΠΑ
Αλεξάνδρα Ανδρούσου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, ΕΚΠΑ
Νέλλη Ασκούνη, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, ΕΚΠΑ
 
18.10 – 18.30: Οι βουλευτές της μειονότητας μιλούν για το ΠΕΜ
Συντονίζει: Ανδρέας Νοταράς, Επίκουρος Καθηγητής, Πάντειο Πανεπιστήμιο και Μαρία Κωνσταντινίδου, Λέκτορας, ΔΠΘ, Υπεύθυνη ΚΕΣΠΕΜ Ροδόπης
 
Χουσεΐν Ζεϋμπέκ, Βουλευτής Ξάνθης
Μπουρχάν Μπαράν, Βουλευτής Ξάνθης
Ιλχάν Αχμέτ, Βουλευτής Ροδόπης
 
18.30 – 19.15: Η ματιά των εκπαιδευτικών Ι
Συντονίζουν: Ελένη Χοντολίδου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, ΑΠΘ και  Μαρία Ζωγραφάκη, Συντονίστρια Εκπαιδευτικού Έργου, ΠΕΚΕΣ Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης
 
Νουρεδήν Κιγιτζή, Πρόεδρος Συλλόγου Εκπαιδευτικών ΕΠΑΘ Ξάνθης
Μιχάλης Τσιραμπίδης, Εκπαιδευτικός, 1ο Μειονοτικό ΔΣ Ξάνθης
Φεϊμέ Ραήφ, Εκπαιδευτικός, Συνεργάτιδα του ΠΕΜ
Νένα Ορφανίδου, Εκπαιδεύτρια ενηλίκων, Συνεργάτιδα του ΠΕΜ
Λένα Παπαδοπούλου, Εκπαιδευτικός, Μειονοτικό ΔΣ Γλαύκης
 
19.15 – 19.45: Διάλειμμα καφέ
 
19.45 – 20.25: Η ματιά των εκπαιδευτικών ΙΙ
Συντονίζουν: Χαρά Δαφέρμου, Επίκουρη Καθηγήτρια, ΕΚΠΑ και Όλγα Κατσιάνη, Κοινωνική Λειτουργός, Συντονίστρια Κινητών ΚΕΣΠΕΜ
 
Σαλή Αχμέτ, Πρόεδρος Συλλόγου Εκπαιδευτικών ΕΠΑΘ Ροδόπης
Μαριγούλα Κοσμίδου, Διευθύντρια Β/βάθμιας Εκπαίδευσης Ροδόπης
Νεδιμέ Καντουχάρ, Εκπαιδευτικός, Συνεργάτιδα του ΠΕΜ
Ραφιέ Καντουχάρ, Εκπαιδευτικός, Συνεργάτιδα του ΠΕΜ
Αχμέτ Νιζάμ, Συντονιστής Εκπαιδευτικού έργου Μειονοτικής Εκπαίδευσης, ΠΕΚΕΣ Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκη
Βαγγέλης Φακούδης, Εκπαιδευτικός, Γυμνάσιο Σουφλίου
 
20.25 – 21.15: Το αποτύπωμα του ΠΕΜ στην τοπική κοινωνία
Συντονίζουν:Γιώργος Μαυρομμάτης, Επίκουρος Καθηγητής, ΔΠΘ και Σεβάλ Οσμάν Ογλού, Ψυχολόγος, μέλος Ομάδας συντονισμού ΔΕΝ
 
Δημήτρης Πολυχρόνης, Εκπαιδευτικός, παλαιό μέλος Δημιουργικών Εργαστηρίων Νέων
Φατμά Αχμέτ, Μαθήτρια, Δημιουργικά Εργαστήρια Νέων
Χουσεΐν Μπαλτατζή, Πρόεδρος Συλλόγου Επιστημόνων Μειονότητας Δυτικής Θράκης
Χαράλαμπος Σακονίδης, Καθηγητής ΔΠΘ
Αχμέτ Χατζηοσμάν, πρ. Βουλευτής, Πρόεδρος ΠΕΚΕΜ
Μουσταφά Μουσταφά, πρ. Βουλευτής
 
21.15 – 22.00: Το δικαίωμα στην εκπαίδευση: η παρέμβαση του ΠΕΜ
Συντονίζουν: Σαμή Καραμπουγιούκογλου, Δημοσιογράφος και Χαρά Καραβία, Κοινωνιολόγος, Υπεύθυνη ΚΕΣΠΕΜ Ξάνθης
 
Κωνσταντίνος Τσιτσελίκης, Καθηγητής, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας
Κώστας Γούναρης, Δικηγόρος
Γιάννης Κτιστάκις, Επίκουρος Καθηγητής ΔΠΘ

Jun 282019
 

Πηγή: tospirto.net

Όι συντελεστές της παράστασης New Era(?) μιλούν στο www.tospirto.net.

Ομοφοβία, αμφιφοβία και τρανσφοβία: Πώς τις βιώνουν οι άνθρωποι που είναι ομοφυλόφιλοι, αμφιφυλόφιλοι, τρανς και κουίρ; Τι σκέφτεται και πώς ζει η νέα γενιά των ΛΟΑΤΚΙ+; Οι πρόσφατες θεσμικές αλλαγές έχουν αλλάξει το τοπίο; Έχουμε πράγματι μπει στο κατώφλι μιας νέας εποχής, ουσιαστικής αναγνώρισης του δικαιώματος στην ελευθερία ταυτότητας; Ιστορίες ζωής μελών της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας ζωντανεύουν μέσα σε ένα ιδιόμορφο bar theatre. Βρισκόμαστε μέσα στο μαγικό κουκούλι ενός νυχτερινού μπαρ, μοιραζόμαστε την ψευδαίσθηση που δημιουργεί η νύχτα. Λόγος, μουσική, χορός, μπλέκονται σ’ ένα παζλ αφηγήσεων και σκηνικών δράσεων.

Ειδικευμένη στο λεγόμενο «θέατρο κοινότητας», η Βέρα Λάρδη, ηθοποιός, θεατρολόγος και ψυχοδραματίστρια, μαζί με την Αλεξάνδρα Βασιλείου, κοινωνική ψυχολόγο με μακροχρόνια εμπειρία σε θέματα κοινωνικής περιθωριοποίησης ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων, συνεργάζονται με τη θεατρολόγο και ηθοποιό Μαργαρίτα Καστρινού και στήνουν από κοινού την παράσταση «New Era (?)». 

Στην παράσταση παίζουν οι: Φένια Αποστόλου, Αλέξης Βιδαλάκης, Ηλίας Βογιατζηδάκης, Γεωργία Ζάχου, Χρήστος Καπενής, Μαργαρίτα Καστρινού, Βέρα Λάρδη, Ελίνα Παπαθεοδώρου

Εμείς μιλήσαμε με πολλούς από τους συντελεστές της στην προσπάθειά μας να ιχνηλατήσουμε αυτήν την Νέα Εποχή….

Πώς εμπνευστήκατε την ιδέα για το συγκεκριμένο project;
Βέρα Λάρδη: Με την Αλεξάνδρα Βασιλείου συνεργαζόμαστε από το 2014 στον σχεδιασμό και την υλοποίηση επιμορφώσεων και κοινωνικών παρεμβάσεων με θέμα τον αποκλεισμό αξιοποιώντας την τέχνη του θεάτρου, το processwork και το ψυχόδραμα. Μαζί σχεδιάσαμε την Αυθεντική Αντίδραση: ένας διάλογος για την ομοφοβία και την τρανσφοβία που παρουσιάστηκε σε εκπαιδευτικούς και φεστιβάλ. Τη ίδια μεθοδολογία ακολουθήσαμε και στο A New Era (?): μία παράσταση -διάλογος βασισμένη στις μαρτυρίες νέων της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας δίνοντας ακόμη περισσότερο χώρο στην καλλιτεχνική δημιουργία και το παραστασιακό κομμάτι. Καλέσαμε την Μαργαρίτα Καστρινού που έχει μεγάλη καλλιτεχνική εμπειρία ως ηθοποιός και σκηνοθέτης και την Αντιγόνη Γύρα με τη μοναδική της ματιά στη σωματική έκφραση να ενώσουμε τις δυνάμεις μας.

Μαργαρίτα Καστρινού: Η σκηνοθεσία συνδυάζει τον συμβολισμό με τον ρεαλισμό με στόχο οι προσωπικές αφηγήσεις να ανοίξουν στη συλλογική εμπειρία. Χορός και λόγος συνομιλούν μέσα στον φυσικό τους χώρο, ένα μπαρ τη νύχτα. Η μόνη διαφορά είναι ότι υπάρχουν μάρτυρες σε αυτό που συμβαίνει, οι θεατές. Το A New Era (?) Δημιουργήθηκε για να δώσει χώρο σε διαφορετικές ομάδες ανθρώπων να συνδιαλλαγούν με το θέμα της ομοφοβίας, αμφιφοβίας και τρανσφοβίας, ξεκινώντας από τις αφηγήτριες και τους αφηγητές, την ομάδα των καλλιτεχνών που συμμετέχουν στη παράσταση και καταλήγοντας στο κοινό που θα την παρακολουθήσει. Αυτός ο τελικός διάλογος συντονίζεται μεν από την Αλεξάνδρα Βασιλείου και τη Λένα Ασλανίδου αλλά δεν μπορεί να σκηνοθετηθεί. Οι ρόλοι αντιστρέφονται, οι συντελεστές γίνονται θεατές και το κοινό οι δημιουργοί.

Ποιοί είναι οι νοηματικοί άξονες που περιστρέφεται η παράσταση;
Ελίνα Παπαθεοδώρου: Οι μαρτυρίες των νέων στις οποίες βασίστηκε η παράσταση αναδύουν θέματα όπως το δικαίωμα στον αυτοπροσδιορισμό και το coming out,  πώς δηλαδή κάποιοι από τους αφηγητές και αφηγήτριες εξομολογήθηκαν σε δικούς τους ανθρώπους τη σεξουαλική τους ταυτότητα ή την ταυτότητα φίλου τους. Επίσης, αναδύεται η βία, καθότι αποτελεί βίωμα για πολλά από τα μέλη της κοινότητας, άξονας μέσα στον οποίο αναφέρεται και το πολύ έντονο και πρόσφατο περιστατικό της δολοφονίας του Ζακ και ασφαλώς το νομοθετικό κομμάτι που αφορά τις πρόσφατες νομοθετικές αλλαγές και κατά πόσο αυτές έχουν επηρεάσει τη ζωή των νέων ΛΟΑΤΚΙ+ που ζουν στην Ελλάδα. Τίτλος της παράστασης άλλωστε είναι Μία Νέα Εποχή (;) με το απαραίτητο ερωτηματικό στο τέλος.  Δεν λείπουν όμως οι στιγμές χαράς και υπερηφάνειας, το gay pride, μέρα εορτασμού, ιδιαίτερα σημαντική. Μέσα από τις αφηγήσεις δυο εκπαιδευτικών, παίρνουμε μία ιδέα για την ακόμα νεότερη γενιά και για τη κατάσταση που επικρατεί στα σχολεία γύρω από lgbt θεματικές. Όλα αυτά γεφυρώνονται με μια ανοιχτή συζήτηση με το κοινό στην οποία δεν συμμετέχουμε οι ηθοποιοί, αλλά ο λόγος δίνεται ολοκληρωτικά στους θεατές με τον απαραίτητο συντονισμό της Λένας Ασλανίδου και της Αλεξάνδρας Βασίλειου.

Ποιο είναι το στοίχημα αυτής της Νέας Εποχής;
Γεωργία Ζάχου: Η συγκεκριμένη παράσταση είναι βγαλμένη από το σήμερα.  Είναι βασισμένη σε αφηγήσεις ανθρώπων που ζουν στο σήμερα και απευθύνεται σε ανθρώπους που επίσης ζουν στο σήμερα και πραγματεύεται θέματα που τους αγγίζουν και τους προβληματίζουν αυτή τη στιγμή. Σκοπός είναι να γεννηθεί ένας διάλογος για να δούμε που βρισκόμαστε αυτή τη στιγμή ως άνθρωποι και ως κοινωνία. Αυτό είναι και το βασικό ερώτημα του έργου,  διανύουμε άραγε σήμερα μια νέα εποχή; Κατά τη γνώμη μου λοιπόν είναι πιο επίκαιρη από ποτέ. Βέβαια δεν παύει να είναι λυπηρό ότι εν έτει 2019 συμβαίνουν ακόμη πράγματα που θα πίστευε κάνεις ότι ανήκουν στο παρελθόν.

Ποια στερεότυπα πρέπει να απορρίψουμε για να πούμε ότι τελικά  ζούμε σε μια Νέα Εποχή;
Χρήστος Καπενής: Πιστεύω πως τα στερεότυπα που γεννά ο φόβος,  πλήττουν περισσότερο την εποχή μας. Ο φόβος για το διαφορετικό. Ο φόβος καθώς και η «μη αποδοχή» όποιου δε συμβαδίζει και δεν ταιριάζει σε αυτό που μας έχουν φορέσει. Η αναζήτηση του «αποδιοπομπαίου τράγου» που θα στοχοποιηθεί μέσα στην οικογένεια, στο σχολείο, στη δουλειά και στο κοινωνικό πλαίσιο γενικότερα, είναι σημάδι για το πόση προσπάθεια χρειάζεται σε ατομικό, συλλογικό, κοινωνικό επίπεδο για να ανοίξουμε έναν διάλογο χωρίς να βλέπουμε ταμπέλες και ταυτότητες χωρίς να φοβόμαστε αυτόν που έχουμε απέναντί μας. Τα στερεότυπα βέβαια υπήρχαν και υπάρχουν σε κάθε εποχή, το ερώτημα σήμερα, όμως είναι: Όταν η απουσία της πολιτικής θέσης και της πολιτείας είναι τόσο ισχυρή πώς και με ποιούς τρόπους μπορούμε εμείς να καταρρίψουμε αυτά τα στερεότυπα;

Πώς πιστεύετε ότι  μπορεί να εξαλειφθεί η Βία σήμερα ;
Αλέξης Βιδαλάκης: Η Βία, το Κράτος, ο Ζήλος και η Νίκη αναφέρονται από τον Ησίοδο στη Θεογονία του ως αδέλφια, τέκνα της Στυγός και του Πάλλαντα. Στην αρχαιότητα είχε δοθεί στη Βία θεϊκή διάσταση. Πώς μπορούμε λοιπόν να εξαλείψουμε μια «θεϊκή» δύναμη της φύσης; Της ίδιας της φύσης του ανθρώπου; Πιστεύω ότι η απάντηση βρίσκεται στα εξής ερωτήματα: Πώς μπορούμε να μάθουμε στους εαυτούς μας, στα παιδιά μας, στους μαθητές μας να εκτονώνουν τα βίαια ένστικτά τους με τρόπο μη κακοποιητικό προς τους άλλους, μη εκδικητικό; Πώς μπορούμε να προετοιμαστούμε κατάλληλα ώστε να μην αντιδρούμε βίαια σε αυτό που δεν καταλαβαίνουμε; Πώς αντιμετωπίζει κανείς  αυτά που φοβάται; Στην αρχαιότητα ο Φόβος, γιος του Άρη και της Αφροδίτης, ήταν η προσωποποίηση του φόβου. Μαζί με τον αδελφό του Δείμο, που ήταν η προσωποποίηση του τρόμου, συνόδευε τον πατέρα του στους πολέμους… 

Συντελεστές:

Ιδέα – Σχεδιασμός Βέρα Λάρδη – Αλεξάνδρα Βασιλείου
Δραματουργία – Σκηνοθεσία Μαργαρίτα Καστρινού – Βέρα Λάρδη
Επιστημονικοί σύμβουλοι Νάνσυ Παπαθανασίου – Έλενα-Όλγα Χρηστίδη, (Orlando lgbt+), Λένα Ασλανίδου – Λίλη Βασιλείου (Processwork Hub)
Υπεύθυνη συντονισμού συζήτησης Αλεξάνδρα Βασιλείου
Επιμέλεια κίνησης Αντιγόνη Γύρα
Σκηνογραφία – Ενδυματολογία Μάγδα Πλευράκη
Βοηθός σκηνογράφου Νατάσα Τσιντικίδη
Φωτισμοί Κώστας Μπεθάνης
Επιμέλεια μουσικής Αλέξανδρος Μισιρλιάδης
Βοηθός Σκηνοθετριών Μαρία Ουίτσι Χατζή
Φωτογραφίες Παύλος Μαυρίδης
Γραφιστικά Λίλα Παλαιολόγου-pelpal productions
 

Info

27 – 30 Ιουνίου 2019
SIX D.O.G.S, Αβραμιώτου 6-8 , Αθήνα

Apr 042019
 

Πηγή: The Press Project

Η «Άλλη Άποψη» είναι μία ομάδα γονέων στη Σάμο που προσπαθεί να κάνει το όνομά της πράξη: Να εκφράσει μια διαφορετική φωνή γύρω από τα όσα συμβαίνουν στο νησί σχετικά με το προσφυγικό και κυρίως με την φοίτηση των προσφυγόπουλων στα σχολεία ζήτημα που έχει προκαλέσει μεγάλη αναταραχή, καταλήγοντας ακόμα και στην αποχή που αποφάσισαν οι γονείς στο Βαθύ. Ένα μέλος της ομάδας μίλησε στο ραδιόφωνο του TPP για την κατάσταση, τις άθλιες συνθήκες στο hotspot, την ανάγκη λύσεων και παρεμβάσεων από την Πολιτεία αλλά και τον πολυφωνικό διάλογο που έχει ξεκινήσει στο νησί.

συνέντευξη στους Κωνσταντίνο Πουλή και Θάνο Καμήλαλη

Τις τελευταίες μέρες, το κείμενο-παρέμβαση της «Άλλη Άποψης» που κατατέθηκε στη γενική συνέλευση των συλλόγων γονέων της Σάμου, προκάλεσε αίσθηση, καθώς κινείται εκτός του κλίματος που είχε δημιουργήσει η ειδησεογραφία γύρω από το νησί. Η συζήτηση εξάλλου, είχε σημαδευτεί από την απόφαση των γονέων στο Δημοτικό Σχολείο άνω Βαθέος της Σάμο, για αποχή των παιδιών τους από τα μαθήματα, λόγω της φοίτησης 14 προσφυγόπουλων στο σχολείο.

Μεταξύ άλλων, στο κείμενο της η «Άλλη Άποψη», τονίζει:

«Ως γονείς όμως, δεν μπορούμε παρά να στηρίζουμε το αναφαίρετο δικαίωμα όλων των παιδιών στην μόρφωση και την ένταξή τους στις ήδη υπάρχουσες σχολικές δομές, με ευθύνη του κράτους.

  • Δεν τα θεωρούμε εξ ορισμού άρρωστα και φορείς μεταδιδόμενων ασθενειών.
  • Δεν τα ξεχωρίζουμε από τα υπόλοιπα παιδιά επειδή είχαν διαφορετική τύχη.
  • Θέλουμε να ενταχτούν στην κοινωνία και στα σχολεία για να αισθανθούν ξανά παιδιά.
  • Ζητάμε την ένταξή τους στο σχολείο εφόσον θα έχουν όλα τα απαραίτητα έγγραφα.
  • Θέλουμε να αποκομίσουν όλα τα οφέλη που προκύπτουν από τη φοίτηση στο σχολείο και τα οποία δε συνίστανται μόνο στην απόκτηση γνώσεων, αλλά γενικότερης παιδείας, καθώς και κοινωνικών δεξιοτήτων που οδηγούν στην ομαλή κοινωνικοποίηση
  • Δεν θεωρούμε λύση τη δημιουργία μιας άλλης δομής που οδηγεί στην γκετοποίησή τους.»

«Η Άλλη Άποψη γεννήθηκε μέσα από μία αυθόρμητη διαδικασία» εξηγεί στο TPP ο Νίκος Καρδιριμιτζιάν, μέλος της ομάδας γονέων , παραθέτοντας στη συνέχεια το ιστορικό και τις κινήσεις που γέννησαν αυτήν την ιδέα:

«Ο τοπικός σύλλογος γυναικών, στόμα με στόμα, άρχισε να επικοινωνεί για το αν μπορεί αν υπάρξει πραγματικά μία διαφορετική άποψη. Την ίδια στιγμή, στις γενικές συνελεύσεις των σχολείων υπήρχαν γονείς μαθητών οι οποίοι κι αυτοί είχαν την ανάγκη να ακουστεί μία άλλη άποψη, διαφορετική από αυτήν που ακουγόταν μέχρι τότε. Τώρα, εντελώς συμπτωματικά, πριν από περίπου δύο εβδομάδες έγινε και μία πολύ ενδιαφέρουσα εκδήλωση από τον τοπικό σύλλογο οικογενειών και εθελοντών για την ψυχική υγεία, σε συνεργασία με την κίνηση για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Φωνάξαμε έναν καταξιωμένο ψυχίατρο, τον κύριο Μεγαλοοικονόμου, για να κάνει μία διάλεξη επάνω στο θέμα του κοινωνικού στίγματος. Το κοινωνικό στίγμα αφορά όχι μόνο ανθρώπους που πάσχουν από μία ψυχική ασθένεια, αλλά όλους τους ανθρώπους που αποκλείονται. Και δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στον αποκλεισμό των προσφύγων. Για πρώτη φορά, μετά από αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα, μαζεύτηκε κόσμος σε αυτήν την εκδήλωση κι ένιωσε ότι υπήρχε μία βάση για μία φωνή διαφορετική από αυτήν που ακουγόταν μέχρι σήμερα».

Κοινή αφετηρία, διαφορετικές προτάσεις

Οι φωνές που έχουν ακουστεί στο νησί της Σάμου σχετικά την εκπαίδευση των προσφυγόπουλων, μπορεί να ακούγονται εκ διαμέτρου αντίθετες, αλλά στην πραγματικότητα ξεκινούν από την ίδια αφετηρία: Η κατάσταση στο Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης είναι άθλιες. Η «Άλλη Άποψη», παρά το ότι διαφωνεί ξεκάθαρα με τις δράσεις αντιμετώπισης που έχουν εκφραστεί, δεν αρνείται αυτήν την πραγματικότητα.

«Υπάρχει μία κατάσταση εξαθλίωσης μέσα στο ΚΥΤ. Κανένας δεν μπορεί να είναι χαρούμενος  όταν βλέπει μικρά παιδιά, γυναίκες, να κοιμούνται σε σκηνές και μέσα στις λάσπες. Η κατάσταση στην πόλη της Σάμου, πραγματικά έχει επιβαρυνθεί από την προσφυγική κρίση. Δεν θέλω σε μία περίπτωση να δυσφημίσω το νησί, αλλά υπάρχουν περιστατικά με ανθρώπους να αφοδεύουν στο δρόμο. Σε αυτό δεν μπορεί κανένας να πει κάτι διαφορετικό. Η Σάμος σηκώνει ένα πάρα πολύ μεγάλο βάρος και έχει σημασία και για εμάς η πόλη να αρχίσει να λειτουργεί ξανά με τον εύρυθμο τρόπο που λειτουργούσε μέχρι πριν κάποια χρόνια» αναφέρει ο κ.Καρδιριμιτζιάν, προσθέτοντας ωστόσο ότι:

Μια εικόνα όμως με έναν άνθρωπο που αφοδεύει στο δρόμο, έξω από το Κέντρο Υποδοχής σημαίνει, πρώτα απ’όλα, ότι ο άνθρωπος αυτός δεν έχει τουαλέτα. «Η διαφορά μας όμως είναι ότι για να λυθεί αυτή η κατάσταση, θα πρέπει να μπούνε καινούριοι κανόνες για τη λειτουργία της πόλης. Επίσης για να λυθούν τα προβλήματα στο Κέντρο Υποδοχής, θα πρέπει γίνουν κάποια πράγματα ώστε να βελτιωθεί η κατάσταση. Σε μία περίπτωση όμως δεν μπορούμε να αποδεχθούμε να μην πηγαίνουν στο σχολείο οι μαθητές. Και τα ελληνόπουλα πρέπει να πηγαίνουν στο σχολείο και τα προσφυγόπουλα πρέπει να συνεχίσουν μέσα στο σχολείο την εκπαιδευτική διαδικασία. Η μεγάλη μας διαφορά λοιπόν είναι στον τρόπο αντίδρασης. Πιστεύουμε ότι μπορούμε να φτιάξουμε τις συνθήκες ώστε αυτοί οι άνθρωποι να ζουν ανθρώπινα και ότι αυτό είναι που μας ενώνει με γονείς της άλλης πλευράς. Εμείς έχουμε άλλη άποψη στην αντιμετώπιση: Δεν θέλουμε να τιμωρήσουμε κανένα παιδί, αποκλείοντάς το από την εκπαιδευτική διαδικασία. Θέλουμε πραγματικά να υπάρχουν ανθρώπινες συνθήκες, για τους ανθρώπους που φιλοξενούνται στο ΚΥΤ.

Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με το αν οι γονείς που ασπάζονται την άποψη του ίδιου και της «Άλλης Άποψης» είναι μία μικρή μειοψηφία, ο κ.Νίκος παρατηρεί μία μετατόπιση και εμφανίζεται αισιόδοξος, λέγοντας ότι σίγα σιγά ακούγονται όλο και πιο ψύχραιμες φωνές, εντός των Συλλόγων Γονέων.

«Η δικιά μου αίσθηση είναι ότι ο πρώτος ενθουσιασμός της ομάδας που πήρε την απόφαση για αποχή έχει αρχίσει να μειώνεται. Έχουν αρχίσει να ακούγονται σοβαρές φωνές και μέσα στην ομάδα γονέων που ψήφισε πριν από κάποιο διάστημα υπέρ της αποχής, που λένε ότι ίσως υπάρχουν άλλες λύσεις. Για μένα είναι πάρα πολύ σημαντικό το τι μήνυμα δίνουμε με μια συγκεκριμένη δράση. Αν κάποιος λέει ότι θέλει την στέγαση των προσφυγόπουλων, δεν μπορεί να λέει στο παιδί  του ότι πρέπει να απέχει από το μάθημα. Αυτό είναι εντελώς διαφορετικό από το να λέει ότι με ενδιαφέρει η στέγαση των προσφυγόπουλων. Αν πραγματικά τον ενδιαφέρει, πρέπει να κάνει κάτι άλλο.»

«Ας σκεφτούμε ότι:

→ Υπάρχουν Ελληνόπουλα, τα οποία αντιμετωπίζουν στα σπίτια τους βασικά θέματα διαβίωσης  (τα τελευταία χρόνια μαθαίνουμε για παιδιά που λιποθυμούν από την πείνα στα σχολεία ή πολύ πρόσφατα ακούσαμε για τη μαθήτρια στον Βόλο που διάβαζε στον δρόμο, κάτω από το φως της λάμπας, γιατί δεν είχε ρεύμα στο σπίτι της).
→ Υπάρχουν Ελληνόπουλα που υφίστανται βία και κακοποίηση στα σπίτια τους.
→ Υπάρχουν παιδιά τσιγγάνων, Ρομά, Πομάκων που ζώντας σε άθλιες συνθήκες και μέσα σε σκηνές πήγαν και συνεχίζουν να πηγαίνουν στα σχολεία μας απολαμβάνοντας το αγαθό της μόρφωσης.

Τι λέμε σε αυτά τα παιδιά; “Λύστε πρώτα τα προβλήματά σας και μετά ελάτε στο σχολείο”; Φυσικά και όχι! Το σχολείο, έστω και στις λίγες ώρες λειτουργίας του, παρέχει ανθρωπιά, ζεστασιά, θαλπωρή, είναι το καταφύγιο, το “άσυλο” για τις παιδικές ψυχές. Δεν είναι δυνατόν να θέλουμε να τους στερήσουμε το μόνο καλό που τους συμβαίνει, το μόνο που τα βοηθά να νιώθουν ανθρώπινα.»

Από το κείμενο της «Άλλης Άποψης

Ζητούνται παρεμβάσεις στο σύστημα Υγείας και κοινωνική πολιτική

Κοινή συνισταμένη των αντιδράσεων γονέων σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας, όπως στο Ωραιόκαστρο πριν από λίγα χρόνια ή στην Χίο πριν από μερικούς μήνες, είναι οι φόβοι για τους κινδύνους για την υγεία των παιδιών τους, που μπορεί να προκληθούν από τη φιλοξενία προσφυγόπουλων στον ίδιο χώρο. Το αν τα προσφυγόπουλα είναι εμβολιασμένα είναι κάθε φορά ένα βασικό ζήτημα εντός των συζητήσεων στις τοπικές κοινωνίες. 

«Θα είμαι πολύ ειλικρινής. Υπάρχουν περιστατικά φυματίωσης στο νησί. Αυτά τα περιστατικά είναι που δημιούργησαν μεγάλο φόβο. Φαίνεται ότι αντιμετωπίστηκαν με επιτυχία από το σύστημα υγείας. Ο φόβος όμως συνέχισε να υπάρχει. Εδώ πέρα τώρα είναι εξαιρετικά σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε ότι όλα τα παιδιά των προσφύγων  που συμμετέχουν στην εκπαιδευτική διαδικασία έχουν περάσει από ιατρικούς ελέγχους, έχουν εμβολιαστεί και αυτήν τη στιγμή, όσο πιθανό είναι να κολλήσει κάτι ένα ελληνόπουλο, τόσο είναι να κολλήσει κι ένα προσφυγόπουλο. Έχουν γίνει οι απαραίτητες εξετάσεις και φόβος στην πραγματικότητα δεν υπάρχει. Υπάρχει όμως αυτή η φοβία που καλλιεργείται σε κάποιους ανθρώπους» απαντάει ο κ.Καρδιριμιτζιάν.

Σχετικά με το πώς θα μπορούσαν να κατευναστούν αυτές οι αντιδράσεις και οι φοβίες, τονίζει ότι εκτός του ότι έχουν ήδη ληφθεί σχετικές πρωτοβουλίες (ΚΕΕΛΠΝΟ, Γιατροί χωρίς Σύνορα) θα πρέπει να υπάρξει οι μέριμνα του κράτους για κοινωνική πολιτική και καλύτερο σύστημα Υγείας στη Σάμο. Όχι μόνο για τους πρόσφυγες, αλλά για όλους του κατοίκους: 

«Αν θέλετε την προσωπική μου άποψη, για να κατευναστούν αυτές οι αντιδράσεις, δεν χρειάζεται να συνεχίσουμε απλά μία συζήτηση με καλά επιχειρήματα. Πρέπει να υπάρξουν παρεμβάσεις σε άλλο επίπεδο, σε επίπεδο κοινωνικής πολιτικής, σε επίπεδο πολιτικής υγείας. Ουσιαστικά από πίσω, ίσως υπάρχει ένα αίσθημα ότι ο πληθυσμός στη Σάμο δεν καλύπτεται από το σύστημα Υγείας όπως θα έπρεπε. Γιατί, για παράδειγμα πολλοί μπορεί να βλέπουν ότι έχουμε ένα νοσοκομείο στη Σάμο που είναι έτοιμο να καταρρεύσει, γιατί έχουμε π.χ 500 περιστατικά από το ΚΥΤ τακτικά. Αυτή είναι μια πραγματικότητα στο νησί και καλούνται οι αρμόδιοι θεσμοί και αρχές να δώσουν απαντήσεις σε τέτοια δύσκολα θέματα. Έχω την εντύπωση ότι οι ίδιοι άνθρωποι που σήμερα μιλούν για αποχή, αν γίνουν τέτοιου είδους παρεμβάσεις θα αλλάξουν πολύ εύκολα άποψη».

Πρέπει να στοχεύσουμε την κυβέρνηση, τους φορείς, τις υπηρεσίες. Αυτοί ευθύνονται για τον εγκλωβισμό των ανθρώπων στα νησιά, για τις άθλιες συνθήκες διαβίωσής τους και κυρίως για την ελλιπέστατη πληροφόρηση προς όλους εμάς. Δεν είναι δυνατόν να αντιδρούμε αποκλείοντας ή γκετοποιώντας τα. Έχουν ήδη καταγραφεί στην μνήμη τους από αυτή την τρυφερή ηλικία, ο ξεριζωμός, οι διώξεις, η καταστροφή, ο θάνατος δικών τους ανθρώπων αλλά και οι άθλιες και απάνθρωπες συνθήκες που βιώνουν καθημερινά στο hotspot του νησιού. Συνθήκες και γεγονότα που δεν θέλαμε σε καμία περίπτωση να ζήσει κανένα παιδί, κανένας δικός μας άνθρωπος. Είναι παράλογο να τα τιμωρούμε για τις συνθήκες στις οποίες τους επιβλήθηκε να ζουν. Το σχολείο κυρίως διδάσκει κοινωνικότητα. Δεν δημιουργεί κριτήρια επιλογής κάποιων εξ αυτών και αποκλεισμό.

Από το κείμενο της «Άλλης Άποψης

Τα οφέλη ενός «πολυφωνικού διαλόγου»

Ένα στοιχείο που ξεχωρίζει στην στάση αυτών των γονέων, είναι ότι απουσιάζει το πνεύμα αντιπαράθεσης και οι χαρακτηρισμοί προς την απέναντι πλευρά. Δεν γίνεται δηλαδή λόγος για «ρατσιστές», καμία επίθεση που μπορεί αν δημιουργήσει δύο αντίπαλα στρατόπεδα και να εντέινει το ήδη τεταμένο κλίμα. Ο λόγος φαίνεται να είναι ότι, έχοντας βιώσει ένα διάστημα που κάθε πλευρά απευθυνόταν μόνο στο ακροατήριό της, η «άλλη άποψη» προτάσσει την ανάγκη του εποικοδομητικού διαλόγου, χωρίς καχυποψία και εκατέρωθεν επιθέσεις ή διαμάχες.

«Αυτό που γίνεται στη Σάμο έχει πάρα πολύ μεγάλο ενδιαφέρον» υποστηρίζει ο κ.Νίκος και εξηγεί την αλλαγή που συντελίται σταδιακά στον τρόπο με τον οποίον γινόταν η συζήτηση για το προσφυγικό στο νησί.

«Μέχρι πριν λίγο καιρό γινόταν ένας διάλογος που ήταν μονοφωνικός. Υπήρχε μία ομάδα που πήρε μία πρωτοβουλία για αντίδραση ενάντια στην κατάσταση που είχε δημιουργηθεί λόγω του προσφυγικού. Από την άλλη πλευρά η κίνηση για τα ανθρώπινα δικαιώματα πήρε μία πρωτοβουλία και φώναξε ανθρώπους να μιλήσουν για τα βασανιστήρια που μπορεί να έχουν υποστεί οι πρόσφυγες. Σε κάθε τέτοια εκδήλωση συμμετείχαν άνθρωποι της ίδιας νοοτροπίας με αυτούς που τα οργάνωναν. Γινόταν δηλαδή ένας διάλογος αλλά ήταν μονοφωνικός. Τώρα τελευταία, αρχίζουμε να έχουμε έναν πολυφωνικό διάλογο για το προσφυγικό και να βρίσκονται στον ίδιο χώρο άνθρωποι που έχουν διαφορετικές απόψεις και προσεγγίζοντας αυτό το πολύ δύσκολο θέμα αρχίζουν να φωτίζονται και άλλες πτυχές του ζητήματος. Νομίζω ότι αυτό πρέπει να συνεχίσουμε και η δικιά μας η πρόταση προς την άλλη πλευρά είναι να βρεθούμε σε έναν χώρο με κανόνες διαλόγου και όχι ντιμπέιτ» εξηγεί και προσθέτει:

«Γιατί όλη αυτή η ένταση που επικρατεί είναι γιατί ο καθένας προσπαθεί να αποδείξει ότι η δικιά του άποψη είναι η σωστή και ότι ο άλλος είναι κάτι κακό. Πρέπει να φτιάξουμε κανόνες διαλόγου και να αφήσουμε τους κανόνες ντιμπέιτ στην άκρη. Με αυτόν τον τρόπο θα μπορούμε να αφήσουμε την αντιπαράθεση στην άκρη, γιατί αυτό που συμβαίνει σήμερα είναι ότι με ανθρώπους που ανταλλάσσαμε μία καλημέρα καθημερινά, τώρα κοιταζόμαστε με μία καχυποψία, με μία επιφυλακτικότητα. Αν μπορούμε να φτιάξουμε αυτούς τους κανόνες διαλόγου και να συμφωνήσουμε ότι ο ένας θα ακούσει τα επιχειρήματα του άλλου και θα περιμένει μία απάντηση στα ερωτήματά του, αν γίνει αυτό το πράγμα νομίζω ότι όλα θα είναι λίγο καλύτερα.

Κλείνοντας, ο κ.Νίκος εστιάζει το πόσο σημαντικό είναι τα παιδιά να λαμβάνουν τα σωστά μηνύματα για τους συνανθρώπους τους, σε ευαίσθητες ηλικίες: « Όταν ένα παιδία είναι μαζί με άλλα παιδιά διαφορετικά, αυτό θα του δώσει μεγάλη δύναμη Σκεφτείτε ότι μετά από χρόνια, αυτό το παιδί θα πάει να σπουδάσει, στην Αθήνα, στη Νέα Υόρκη, στο Λονδίνο, κάπου θα πάει να σπουδάσει. Εκεί πέρα θα βρει και ανθρώπους από άλλα μέρη και αν δεν έχει αυτό το αίσθημα εμπιστοσύνης και δύναμης από τα παιδικά του χρόνια κάποια στιγμή θα βγάλει κάποια περίεργη συμπεριφορά. Κάπως έτσι γεννιέται το μίσος. Έχει μεγάλη σημασία, ιδιαίτερα σε αυτές τις ευαίσθητες ηλικίες, να μάθουμε να σεβόμαστε τον διπλανό μας.»

Γονείς

  • Ας μάθουμε στα παιδιά μας να μην διαχωρίζουν τους ανθρώπους.
  • Ας τα μάθουμε να απλώνουν το χέρι σε όποιον έχει ανάγκη.
  • Ας τα μάθουμε να αγαπάνε.
  • Ας τα μάθουμε να είναι παιδιά.
Mar 162019
 

Η “Αυθεντική Αντίδραση: ένας διάλογος για την ομοφοβία και την τρανσφοβία”, μια δράση του 2014-2015 συμπεριλαμβάνεται στο συλλογικό τόμο που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις “Βήτα Ιατρικές Εκδοσεις” για τη συμβολή των ψυχοθεραπειών μέσω τέχνης. Συντονιστής του συλλογικού τόμου ο Γ. Ν. Παπαδημητρίου και Επιμελητές Έκδοσεις οι: Λ. Γιώτης, Δ. Μαραβέλης και Ε. Γιαννούλη.

Συγγραφείς του κεφαλαίου για την Αυθεντική Αντίδραση είναι η Λένα Ασλανίδου, η Αλεξάνδρα Βασιλείου και η Βέρα Λάρδη.

Το βιβλίο αυτό παρουσιάζει με έναν τρόπο πληθωρικό, αναλυτικό και πολυσυλλεκτικό, τις πολλές και διαφορετικές εκφράσεις που μπορεί να λάβουν οι ψυχοθεραπείες μέσω της Τέχνης.

Ένα κλικ εδώ για να δεις τα περιεχόμενα του βιβλίου.

Η σελίδα της Αυθεντικής Αντίδρασης στο fb.

Feb 232019
 

Το Processwork Hub συμμετέχει στο δίκτυο εμπειρογνωμόνων σε θέματα ΛΟΑΤΚΙ+, της κατάστασης στην Ελλάδα του προγράμματος “LOOK WIDE: Developing a working method to support LGTBI victims of GBV by integrating gender and sexual diversity”.

Το ΚΜΟΠ – Κέντρο Κοινωνικής Δράσης και Καινοτομίας και το ORLANDO LGBT+ ”Ψυχική Υγεία Χωρίς Στίγμα” σας προσκαλούν να δηλώσετε συμμετοχή στο τριήμερο πρόγραμμα ενδυνάμωσης ικανοτήτων για επαγγελματίες υγείας και ψυχικής υγείας, παρόχους υπηρεσιών ψυχοκοινωνικής και νομικής υποστήριξης, εργαζόμενους σε ΜΚΟ και δημόσιους φορείς που υποδέχονται ή/και υποστηρίζουν ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα, επιζώντες και επιζώσες έμφυλης βίας ή και τα δύο.

Σκοπός του προγράμματος είναι η βελτίωση των γνώσεων και των δεξιοτήτων των επαγγελματιών που παρέχουν υποστήριξη σε ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα που έχουν υποστεί σεξουαλική και έμφυλη βία, προκειμένου τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα να λαμβάνουν υπηρεσίες κατάλληλα προσαρμοσμένες στις ανάγκες τους

Το πρόγραμμα πραγματοποιείται στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου με τίτλο “LOOK WIDE! – Μέθοδοι Υποστήριξης ΛΟΑΤΙ ατόμων (θύματα ή εν δυνάμει θύματα έμφυλης βίας), το οποίο συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό «Πρόγραμμα Δικαιώματα, Ισότητα και Ιθαγένεια» (Πρόγραμμα REC) της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το LOOK WIDE! στοχεύει στην προστασία και υποστήριξη των ΛΟΑΤΙ ατόμων που είναι θύματα ή εν δυνάμει θύματα έμφυλης βίας.

Τα θέματα που θα συζητηθούν κατά τη διάρκεια του εκπαιδευτικού τριημέρου είναι:

  • Διαστάσεις και χαρακτηριστικά της έμφυλης βίας: Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά σύνδεσης της έμφυλης βίας με τις ΛΟΑΤΚΙ+ ταυτότητες και διαφορετικές εκφάνσεις της.
  • ΛΟΑΤΚΙ+ ταυτότητες: ορολογία, σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα, ζητήματα (απο)παθολογιοποίησης και ανθρώπινα δικαιώματα
  • Διαθεματικότητα: ΛΟΑΤΚΙ+ πρόσφυγες (διαπολιτισμικές διαφορές), survival sex, trafficking, οροθετικότητα, θύματα βασανιστηρίων, σεξεργάτες-ριες, ανηλικότητα, κ.α.
  • Τραύμα: Υποδοχή, αναγνώριση και υποστήριξη
  • Στερεότυπα και φραγμοί: ορατά και αόρατα εμπόδια στη δουλειά με ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα
  • Τα όρια της φροντίδας: Δευτερογενές τραύμα, burn-out και οι ανάγκες των φροντιστών-ριών.

Εκπαιδεύτριες:

  • Νάνσυ Παπαθανασίου, Κλινική Ψυχολόγος, PhD – Επιστημονικά Υπεύθυνη Orlando LGBT+
  • Έλενα-Όλγα Χρηστίδη, Ψυχολόγος, Ψυχοθεραπεύτρια – Επιστημονικά Υπεύθυνη Ελληνικού Προγράμματος Πιστοποίησης Θυμάτων Βασανιστηρίων (ΜΚΟ ΜΕΤΑδραση) και Επιστημονικά Υπεύθυνη Orlando LGBT+

Προσκεκλημένες ομιλίες και εργαστήρια:

  • Ειρήνη Βλάχου, Δικηγόρος
  • Χρύσα Μπότση, Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος, MSc, Ιατρός ΜΛ «Α. Συγγρός», ΚΕΕΛΠΝΟ
  • Βενετία Μπουρονίκου, Ψυχολόγος-Πιστοποιημένη Processworker, Επόπτρια ομάδων και επαγγελματιών που δουλεύουν με SGBV survivors
  • Μαρία Ξανθάκη, Ψυχολόγος, Υπεύθυνη επικοινωνίας Red Umbrella Athens
  • Γιώργος Παπαδοπετράκης, Μέλος ΔΣ Θετικής Φωνής
  • Αντώνης Πούλιος, Κλινικός Ψυχολόγος – Ψυχαναλυτής, Επιστημονικά Υπεύθυνος Red Umbrella Athens

Το σεμινάριο παρέχεται δωρεάν και θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 5 Μαρτίου έως την Πέμπτη 7 Μαρτίου ώρα 9:30 π.μ. έως 15:30 μ.μ. στο Κέντρο Ημέρας «Αριάδνη» στον Πειραιά (Τζαβέλλα & Ματρόζου 1).

Σημειώνεται ότι οι θέσεις συμμετοχής είναι περιορισμένες γι’ αυτό παρακαλούμε να δηλώσετε εγκαίρως τη συμμετοχή σας στο παρακάτω σύνδεσμο: https://www.eventora.com/el/Events/programma-endynamwshs-ikanotht

Ένα κλικ εδώ για περισσότερες πληροφορίες…


Nov 262018
 

Πηγή: ΕφΣυν

Αγχη και προκαταλήψεις για την ταυτότητα φύλου

Τι πρέπει να γνωρίζουν για την ταυτότητα φύλου και τον σεξουαλικό προσανατολισμό οι γονείς; Πώς πρέπει να φερθούν;

Είναι καλές για τους ανήλικους η νομική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου και η κοινωνική μετάβαση φύλου;

Τι σημαίνουν οι αντιδράσεις ορισμένων ειδικών; Εχει γίνει αρκετή έρευνα για αυτά τα θέματα;

Και τι δείχνει αυτό το ερώτημα για τα άγχη μας γύρω από τον σεξουαλικό προσανατολισμό και την ταυτότητα φύλου;

Η δρ Αυγή Σακετοπούλου, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης και κλινική ψυχολόγος με μεγάλη εμπειρία σε θέματα ταυτότητας φύλου και σεξουαλικού προσανατολισμού, βρίσκεται στην Ελλάδα, όπου συμμετέχει αυτές τις μέρες στο 12ο Συνέδριο της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας με θέμα «Φύλο, γένος, αμφιφυλίες» (23-25 Νοεμβρίου, Αμφιθέατρο Μουσείου Μπενάκη), ενώ συμμετείχε ως κεντρική ομιλήτρια στη διημερίδα που οργάνωσε ο επιστημονικός φορέας Orlando LGBT+ Ψυχική Υγεία Χωρίς Στίγμα την Τετάρτη και την Πέμπτη στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος.

Μιλά στην «Εφ.Συν.» για τις τελευταίες επιστημονικές εξελίξεις σε θέματα ταυτότητας φύλου και σεξουαλικού προσανατολισμού και δίνει απαντήσεις σε ζητήματα που συζητήθηκαν όσο λίγα στον δημόσιο λόγο στην Ελλάδα, διαλύοντας μύθους που προβάλλονται ακόμα και από ειδικούς.

Ορισμένοι ειδικοί και ενώσεις επαγγελματιών ψυχικής υγείας στην Ελλάδα έχουν ταχθεί εναντίον της νομικής αναγνώρισης της ταυτότητας φύλου για ανήλικους, ισχυριζόμενοι ότι αντιστρατεύεται αυτό που είναι το καλύτερο για τους ανήλικους. Τι δείχνει η δική σας εμπειρία;

Η δική μου εμπειρία δείχνει σταθερά ότι το αντίθετο είναι αλήθεια. Εχω εργαστεί με παιδιά που έχουν εναλλακτική ταυτότητα φύλου για 15 χρόνια και έχω εργαστεί εκτενώς με τις οικογένειές τους. Εχω εποπτεύσει τη δουλειά συναδέλφων που ασχολούνται με αυτόν τον πληθυσμό. Εχω συνεργαστεί με σχολεία. Εχω μιλήσει γι’ αυτά τα θέματα με νομικούς. Η εκτενής εποπτεία ήταν μέρος της εκπαίδευσής μου. Παρακολουθώ τακτικά συνέδρια στα οποία παρουσιάζονται κλινικές εργασίες και ευρήματα. Συζητώ διαρκώς με οργανώσεις επαγγελματιών που εργάζονται με αυτά τα παιδιά.

Αυτή η εμπειρία μού δείχνει ότι η κοινωνική μετάβαση δεν αντιστρατεύεται αυτό που είναι το καλύτερο για το παιδί. Οι δυσκολίες δεν προέρχονται από την ίδια τη μετάβαση, αλλά από άλλους παράγοντες που συνδέονται με αυτήν. Αν δεν είναι υποστηρικτικοί οι γονείς, για παράδειγμα. Αν υπάρχει σύγκρουση μεταξύ των γονιών γι’ αυτό το θέμα και το παιδί εισπράττει τη διαφωνία. Αν προβάλλεται αντίσταση στη μετάβαση από άλλα περιβάλλοντα, όπως το σχολείο.

Αν η ευρύτερη οικογένεια επιχειρεί να προξενήσει ντροπή στο παιδί και άλλα. Το να ισχυριστούμε ότι δεν πρέπει να κάνει τη μετάβαση ένα παιδί εξαιτίας των προβλημάτων που θα δημιουργήσει στους γονείς του, στο περιβάλλον του ή στους συνομηλίκους του, ισοδυναμεί με το να ζητάμε από το παιδί να σηκώσει το βάρος του δικού μας άγχους για την ποικιλομορφία φύλου, κάτι που έχει διαπιστωμένες επιπτώσεις στην ψυχική του υγεία.

Δεν είναι φυσικά μια διαδικασία απλή για τον γονιό. Είναι φυσικό να ανησυχεί κανείς, να αγχώνεται, μερικές φορές ακόμη και να απογοητεύεται που το παιδί του χαράσσει έναν δρόμο που δεν είχε προβλέψει ο ίδιος, που δεν θα τον ήθελε για το παιδί του και που δεν συμφωνεί μ’ αυτόν. Σ’ αυτή την περίπτωση, όπως και σε πολλές άλλες, είναι εξαιρετικά δύσκολο να είναι κανείς γονιός. Αλλά δεν είναι δουλειά του παιδιού να διαχειριστεί αυτά τα άγχη, τους φόβους και τις απογοητεύσεις. Αυτή είναι η δουλειά του γονιού.

Αναπόφευκτα, εναποτίθεται στους γονείς ένα μεγάλο βάρος. Θα πρέπει να κάνουν πολλή δουλειά με τον εαυτό τους και επίσης να υποστηρίξουν το παιδί τους στους άλλους, ακόμη και αν είναι οι ίδιοι αγχωμένοι και αβέβαιοι.

Τι εναλλακτική υπάρχει; Να καταπιέσει τον εαυτό του το παιδί και να ενσωματώσει το μήνυμα της οικογένειάς του ότι η ίδια του η ύπαρξη είναι ανεπιθύμητη – κάτι τρομερό για την ψυχική εξέλιξη του παιδιού.

Με την υποστήριξη της οικογένειας σε συνδυασμό με μια καλή και έμπειρη ομάδα ψυχικής υγείας νομίζω ότι τα πλεονεκτήματα της κοινωνικής μετάβασης υπερτερούν κατά πολύ από τα μειονεκτήματα. Δεν σημαίνει ότι δεν έχει κόστος η διαδικασία. Σημαίνει μόνο ότι μπορεί να είναι προτιμότερο αυτό το κόστος από άλλες επιλογές. Η ιατρική μετάβαση είναι φυσικά διαφορετικό ζήτημα, αρκετά περίπλοκο.

Ο ρόλος των γονιών

● Τι πρέπει να ξέρουν επομένως οι γονείς των τρανς παιδιών; Πρέπει να τα ενθαρρύνουν ή να τα αποθαρρύνουν;

Πρέπει να γνωρίζουν ότι βρίσκονται μπροστά σε μια μακρόχρονη διαδικασία. Τα παιδιά περνούν στάδια κατά τα οποία πειραματίζονται και παγιώνουν το φύλο τους. Οταν το βλέπουμε σε παιδιά με κανονιστικό φύλο, συμμορφωνόμαστε γρήγορα και αφήνουμε τα πράγματα να εξελιχθούν, όπως για παράδειγμα όταν ένα αγόρι παίζει με τα «σωστά» παιχνίδια. Οταν το βλέπουμε σε ένα παιδί με μη κανονιστικό φύλο, υπάρχει μια πίεση να βγάλουμε συμπεράσματα: το παιδί είναι γκέι, είναι τρανς, περνά μια φάση και πρέπει να το βοηθήσουμε να βρει τον σωστό δρόμο. Θα συμβούλευα τους γονείς να μην ακολουθήσουν τέτοιες προσεγγίσεις.

Χρειάζεται υπομονή και χώρος, να αφήσουν στο παιδί περιθώριο να πειραματιστεί, να ενδιαφερθούν, χωρίς όμως να είναι παρεμβατικοί και χωρίς να προσπαθήσουν να επιβάλουν «συμπέρασμα» για το φύλο του παιδιού. Η ανάπτυξη δεν είναι κάτι στιγμιαίο, αλλά μια διαδικασία. Φυσικά, στα λόγια ακούγεται εύκολο. Στην πράξη είναι δυσκολότερο, γι’ αυτό νομίζω ότι μπορεί να είναι πολύ σημαντική η υποστήριξη του γονιού από έναν επαγγελματία.

Οι προσπάθειες να καταπιεστεί η έκφραση του φύλου, νομίζω ότι αυτό εννοείτε με τη λέξη «αποθαρρύνει», μπορεί να είναι επίπονες και τραυματικές για το παιδί και να τραυματίσουν τον δεσμό γονιού και παιδιού. Το φύλο του παιδιού πρέπει να υποστηριχτεί – εννοώ να μην τεθεί σε αμφισβήτηση. Πρέπει να αποφεύγεται ο έλεγχος της έκφρασης φύλου. Αλλά υποστήριξη δεν σημαίνει ενθάρρυνση. Ο γονιός πρέπει να βρίσκεται μισό βήμα πίσω – να είναι πάντα εκεί, αλλά να μη δείχνει τον δρόμο.

Αυτό ισχύει τόσο για τους γονείς που θέλουν να έχει το παιδί τους το κανονιστικό φύλο όσο και για τους γονείς που ενθουσιάζονται υπερβολικά, κάτι που συμβαίνει στη Νέα Υόρκη όπου εργάζομαι, προσπαθώντας να επιλύσουν το δικό τους άγχος ανακηρύσσοντας το παιδί τους τρανς, ενώ αυτό ακόμη εξερευνά το φύλο του.

Στοχοποίηση

● Η ομοφυλοφιλία έχει αφαιρεθεί καιρό τώρα από τον κατάλογο των ψυχικών διαταραχών και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προτείνει να αφαιρεθεί η δυσφορία φύλου από τη Διεθνή Στατιστική Ταξινόμηση Ασθενειών και Σχετιζόμενων Προβλημάτων Υγείας. Με δεδομένο ότι η επιστήμη της ψυχικής υγείας αντιμετώπιζε τους ΛΟΑΤΚΙ σαν κλινικές περιπτώσεις, αυτές οι εξελίξεις μοιάζουν ριζοσπαστικές. Ποια η σημασία τους για την επιστήμη και την κοινωνία;

Πράγματι, το 1973 η Αμερικανική Ψυχιατρική Εταιρεία αφαίρεσε την ομοφυλοφιλία από το πιο έγκυρο διαγνωστικό εγχειρίδιο ψυχικών διαταραχών. Αυτό το σημαντικό βήμα, που σήμερα μετρά 45 χρόνια, είχε την πρόθεση να αποπαθολογικοποιήσει την ομοφυλοφιλία και αποτελούσε ριζοσπαστική εξέλιξη στα πεδία της ψυχιατρικής και της ψυχικής υγείας. Ωστόσο, αυτή η αλλαγή, όσο καινοτόμα και αν ήταν, ούτε μπορούσε ούτε κατάφερε να αποπαθολογικοποιήσει πλήρως ή να αποστιγματίσει την ομοφυλοφιλία. Τα άγχη και οι προκαταλήψεις γύρω από την ομοφυλοφιλία εξακολουθούν να είναι παρόντα στο πεδίο της ψυχικής υγείας, και μάλιστα σήμερα με υπόγειο και πλάγιο τρόπο.

Δεν ακούμε συχνά σήμερα επαγγελματίες της ψυχικής υγείας να λένε ότι η ομοφυλοφιλία είναι αρρώστια. Βλέπουμε ξεκάθαρα όμως αυτά τα άγχη και τις προκαταλήψεις στην ανησυχία που εκφράζουν γιατροί της ψυχικής υγείας σχετικά με την ευημερία των παιδιών που μεγαλώνουν σε γκέι οικογένειες ή στην ανησυχία για τη δημόσια υγεία σε σχέση με τις γκέι σεξουαλικότητες.

Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να θέτουμε ερωτήματα για τη σεξουαλική υγεία ή ότι δεν πρέπει να μας απασχολεί η ανάπτυξη των παιδιών. Σημαίνει όμως ότι κάποιες από τις υποθέσεις που κρύβονται πίσω από αυτές τις ερωτήσεις, για παράδειγμα η υπόθεση ότι είναι αρνητικό να μη μεγαλώνουν τα παιδιά με γονείς του αντίθετου φύλου, οφείλονται σε άγχη σχετικά με την ομόφυλη γονεϊκότητα.

Ενας πλάγιος τρόπος να στοχοποιηθεί η ομοφυλοφιλία σήμερα είναι μέσα από το κοινωνικό φύλο. Η κουίρ θεωρητικός Σένζουικ ήταν ανάμεσα στους πρώτους που επισήμαναν ότι η ταυτότητα φύλου εισήλθε στο διαγνωστικό εγχειρίδιο ψυχικών διαταραχών το 1987, δηλαδή στην πρώτη αναθεώρηση του εγχειριδίου μετά την αφαίρεση της ομοφυλοφιλίας το 1973. Δεν πρόκειται για ασύνδετες ενέργειες.

Οι «διαταραχές της ταυτότητας φύλου» στοχοποιούν άμεσα τα τρανς άτομα και εμμέσως την αρρενωπότητα στις γυναίκες και τη θηλυκότητα στους άνδρες.

Η κατηγορία του «θηλυπρεπούς άνδρα» γεννά τεράστιο άγχος στις δυτικές κουλτούρες, πράγμα που σημαίνει ότι η αρρενωπότητα καταλήγει να αστυνομεύεται πολύ στενά, ότι οι εκφράσεις της ρυθμίζονται και εποπτεύονται και ότι αυτούς που ξεπερνούν τους κανόνες της τους περιμένουν κοινωνικές κυρώσεις. Και οι αρρενωπές γυναίκες δεν βρίσκονται σε καλή θέση, φυσικά. Αλλά η θηλυπρεπής αρρενωπότητα παράγει διαφορετικές δυσκολίες στο συλλογικό επίπεδο.

Με άλλα λόγια, ενώ αποτελεί σημαντικό βήμα η αφαίρεση της δυσφορίας φύλου από τα ψυχιατρικά ταξινομητικά συστήματα, χρειάζεται να είμαστε αισιόδοξοι, αλλά και μετρημένοι στις προσδοκίες μας. Προτιμώ να το σκέφτομαι σαν ένα αποφασιστικό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά όχι από μόνο του σαν βήμα αλλαγής στο κοινωνικό επίπεδο.

Ωστόσο, αυτές οι αλλαγές είναι σημαντικές και θα έχουν άμεση επίδραση στη ζωή συγκεκριμένων ατόμων που δεν θα λειτουργούν πια μέσα στα όρια της νομικής και ψυχιατρικής παθολογίας. Μπορούν επίσης να λειτουργήσουν σαν δείκτες αλλαγής της σκέψης και της πρακτικής των επαγγελματιών ψυχικής υγείας. Αυτό θα κάνει τη ζωή των τρανς ανθρώπων πιο βιώσιμη και μπορεί με τον καιρό να μειώσει τη δυσανάλογη απειλή που δέχονται στη ζωή τους, επηρεάζοντας τη συχνότητα και τη σοβαρότητα των προβλημάτων ψυχικής υγείας από τα οποία υποφέρουν κάποια από αυτά τα άτομα.

Ακόμα όμως και όταν πραγματωθούν πλήρως αυτές οι αλλαγές στην ιατρική πρακτική και ορολογία, πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για το γεγονός ότι βρισκόμαστε στην αρχή και όχι στο τέλος του δρόμου. Χρειάζεται να συμβούν πολλές άλλες αλλαγές για να φτάσουμε στο σημείο να αντιμετωπίζονται οι ποικιλίες του φύλου και της σεξουαλικότητας ως ενδείξεις μιας κανονικής ανθρώπινης ποικιλομορφίας.

Τι σημαίνει έρευνα

● Ορισμένοι επαγγελματίες, ειδικοί και θεσμοί της ψυχικής υγείας είτε δείχνουν να αγνοούν αυτές τις αλλαγές είτε τις αμφισβητούν, προβάλλοντας για παράδειγμα το επιχείρημα ότι δεν έχει γίνει αρκετή έρευνα σε βάθος χρόνου ή σε διαφορετικά πολιτιστικά περιβάλλοντα. Είναι έγκυρο επιστημονικά αυτό το επιχείρημα;

Θα ήθελα πρώτα να απαντήσω στην ερώτηση με τους όρους που τίθεται: Εχει γίνει αρκετή έρευνα; Εξαρτάται. Μερικά ζητήματα, όπως η γκέι γονεϊκότητα, έχουν πράγματι ερευνηθεί κατά κόρον, σε βαθμό που θα έλεγα ότι έχουν κριθεί. Η έρευνα δείχνει ότι τα παιδιά που μεγαλώνουν σε γκέι οικογένειες καταφέρνουν παρόμοια αποτελέσματα σε μετρήσεις ψυχικής υγείας με τα παιδιά που μεγαλώνουν σε στρέιτ οικογένειες.

Η έρευνα δείχνει επίσης ότι τείνει να είναι επωφελής η μετάβαση, ιδίως όταν υποστηρίζεται από αναγνωρισμένους από την ιατρική κοινότητα γιατρούς και από ομάδες ψυχικής υγείας ευαίσθητες στις ανάγκες αυτών των ατόμων.

Το ερώτημα είναι πιο σύνθετο όταν αφορά παιδιά, επειδή οι πρώτες μακροχρόνιες μελέτες δημοσιεύονται τώρα. Οι μεθοδολογίες τους είναι σύνθετες και απαιτούν ένα επίπεδο επιστημονικής παρατήρησης των αποτελεσμάτων που συναντάται συγκεκριμένα σ’ αυτόν τον πληθυσμό, ενώ μας περιορίζει το γεγονός ότι αλλάζουν πολύ γρήγορα οι ορισμοί των σχετικών όρων, γεγονός που σημαίνει πως δεν υπάρχει ομοιομορφία λειτουργικών ορισμών.

Οπως έχει σήμερα η κατάσταση, δεν μπορούμε να μιλήσουμε με την ίδια βεβαιότητα για μελέτες μεγάλης κλίμακας. Θα είμαστε σε διαφορετική θέση σε είκοσι χρόνια. Αλλά αυτό δεν βοηθάει σε σχέση με τα παιδιά που παλεύουν σήμερα με το φύλο τους. Η επιστημονική κοινότητα μπορεί να περιμένει. Αυτά τα παιδιά και οι οικογένειές τους δεν μπορούν.

Σ’ αυτό το στάδιο, έχουμε ένα σημαντικό σώμα κλινικών και ανέκδοτων δεδομένων, που μπορεί να μας κατευθύνει. Ακόμη κι αν δεν αφορούν μεγάλους αριθμούς, μας δίνουν σημαντικές κλινικές ειδικές πληροφορίες, τις οποίες χάνουν οι έρευνες ευρείας κλίμακας.

Αυτό που δείχνουν έντονα αυτά τα δεδομένα είναι ότι οδηγεί σε καλά αποτελέσματα η κοινωνική μετάβαση, όταν είναι εφαρμόσιμη σε ένα συγκεκριμένο παιδί και όταν συνοδεύεται από την υποστηρικτική στάση των γονιών σε κοινωνικά περιβάλλοντα που διάκεινται θετικά. Γνωρίζουμε επίσης, και γι’ αυτό έχουμε δεδομένα ευρείας κλίμακας, ότι η ενεργή καταπίεση του μη κανονιστικού φύλου από το οικογενειακό ή το ευρύτερο περιβάλλον συνδέεται με μέτριες έως σοβαρές επιπλοκές υγείας, όπως διαταραχές άγχους, κατάθλιψη, κατάχρηση ουσιών και αυτοκτονικές τάσεις.

Θα ήθελα να επισημάνω και μια άλλη παράμετρο στην απάντησή μου. Η ερώτηση «έχει γίνει αρκετή έρευνα;» δεν είναι ουδέτερη. Δεν εννοώ ότι δεν μπορούμε ή δεν πρέπει να εξετάζουμε τις κλινικές πρακτικές. Εννοώ ότι χρειάζεται να έχουμε συναίσθηση από τι άγχη μπορεί να πηγάζουν οι ερωτήσεις μας και να προσέχουμε σε ποιες περιπτώσεις θέτουμε ερωτήσεις και σε ποιες όχι…

Για παράδειγμα, δεν τίθεται ποτέ η ερώτηση αν είναι υγιής για ένα παιδί η ετερόφυλη γονεϊκότητα. Δεν λέω ότι δεν είναι. Προσπαθώ μόνο να πω ότι ρωτάμε για πράγματα για τα οποία νιώθουμε άγχος και αβεβαιότητα, αλλά νομίζουμε ότι εκφράζουμε μια αντικειμενική περιέργεια για σημαντικά ζητήματα, ξεχνώντας ότι οι ερωτήσεις μας διαμορφώνονται από τα δικά μας άγχη. Μάλιστα, αυτά τα άγχη στη συνέχεια θα διαμορφώσουν τον τρόπο με τον οποίο διαβάζουμε τις απαντήσεις σ’ αυτά τα ερωτήματα.

Η ερώτηση «έχει γίνει αρκετή έρευνα για να υποστηρίξει την γκέι γονεϊκότητα;» μοιάζει ευθεία. Στην πραγματικότητα, όπως γνωρίζουν οι ερευνητές σε όλο τον κόσμο, είναι εκπληκτικό πόσο μικρό μέρος της επιστημονικής μας γνώσης για όλες τις πλευρές της ανθρώπινης ανάπτυξης και λειτουργίας ανταποκρίνεται σ’ αυτό το πρότυπο έρευνας.

Οι αναγνώστες που δεν έχουν εκπαιδευτεί σε ερευνητικές μεθόδους, δηλαδή οι περισσότεροι άνθρωποι, θα εκπλήσσονταν αν μάθαιναν ότι ορισμένα από τα πιο αναμφισβήτητα ευρήματα της ψυχολογίας έχουν μελετηθεί σε βάθος χρόνου αλλά όχι σε διαφορετικές κουλτούρες. Επίσης, πολλά άλλα ευρήματα στα οποία βασίζεται η καθημερινή κλινική εργασία και τα οποία θεωρούμε σήμερα αξιώματα, βασίζονται σε έρευνες με δείγματα φοιτητές Πανεπιστημίου.

Στη συνέχεια τα μεταχειριζόμαστε ως αναγώγιμα στον γενικό πληθυσμό, ακόμη και αν έχουν όρια ως προς την τάξη, τη φυλή και τη γεωγραφική τοποθεσία – αυτό που ισχύει για έναν φοιτητή κολεγίου της μεσαίας τάξης στη Νέα Υόρκη προφανώς δεν ισχύει για έναν μαύρο μπαρίστα στην Αθήνα, έναν καθηγητή Πανεπιστημίου στην Κρήτη και τον δίδυμο αδερφό του ή έναν λευκό άνεργο άντρα στην Καρδίτσα. Αλλά η επιστημονική κοινότητα δέχεται ως επί το πλείστον αυτούς τους περιορισμούς, προσπαθώντας να τους παίρνουμε υπόψη όταν επιχειρούμε γενικεύσεις, διότι αντιλαμβανόμαστε ότι δεν υπάρχει άλλος τρόπος να μελετήσουμε τα φαινόμενα.

Δεν παρέχεται όμως αυτή η ευελιξία όταν πρόκειται για ζητήματα ποικιλομορφίας της σεξουαλικότητας και του φύλου. Εκεί θέλουμε πιο ψηλά ερευνητικά πρότυπα και διεκδικούμε τα αλάνθαστα πορίσματα, κάτι που είναι ρεαλιστικά αδύνατο. Η ίδια η προσδοκία αυτή, το γεγονός ότι θέτουμε αυτή την ερώτηση τόσο φυσικά, μας δείχνει πώς εμφιλοχωρούν στη σκέψη μας τα άγχη μας για το μη κανονιστικό φύλο και τη μη κανονιστική σεξουαλικότητα.

Για μένα, αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό στοιχείο που πρέπει να αρχίσουμε να το εξετάζουμε σοβαρά. Δεν απαξιώνει την ερώτηση, καθιστά όμως πιο περίπλοκους τους όρους με τους οποίους τη θέτουμε.

—–

Η δρ Αυγή Σακετοπούλου πήρε το διδακτορικό της στην Κλινική Ψυχολογία από το Πανεπιστήμιο Yeshiva στη Νέα Υόρκη. Εκπαιδεύτηκε ως ψυχαναλύτρια στο Μεταδιδακτορικό Πρόγραμμα Ψυχοθεραπείας και Ψυχανάλυσης του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης. Αυτή την περίοδο είναι μέρος του διδακτικού προσωπικού στο Ινστιτούτο William Allanson White, στο Ψυχαναλυτικό Ινστιτούτο της Νέας Υόρκης, στο Κέντρο Σχεσιακών Σπουδών Stephen Mitchell και στο Εθνικό Ινστιτούτο Ψυχοθεραπειών στη Νέα Υόρκη, όπου και προσφέρει μαθήματα πάνω στο φύλο και τη σεξουαλικότητα.

Συμμετέχει στην επιτροπή συντακτών του Περιοδικού της Αμερικανικής Ψυχαναλυτικής Ενωσης, Ψυχαναλυτικοί Διάλογοι και Σπουδές Φύλου και Σεξουαλικότητας. Εχει πάρει διάφορα βραβεία για τη συνεισφορά της: το βραβείο Ruth Stein για τη δέσμευσή της στην ψυχαναλυτική μελέτη της σεξουαλικότητας· το βραβείο Ralph Roughton από την Επιτροπή Φύλου και Σεξουαλικότητας της Αμερικανικής Ψυχαναλυτικής Ενωσης για το έργο της με ένα τρανς παιδί· το βραβείο Symonds από το περιοδικό «Σπουδές φύλου και σεξουαλικότητας» για το έργο της σε ζητήματα σεξουαλικότητας· και το ετήσιο βραβείο για το καλύτερο δοκίμιο από το Περιοδικό της Αμερικανικής Ψυχαναλυτικής Ενωσης.

Εχει εκτενή κλινική εμπειρία στη θεραπεία ΛΟΑΤ παιδιών και ενηλίκων. Για πολλά χρόνια διενεργούσε αξιολογήσεις ασύλου για ΛΟΑΤ άτομα, διαβουλευόμενη με εισαγγελείς και καταθέτοντας σε δικαστήρια μετανάστευσης για ζητήματα τραύματος που αφορούν μειονότητες σεξουαλικότητας και φύλου. Οι δημοσιεύσεις της αφορούν ζητήματα τάξης, φυλής, κανονιστικού και μη κανονιστικού φύλου, και ψυχοσεξουαλικότητας.

Nov 202018
 

Το Processwork Hub συμμετέχει στη διημερίδα του Orlando LGBT+. Η Αλεξάνδρα Βασιλείου, σε συνεργασία με τη δημοσιογράφο της ΕφΣυν Ντίνα Δασκαλοπούλου θα συντονίσουν στρογγυλή τράπεζα και συζήτηση με το κοινό, με θέμα “Τα όρια της ανοχής: θρησκεία, κοινωνία & ΛΟΑΤΚΙ δικαιώματα”.

Ακολουθεί άρθρο των ιδρυτριών του Orlando LGBT+ Νάνσυ Παπαθανασίου και Έλενας-Όλγας Χρηστίδη

Ακολουθώντας τις αρχές και τα εργαλεία της κοινοτικής ψυχολογίας, της δουλειάς στην κοινότητα και των κοινωνικών επιστημών, επιλέγουμε να φέρουμε στο προσκήνιο φωνές και θέσεις που σπάνια εκπροσωπούνται στην Ελλάδα στο πλαίσιο επιστημονικών διεργασιών, δημιουργώντας ένα πλαίσιο ισότιμης εκπροσώπησης όπου όχι απλά δεν θα επισκιάζονται οι φωνές των λιγότερο προνομιούχων, αλλά το βίωμα θα αποτελεί βασικό κριτήριο στο οποίο θα οφείλει να στηρίζεται οποιαδήποτε επιστημονική προσέγγιση ή/και κοινωνική ανάλυση.

Πηγή: ΕφΣυν

ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιώματα, ψυχική υγεία και κοινωνικές προεκτάσεις

Νάνσυ Παπαθανασίου, Ελενα – Ολγα Χρηστίδη*

Οι θεσμικές αλλαγές των τελευταίων ετών και η δυναμική που έχει αναπτύξει η ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα έχουν φέρει στο προσκήνιο τον διάλογο γύρω από ζητήματα σεξουαλικού προσανατολισμού, ταυτότητας και χαρακτηριστικών φύλου.

Παρ’ όλα αυτά η επεξεργασία αυτών των ζητημάτων τόσο σε κοινωνικό όσο και σε επιστημονικό επίπεδο στην Ελλάδα βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο, με συχνή την αναπαραγωγή ακραία κακοποιητικών αντιλήψεων και πρακτικών.

Το Orlando LGBT+ Ψυχική Υγεία Χωρίς Στίγμα είναι ο πρώτος εξειδικευμένος επιστημονικός φορέας για την ψυχική υγεία των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων στην Ελλάδα, που ιδρύθηκε πρόσφατα, με στόχο ακριβώς την προώθηση της έγκυρης επιστημονικής γνώσης γύρω από τα ζητήματα αυτά, την πλήρη αποπαθολογιοποίηση των ΛΟΑΤΚΙ+ ταυτοτήτων και την καλλιέργεια ενός ασφαλούς δημόσιου χώρου συζήτησης που θα ακολουθεί τις αρχές της συμπεριληπτικότητας και της άρσης των διακρίσεων.

Με βάση τα παραπάνω, η επιστημονική ομάδα του φορέα, που συμπεριλαμβάνει επιστήμονες από ένα ευρύ φάσμα ταυτοτήτων σεξουαλικού προσανατολισμού και ταυτότητας φύλου, διοργανώνει ένα διήμερο συζήτησης και επεξεργασίας, γύρω από δύο κεντρικούς άξονες που αποτελούν θέματα-ταμπού για την ελληνική κοινωνία:

Την α-ορατότητα των τρανς παιδιών και τους παράγοντες που προωθούν και προστατεύουν ή επιβαρύνουν την ψυχική τους υγεία.

Την επίδραση της θρησκείας και τη στάση της εκάστοτε Εκκλησίας σε ζητήματα ανθρωπίνων (και ΛΟΑΤΚΙ+) δικαιωμάτων καθώς και σε συναφή εγκλήματα μίσους.

Η θέση από την οποία συνήθως ανακύπτουν αυτά τα θέματα στον δημόσιο και τον επιστημονικό διάλογο είναι μονομερής και προνομιούχα, καθώς ενδύεται τον μανδύα του επιστημονικού λόγου (π.χ παιδοψυχίατροι) ή εκφέρεται από στόμα ατόμων και ομάδων που ασκούν ιδιαίτερη κοινωνική επιρροή (όπως ιερωμένοι, πολιτικοί κ.λπ.), ενώ ταυτόχρονα ο λόγος αυτός δεν συνοδεύεται με την αντίστοιχη γνώση σε ΛΟΑΤΚΙ+ ζητήματα ή επαφή με την κοινότητα και τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα εν γένει.

Δημιουργείται έτσι ένα ιδιαίτερα εξουσιαστικό κλίμα αλληλεπίδρασης, με βέβαια αρνητικά αποτελέσματα.

Στο κλίμα αυτό, θέλουμε να φέρουμε ένα νέο παράδειγμα δημόσιου επιστημονικού λόγου, που ξεκινά από την επιστημονικότητα, αλλά αναγνωρίζει και στηρίζεται στην εμπειρία των ίδιων των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων, όλων των ηλικιών.

Ακολουθώντας τις αρχές και τα εργαλεία της κοινοτικής ψυχολογίας, της δουλειάς στην κοινότητα και των κοινωνικών επιστημών, επιλέγουμε να φέρουμε στο προσκήνιο φωνές και θέσεις που σπάνια εκπροσωπούνται στην Ελλάδα στο πλαίσιο επιστημονικών διεργασιών, δημιουργώντας ένα πλαίσιο ισότιμης εκπροσώπησης όπου όχι απλά δεν θα επισκιάζονται οι φωνές των λιγότερο προνομιούχων, αλλά το βίωμα θα αποτελεί βασικό κριτήριο στο οποίο θα οφείλει να στηρίζεται οποιαδήποτε επιστημονική προσέγγιση ή/και κοινωνική ανάλυση.

Στις 21 και 22 Νοεμβρίου, διοργανώνουμε ένα διήμερο αφιερωμένο σε ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιώματα, ψυχική υγεία και κοινωνικές προεκτάσεις και υποδεχόμαστε ως κεντρικές ομιλήτριες τη δρα Αυγή Σακετοπούλου και τη δρα Αν Πελεγκρίνι, καθηγήτριες στο New York University, με εξαιρετική εμπειρία σε ζητήματα φύλου και σεξουαλικότητας στον τομέα τους.

*Ψυχολόγοι, επιστημονικά υπεύθυνες Orlando LGBT+

Πρόγραμμα της διημερίδας

Χώρος:
Λαΐς – Ταινιοθήκη της Ελλάδας,
Ιερά Οδός 48 & Μεγάλου Αλεξάνδρου 134-135
104 35 Κεραμεικός, Αθήνα

Τετάρτη 21 Νοεμβρίου 2018
Ταυτότητα φύλου & ψυχική υγεία: τρανς παιδιά, παθολογιοποίηση & α-ορατότητα

10.00 – Είσοδος, εγγραφές
10.30 – Καλωσόρισμα, λίγα λόγια για το Orlando LGBT+ Ψυχική Υγεία Χωρίς Στίγμα
10.45 – Κεντρική ομιλία: Δρ. Αυγή Σακετοπούλου: Τζένη-Τζένη: Ο ρόλος της μελλοντικότητας στην κλινική δουλειά με ένα τρανς κορίτσι
11.45 – Διάλειμμα
12.00 – Στρογγυλή Τράπεζα
Φίλιππος Παγάνης (Project Manager Transcending Youth, Colour Youth / Orlando LGBT+)
Μιχαήλ-Οδυσσέας Γιακουμάκης (Μέλος Υπερήφανων Γονέων)
Αντώνης Πούλιος (Κλινικός Ψυχολόγος, Orlando LGBT+)
Συντονίζουν:
Νάνσυ Παπαθανασίου & Έλενα-Όλγα Χρηστίδη (Ψυχολόγοι, Επιστημονικά Υπεύθυνες Orlando LGBT+)
13:00 Ερωτήσεις – Συζήτηση με το κοινό
14:00 Λήξη

Πέμπτη 22 Νοεμβρίου 2018
Τα όρια της ανοχής: Θρησκεία, Κοινωνία & ΛΟΑΤΚΙ Δικαιώματα

15.00 – Είσοδος, εγγραφές
15.30 – Καλωσόρισμα
15.45 – Ομιλία Dr. Ann Pellegrini: This is not about hate: Religion, Anti-LGBTQ Violence, and the Limits of Tolerance (αγγλικά)
16.45 – Στρογγυλή Τράπεζα
Νίκος Αλιβιζάτος (Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου, Νομική Σχολή, ΕΚΠΑ)
Αλέξανδρος Σακελλαρίου (Δρ. Κοινωνιολογίας, Ερευνητής Παντείου, Διδάσκων ΕΑΠ)
Καλλιόπη Λυκοβαρδή (Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη)
Πέτρος Σαπουντζάκης (Πολύχρωμο Σχολείο, ενάγων στη δίκη κατά του μητροπολίτη Αμβρόσιου για ρητορική μίσους).
Συντονίζουν:
Ντίνα Δασκαλοπούλου (Δημοσιογράφος, Εφημερίδα των Συντακτών) & Αλεξάνδρα Βασιλείου (Δρ. Κοινωνικής Ψυχολογίας, Orlando LGBT+ & Processwork Hub).
18:00 Ερωτήσεις – Συζήτηση με το κοινό
19.00 Λήξη

Σύντομα βιογραφικά κεντρικών ομιλητριών:

Η Δρ. Αυγή Σακετοπούλου έλαβε το διδακτορικό της στην Κλινική Ψυχολογία από το Πανεπιστήμιο Yeshiva στη Νέα Υόρκη. Έπειτα, εκπαιδεύτηκε ως ψυχαναλύτρια στο Μεταδιδακτορικό Πρόγραμμα Ψυχοθεραπείας και Ψυχανάλυσης του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης. Αυτή την περίοδο είναι μέρος του διδακτικού προσωπικού στο Ινστιτούτο William Allanson White, στο Ψυχαναλυτικό Ινστιτούτο της Νέας Υόρκης, στο Κέντρο Σχεσιακών Σπουδών Stephen Mitchell και στο Εθνικό Ινστιτούτο Ψυχοθεραπειών στη Νέα Υόρκη, όπου και προσφέρει μαθήματα πάνω στο φύλο και τη σεξουαλικότητα.

Συμμετέχει στην επιτροπή συντακτών του Περιοδικού της Αμερικανικής Ψυχαναλυτικής Ένωσης, Ψυχαναλυτικοί Διάλογοι και Σπουδές Φύλου και Σεξουαλικότητας. Έχει λάβει διάφορα βραβεία για τη συνεισφορά της: το βραβείο Ruth Stein για τη δέσμευση της στην ψυχαναλυτική μελέτη της σεξουαλικότητας· το βραβείο Ralph Roughton από την Επιτροπή Φύλου και Σεξουαλικότητας της Αμερικανικής Ψυχαναλυτικής Ένωσης για το έργο της με ένα τρανς παιδί· το βραβείο Symonds από το περιοδικό Σπουδές Φύλου και Σεξουαλικότητας για το έργο της σε ζητήματα σεξουαλικότητας· και το ετήσιο βραβείο για την καλύτερο δοκίμιο από το Περιοδικό της Αμερικανικής Ψυχαναλυτικής Ένωσης.

Έχει εκτενή κλινική εμπειρία στη θεραπεία ΛΟΑΤ παιδιών και ενηλίκων. Για πολλά χρόνια διενεργούσε αξιολογήσεις ασύλου για ΛΟΑΤ άτομα, διαβουλευόμενη με εισαγγελείς και καταθέτοντας σε δικαστήρια μετανάστευσης για ζητήματα τραύματος που αφορούν μειονότητες σεξουαλικότητας και φύλου. Οι δημοσιεύσεις της αφορούν ζητήματα τάξης, φυλής, κανονιστικού και μη κανονιστικού φύλου, και ψυχοσεξουαλικότητας.

Η Ann Pelegrini, Ph.D. είναι καθηγήτρια Performance Studies & Social and Cultural Analysis στο New York University. Έχει γράψει τα βιβλία Performance Anxieties: Staging Psychoanalysis, Staging Race (1997), Love the Sin: Sexual Regulation and the Limits of Religious Tolerance, με την Janet R. Jakobsen (2004), και τα “You Can Tell Just By Looking” and 20 Other Myths about LGTBT Life and People, με τους Michael Bronski και Michael Amico (2013). Είναι ιδρυτικό μέλος και συνεκδότρια της σειράς βιβλίων “Sexual Cultures” του εκδοτικού οίκου New York University Press. Η Pellegrini ήταν επιστημονική υπότροφος στην Ψυχανάλυση του Freud-Fulbright στο Freud Museum στη Vienna και στο University of Vienna, το 2007. Αυτή την περίοδο είναι υποψήφια ψυχαναλύτρια ενηλίκων στο Institute for Psychoanalytic Training and Research (IPTAR) στη Νέα Υόρκη.

Χορηγός επικοινωνίας: Εφημερίδα των Συντακτών

Nov 182018
 

Πηγή: Πρωτοβουλία για ένα Πολύμορφο Κίνημα για την Ψυχική Υγεία

Με αφορμή την συμπλήρωση 40 χρόνων από την ψήφιση του νόμου 180/78 στην Ιταλία, του νόμου “Μπαζάλια” όπως έμεινε στην ιστορία, κομβικής σημασίας για την δημιουργία των προϋποθέσεων για το ξεπέρασμα του ψυχιατρείου προς ένα ριζικά εναλλακτικό σύστημα ψυχικής υγείας,πραγματοποιήθηκε στις 5 Οκτωβρίου 2018, στο χώρο του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων, στο Θησείο , εκδήλωση της «Πρωτοβουλίας για ένα Πολύμορφο Κίνημα στην Ψυχική Υγεία».

Εισηγητικές παρεμβάσεις έκαναν οι: Γιώργος Αστρινάκης (ψυχίατρος) , Θόδωρος Μεγαλοοικονόμου (ψυχίατρος), Κατερίνα Νομίδου (πρόεδρος ΠΟΣΟΨΥ) , Κατερίνα Χατζή (σωματείο Δ.Α.Λ.Υ.Ψ.Υ.) και Μέλη του Δικτύου Hearing Voices Αθήνας ..

Εδώ το βίντεο με τις εισηγήσεις και τη συζήτηση.

Nov 132018
 

Το Orlando LGBT+ Ψυχική Υγεία Χωρίς Στίγμα, εξειδικευμένος επιστημονικός φορέας για την ψυχική υγεία ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων, διοργανώνει ένα διήμερο αφιερωμένο σε ΛΟΑΤΚΙ+ δικαιώματα, ψυχική υγεία και κοινωνικές προεκτάσεις στις 21 & 22 Νοεμβρίου 2018 και σας προσκαλεί να το παρακολουθήσετε με ελεύθερη είσοδο. Με μεγάλη χαρά και τιμή υποδέχεται ως κεντρικές ομιλήτριες τη Dr. Avgi Saketopoulou και τη Dr. Ann Pellegrini, καθηγήτριες στο New York University, με εξαιρετική εμπειρία σε ζητήματα φύλου και σεξουαλικότητας στον τομέα τους.

Χορηγός επικοινωνίας: Εφημερίδα των Συντακτών

Χώρος:
Λαΐς – Ταινιοθήκη της Ελλάδας,
Ιερά Οδός 48 & Μεγάλου Αλεξάνδρου 134-135
104 35 Κεραμεικός, Αθήνα

Τετάρτη 21 Νοεμβρίου 2018
Ταυτότητα φύλου & ψυχική υγεία: τρανς παιδιά, παθολογιοποίηση & α-ορατότητα

10.00 – Είσοδος, εγγραφές
10.30 – Καλωσόρισμα, λίγα λόγια για το Orlando LGBT+ Ψυχική Υγεία Χωρίς Στίγμα
10.45 – Κεντρική ομιλία: Δρ. Αυγή Σακετοπούλου: Τζένη-Τζένη: Ο ρόλος της μελλοντικότητας στην κλινική δουλειά με ένα τρανς κορίτσι
11.45 – Διάλειμμα
12.00 – Στρογγυλή Τράπεζα
Φίλιππος Παγάνης (Project Manager Transcending Youth, Colour Youth / Orlando LGBT+)
Μιχαήλ-Οδυσσέας Γιακουμάκης (Μέλος Υπερήφανων Γονέων)
Αντώνης Πούλιος (Κλινικός Ψυχολόγος, Orlando LGBT+)
Συντονίζουν:
Νάνσυ Παπαθανασίου & Έλενα-Όλγα Χρηστίδη (Ψυχολόγοι, Επιστημονικά Υπεύθυνες Orlando LGBT+)
13:00 Ερωτήσεις – Συζήτηση με το κοινό
14:00 Λήξη

Πέμπτη 22 Νοεμβρίου 2018
Τα όρια της ανοχής: Θρησκεία, Κοινωνία & ΛΟΑΤΚΙ Δικαιώματα

15.00 – Είσοδος, εγγραφές
15.30 – Καλωσόρισμα
15.45 – Ομιλία Dr. Ann Pellegrini: This is not about hate: Religion, Anti-LGBTQ Violence, and the Limits of Tolerance (αγγλικά)
16.45 – Στρογγυλή Τράπεζα
Νίκος Αλιβιζάτος (Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου, Νομική Σχολή, ΕΚΠΑ)
Αλέξανδρος Σακελλαρίου (Δρ. Κοινωνιολογίας, Ερευνητής Παντείου, Διδάσκων ΕΑΠ)
Καλλιόπη Λυκοβαρδή (Βοηθός Συνήγορος του Πολίτη)
Πέτρος Σαπουντζάκης (Πολύχρωμο Σχολείο, ενάγων στη δίκη κατά του μητροπολίτη Αμβρόσιου για ρητορική μίσους).
Συντονίζουν:
Ντίνα Δασκαλοπούλου (Δημοσιογράφος, Εφημερίδα των Συντακτών) & Αλεξάνδρα Βασιλείου (Δρ. Κοινωνικής Ψυχολογίας, Orlando LGBT+ & Processwork Hub).
18:00 Ερωτήσεις – Συζήτηση με το κοινό
19.00 Λήξη

Σύντομα βιογραφικά κεντρικών ομιλητριών:

Η Δρ. Αυγή Σακετοπούλου έλαβε το διδακτορικό της στην Κλινική Ψυχολογία από το Πανεπιστήμιο Yeshiva στη Νέα Υόρκη. Έπειτα, εκπαιδεύτηκε ως ψυχαναλύτρια στο Μεταδιδακτορικό Πρόγραμμα Ψυχοθεραπείας και Ψυχανάλυσης του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης. Αυτή την περίοδο είναι μέρος του διδακτικού προσωπικού στο Ινστιτούτο William Allanson White, στο Ψυχαναλυτικό Ινστιτούτο της Νέας Υόρκης, στο Κέντρο Σχεσιακών Σπουδών Stephen Mitchell και στο Εθνικό Ινστιτούτο Ψυχοθεραπειών στη Νέα Υόρκη, όπου και προσφέρει μαθήματα πάνω στο φύλο και τη σεξουαλικότητα.

Συμμετέχει στην επιτροπή συντακτών του Περιοδικού της Αμερικανικής Ψυχαναλυτικής Ένωσης, Ψυχαναλυτικοί Διάλογοι και Σπουδές Φύλου και Σεξουαλικότητας. Έχει λάβει διάφορα βραβεία για τη συνεισφορά της: το βραβείο Ruth Stein για τη δέσμευση της στην ψυχαναλυτική μελέτη της σεξουαλικότητας· το βραβείο Ralph Roughton από την Επιτροπή Φύλου και Σεξουαλικότητας της Αμερικανικής Ψυχαναλυτικής Ένωσης για το έργο της με ένα τρανς παιδί· το βραβείο Symonds από το περιοδικό Σπουδές Φύλου και Σεξουαλικότητας για το έργο της σε ζητήματα σεξουαλικότητας· και το ετήσιο βραβείο για την καλύτερο δοκίμιο από το Περιοδικό της Αμερικανικής Ψυχαναλυτικής Ένωσης.

Έχει εκτενή κλινική εμπειρία στη θεραπεία ΛΟΑΤ παιδιών και ενηλίκων. Για πολλά χρόνια διενεργούσε αξιολογήσεις ασύλου για ΛΟΑΤ άτομα, διαβουλευόμενη με εισαγγελείς και καταθέτοντας σε δικαστήρια μετανάστευσης για ζητήματα τραύματος που αφορούν μειονότητες σεξουαλικότητας και φύλου. Οι δημοσιεύσεις της αφορούν ζητήματα τάξης, φυλής, κανονιστικού και μη κανονιστικού φύλου, και ψυχοσεξουαλικότητας.

Η Ann Pelegrini, Ph.D. είναι καθηγήτρια Performance Studies & Social and Cultural Analysis στο New York University. Έχει γράψει τα βιβλία Performance Anxieties: Staging Psychoanalysis, Staging Race (1997), Love the Sin: Sexual Regulation and the Limits of Religious Tolerance, με την Janet R. Jakobsen (2004), και τα “You Can Tell Just By Looking” and 20 Other Myths about LGTBT Life and People, με τους Michael Bronski και Michael Amico (2013). Είναι ιδρυτικό μέλος και συνεκδότρια της σειράς βιβλίων “Sexual Cultures” του εκδοτικού οίκου New York University Press. Η Pellegrini ήταν επιστημονική υπότροφος στην Ψυχανάλυση του Freud-Fulbright στο Freud Museum στη Vienna και στο University of Vienna, το 2007. Αυτή την περίοδο είναι υποψήφια ψυχαναλύτρια ενηλίκων στο Institute for Psychoanalytic Training and Research (IPTAR) στη Νέα Υόρκη.

Nov 102018
 

Το Processwork Hub σε συνεργασία με το Orlando LGBT+ και τις ψυχολόγους της Σχολής Χιλλ, οργάνωσαν μια συνάντηση επαγγελματικής επιμόρφωσης για τους εκπαιδευτικούς, με θέμα την ποικιλομορφία των μορφών οικογενειών των παιδιών του σχολείου. Συντονίστριες της συνάντησης η Αλεξάνδρα Βασιλείου και η Έλενα-Όλγα Χρηστίδη. Εξερευνήσαμε την έννοια της οικογένειας, των γονεϊκών ρόλων και της λειτουργίας τους. Μιλήσαμε για τους παράγοντες που επηρεάζουν την ομαλή ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών. Βάλαμε στην εικόνα και τις κοινωνικές διακρίσεις και πως αυτές επηρεάζουν τις οικογένειες που δεν εντάσσονται στα κριτήρια του κυρίαρχου ρεύματος.

Με βάση τη δέσμευση του σχολείου να είναι ένας χώρος ασφαλής και συμπεριληπτικός για όλα τα παιδιά, αναρωτηθήκαμε για τα στερεότυπα μας γύρω από το τι είναι “οικογένεια”, για την επίδραση του στίγματος και της περιθωριοποίησης στην ψυχική υγεία των παιδιών (και όχι μόνο), για τους τρόπους που οι εκπαιδευτικοί μπορούν να λειτουργήσουν ως καταλύτες μια διεργασίας που δεν αφορά μόνο το σχολείο, αλλά την κοινωνία ολόκληρη.

Η συνάντηση έγινε στο χώρο του νηπιαγωγείου, ένας χώρος γεμάτος χρώμα και παιχνίδια. Παρότι η επιλογή του χώρου έγινε με κριτήριο τη διαθεσιμότητα χώρων εκείνη την ώρα στο σχολείο, κρίναμε συμβολικό το ότι ήμασταν εκεί. Όλοι και όλες είμαστε στο “νηπιαγωγείο” σε σχέση με αυτά τα θέματα. Τώρα που έχει ανοίξει και ο θεσμικός και κοινωνικός διάλογος για αυτά τα θέματα, η σχολική κοινότητα είναι στην πρώτη γραμμή, με έντονη την ανάγκη να αποδομήσει στερεότυπα, να προσφέρει ασφάλεια και παιδεία σε όλα τα παιδιά, να λειτουργήσει ως μοντέλο κοινωνικών σχέσεων, να ενθαρρύνει την μετάβαση σε μια κοινωνία που υποστηρίζει την ορατότητα και γιορτάζει την ποικιλομορφία των οικογενειών που την αποτελούν.

Ένα μεγάλο ευχαριστώ στους συνεργάτες της Σχολής Χιλλ για την πρόσκληση και στην ομάδα εκπαιδευτικών για την ενεργή και αυθεντική συμμετοχή τους στη συνάντηση!